Μανιάτες Και Ελαφόνησος


Η Ελαφόνησος είναι ένα πολύ μικρό νησάκι στην αγκαλιά του Λακωνικού κόλπου κοντά στα Βάτικα στον κάβο Μαλέα. Κατά την αρχαιότητα ήταν ενιαίο κομμάτι της λακωνικής γης ωστόσο το 375 μΧ μετά από καταποντισμό της περιοχής έχουμε το σημερινό γεωγραφικό σχήμα.

Το νησί ποτέ δεν είχε ολοκληρωμένη κατοίκηση. Μόνιμες εστίες δεν υπήρχαν στο νησί. Κατά τον μεσαίωνα και την Τουρκοκρατία το Στενό της Ελαφονήσου όπως έμεινε γνωστό στους ναυτικούς αποτελούσε ενέδρα πειρατών, κυρίως Μανιατών, μιας και από εκεί περνούσαν πλήθος καραβιών προς Δύση ή Ανατολή. Γενικά θα μπορούσε κάποιος να ισχυριστεί πως το νησί έπαιζε ρόλο πειρατικής κρυψώνας.

Ο περιηγητής Deshayes τον 17ο συμβουλεύει τους ταξιδιώτες που πάνε Κωνσταντινούπολη να αποφεύγουν την θαλάσσια οδό και ειδικά το στενό της Ελαφονήσου. Ο Ιούλιος Βερν περιγράφει έντονα την άγρια κατάσταση πειρατείας που επικρατούσε στην περιοχή και την διατηρούσε ακατοίκητη στο βιβλίο του οι Πειρατές του Αιγαίου.

Η πρώτη προσπάθεια εποικισμού της Ελαφονήσου έγινε το 1835 στη ελεύθερη πια Ελλάδα από προσηλιακούς Μανιάτες υπό τον Τζαννέτο Γρηγοράκη. Την ίδια περίοδο κάτοικοι από τα Βάτικα και τα γύρω χωριά άρχισαν με τον καιρό να φτιάχνουν στάνες για τα ζώα τους. Ωστόσο όλες αυτές οι προσπάθειες απέτυχαν καθώς η πειρατεία και συνεπώς η ανασφάλεια συνεχιζόταν ενώ οι Άγγλοι που ήταν κύριοι των Επτανήσων ( 1814 – 1864 ) διεκδικούσαν και την Ελαφόνησο μαζί με τα Κύθηρα και τα Αντικύθηρα. Το 1850 η Ελαφόνησος εποικίστηκε οριστικά από τους σημερινούς της κατοίκους ( Λάκωνες κυρίως ) καθώς επετεύχθη παύση της πειρατείας και λήξη των διπλωματικών διαμαχών.

Λιμάνι Ελαφονήσου 1957

Με την πάροδο των χρόνων το νησί κατοικήθηκε και από Μανιάτες που εγκαταστάθηκαν εκεί λόγω έχθρητας στην πατρίδα τους ( βεντέτες ) με άλλες οικογένειες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα η οικογένεια Μελά που μέλη της από την Σπείρα της ανατολικής Μάνης κινήθηκαν στην Ελαφόνησο.

Ο εποικισμός της Ελαφονήσου μετά την απελευθέρωση έφερε ραγδαία ανάπτυξη στο νησί το οποίο στα βόρεια σχημάτισε και τον οικισμό του και το λιμάνι του. Πέραν όμως της οικιστικής ανάπτυξης αναπτύχθηκαν και επιστημονικές έρευνες πάνω στο νησί κυρίως αρχαιολογικού τύπου. Η πρώτη έγινε το 1840 και επικεφαλής της τέθηκε ο απόμαχος αξιωματικός της φάλαγγας του Όθωνα Πασχάλης Γερακαράκης. Να σημειωθεί ότι ο Πασχάλης Γερακαράκης καταγόταν από το Σκουτάρι της Ανατολικής Μάνης ήταν οπλαρχηγός του 1821 και πιθανότατα πρώην πειρατής. Παρακάτω παραθέτουμε έγγραφο από τα Γ.Α.Κ της αναφοράς του και της έρευνάς του στο νησί. Ο διορισμός στρατιωτικού σε αρχαιολογικές έρευνες ήταν τότε κάτι σύνηθες μιας και δεν ήταν πάντα έρευνες ανακοινώσιμες αλλά μυστικές ή χρειάζονταν στρατιωτικό εξοπλισμό και γνώσεις τοπογραφίας.

29 Ιανουαρίου 1840 ( επίσημη αναφορά για τον Πασχάλη Γερακαράκη και την έρευνά του )

 

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s