Συζήτηση για την αξιοποίηση του Ανοιχτού Θεάτρου Μάνης στο Καμπινάρι


Η ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ
Πλησιάζει η μέρα που ένας από τους σπουδαιότερους, από άποψη αρχιτεκτονικής και αισθητικής, σύγχρονους χώρους θέασης στην Ελλάδα, το Ανοιχτό Θέατρο Μάνης, στο Καμπινάρι της Πλάτσας, θα παραδοθεί. Και επειδή, όπως πάντα στην Ελλάδα, πρώτα φτιάχνουμε κάτι και μετά…

…αποφασίσουμε πως θα το αξιοποιήσουμε, στο Δήμο Δυτικής Μάνης υπάρχει έντονος προβληματισμός για τη σωστή αξιοποίηση αυτού του έργου.

Σε αυτό το πλαίσιο, ο Δήμος καλεί τους εκπροσώπους των φορέων και τους κατοίκους σε ανοιχτή συζήτηση με θέμα «Η μελλοντική λειτουργία του Ανοιχτού Θεάτρου της Μάνης και ο χαρακτήρας των εκδηλώσεων που θα φιλοξενεί».

Η συζήτηση θα γίνει στις 11 το πρωί του Σαββάτου, στο Ανοιχτό Θέατρο, εκτός και αν ο καιρός δεν είναι καλός, οπότε η συζήτηση θα γίνει στις 12 το μεσημέρι, στο Πολιτιστικό Κέντρο της Στούπας.

Όπως σημειώνεται από το Δήμο, της συζήτησης «θα προηγηθεί ενημέρωση για τη  φιλοσοφία της μελέτης και την εξέλιξη των εργασιών από τον αρχιτέκτονα και μελετητή του θεάτρου κ. Μάνο Περράκη και τον τοπογράφο – μηχανικό και κατασκευαστή του έργου κ. Ηλία Ψυχογιόπουλο».

Σε αναλυτικό κείμενο του Δήμου για τη φιλοσοφία και τα τεχνικά στοιχεία του έργου σημειώνονται τα εξής: «Στην Έξω ή βόρεια «αποσκιερή» Μάνη, στο Ζυγό, και συγκεκριμένα στη θέση Καμπινάρι της Πλάτσας, υψώνεται ένας λόφος, που απολήγει στην κορυφή του σε ένα ομαλό πλάτωμα που φέρει το τοπωνύμιο Κά-μπος. Στο πλάτωμα αυτό δεσπόζει το διατηρητέο μνημειακό συγκρό-τημα της τρουλαίας τρίκλιτης βασιλικής του Αγίου Νικολάου, η οποία χρονο-λογείται στον 10ο αι. και είναι ιστορημένη με Παλαιολόγειες τοιχογραφίες του 14ου αι.

Στη δυτική πλαγιά του λόφου, χωροθετείται το Ανοικτό Θέατρο Μάνης, χωρητικότητας 1.560 θέσεων, με πρόβλεψη 10 επιπλέον θέσεων ειδικά σχεδιασμένων για άτομα με ειδικές ανάγκες. Ο σχεδιασμός και η κατασκευή του υπαί-θριου θεάτρου εντάσσεται στο πλαίσιο των προσπαθειών του Δήμου Δυτικής Μάνης για την ανάδειξη και τη δημιουργία ενός ενεργού πυρήνα πολιτισμού στην περιοχή. Σύμφωνα με τον προγραμματικό σχεδιασμό του Δήμου, το θέατρο θα αποτελέσει ένα σημαντικό σημείο αναφοράς, αλλά και το εφαλτήριο για την πολιτιστική ανάπτυξη της ευρύτερης περιοχής, αφού θα παρέχει, στους τοπικούς πολιτιστικούς φορείς που θα το διαχειρίζονται, τη δυνατότητα να οργανώνουν και να φιλοξενούν θεατρικές παραστάσεις, μουσικές εκδηλώσεις και πολιτιστικά δρώμενα υψηλών προδιαγραφών και υπερτοπικής σημασίας.

Το ίδιο το θέατρο έχει ήδη αναδειχθεί σε τοπόσημο, ενώ η έναρξη λειτουργίας του θα συμβάλλει στην αναβάθμιση όχι μόνο της πολιτιστικής αλλά και της οικονομικής ζωής της ευρύτερης περιοχής, προσφέροντας πολλές ευκαιρίες απασχόλησης στους κατοίκους της και αποτελώντας πόλο έλξης επισκεπτών.

Η χωροθέτηση του υπαίθριου θεάτρου ακολουθεί τις φυσικές κλίσεις του εδάφους και το ανάγλυφο της περιοχής, με στόχο την ανάδειξη του φυσικού τοπίου μέσω της αρμονικής σύζευξης του θεάτρου με το φυσικό περιβάλλον. Ο περιβάλλων δασικός χώρος, όχι μόνο προφυλάσσεται αλλά και θα ενισχυθεί με συμπληρωματικές τοπικές δενδροφυτεύσεις, τη διαμόρφωση παρτεριών, φυσικών διαδρομών και πλατωμάτων, δίνοντας τη δυνατότητα στο κοινό να επισκέπτεται, να εξερευνά και να βιώνει το χώρο ακόμα και όταν δεν δίνονται παραστάσεις. Όλες οι επεμβάσεις και οι κατασκευές διακρίνονται, ως προς το σχεδιασμό και τα υλικά κατασκευής τους, για την ηπιότητά τους και εκτελούνται με σεβασμό, λόγω της γειτνιάσεως με τον βυζαντινό ναό και του φυσικού κάλλους της περιοχής. Ιδιαίτερη, μάλιστα, έμφαση έχει δοθεί, ώστε το θεατρικό συγκρότημα να μην είναι ορατό από το χώρο του ναού, προκειμένου να μην αλλοιωθεί η φυσιογνωμία του ιστορικού συγκροτήματος και του προστατευόμενου περιβάλλοντός του.

Ο σχεδιασμός του υπαιθρίου θεάτρου βασίζεται στη μορφή του κοίλου ως αρχέγονου συμβόλου, αλλά και λειτουργικού προτύπου των ανοικτών θεάτρων από την κλασική αρχαιότητα μέχρι και τις ημέρες μας. Ο αρμονικός συσχετισμός, ανάμεσα στους ομόκεντρους ημιτελείς κύκλους, που ορίζονται από τις επάλληλες σειρές εδωλίων, και την πληρότητα της κυκλικής ορχήστρας, δημιουργεί ένα δοχείο που ιδανικά συμπυκνώνει την ουσία της θεατρικής τέχνης, καθώς, όταν γεμίζει από θεατές, μετουσιώνεται σε ένα ζωντανό κέλυφος που πάλλεται στους ρυθμούς του δραματικού λόγου και της σκηνικής δράσης.

Ακολουθώντας τα κλασικά πρότυπα, με τη σωστή εκμετάλλευση της κλίσης του φυσικού βράχου από πωρόλιθο και της γεωμορφολογίας του οικοπέδου, το κεντρικό τμήμα του κοίλου έχει λαξευτεί στο πρανές του λόφου, με προσανατολισμό προς δυσμάς, προσφέροντας άμεση θέα προς τον Μεσσηνιακό κόλπο και το ηλιοβασίλεμα. Το υλικό της λάξευσης έχει, στο σύνολό του, χρησιμοποιηθεί στις τοιχοποιίες του θεάτρου και των προσκτισμάτων του, ώστε σε συνδυασμό με τη χρήση τοπικού πωρόλιθου από τα λατομεία της περιοχής, να ενταχθούν, αισθητικά, στο ιδιόμορφο τοπίο και το χαρακτήρα της Μάνης.

Το θέατρο εγγράφεται σε ένα νοητό κύκλο ακτίνας 25,30 μ. Η όλη σύνθεση επικεντρώνεται σε ένα λιτό και απέριττο σχεδιασμό, ώστε να επιτευχθεί η καθαρότητα και η ευανάγνωστη εικόνα της σύλληψης. Η κάτοψη του κοίλου διαμορφώνει ένα μόνο διάζωμα και είναι κατά τι μεγαλύτερη του ημικυκλίου. Υψώνεται έχοντας την απαραίτητη κλίση, ώστε να εξασφαλίζει απρόσκοπτη ορατότητα για όλους τους θεατές προς την ορχήστρα, τη σκηνή δηλαδή του θεάτρου.

Η κυκλοφορία των θεατών διευκολύνεται από εννέα ακτινωτά διατεταγμένες κλίμακες οι οποίες χωρίζουν το διάζωμα σε οκτώ συμμετρικές σφηνοειδείς κερκίδες, όπου διατάσσονται και διευθετούνται δεκαέξι σειρές καθισμάτων από τις οποίες στην πρώτη και την τελευταία σειρά διαμορφώνονται θώκοι. Οι κλίμακες απολήγουν σε έναν περιμετρικό καμπυλόγραμμο διάδρομο, στο κέντρο του οποίου έχουν κατασκευαστεί εξοπλισμένες καμπίνες ελέγχου φωτισμού και ήχου, οι οποίες έχουν λαξευτεί μέσα στο βράχο.  Η πλήρης ένταξη του θεάτρου στο περιβάλλον και η καθαρότητα του σχεδιασμού επιτείνεται από την αυστηρή επιλογή οικοδομικών υλικών και την επένδυση του κοίλου από το φυσικό λίθο που θα προκύψει από τη λάξευση και από λατομεία της περιοχής.

Την κοίλη μορφή του κοίλου συγκρατούν τεχνητές επιχώσεις από τα προϊόντα της λάξευσης, τις οποίες αντιστηρίζουν αναλημματικοί τοίχοι.

Κατ’ αυτόν τον τρόπο το κεντρικό μέρος του κοίλου ουσιαστικά διαμορφώνεται στο λαξευμένο πρανές του λόφου, ενώ τις δύο απολήξεις του φέρουν σκελετοί οπλισμένου σκυροδέματος. Κάτω από τα πλευρικά τμήματα του κοίλου δια-τάσσονται όλοι οι απαραίτητοι χώροι για την εύρυθμη και άρτια λειτουργία ενός σύγχρονου θεάτρου, στη μεν βορινή πλευρά, σε τρία επίπεδα, διαμορφώνονται καμαρίνια, χώροι διευθυντού σκηνής, προσωπικού, τεχνικών, αποθηκευτικοί χώροι καθώς και χώρος προετοιμασίας και σύντομης παραμονής ηθοποιών, στη δε νότια, οι αποθηκευτικοί χώροι των σκηνικών, του ηλεκτρολογικού, μηχανολογικού και άλλου απαραίτητου εξοπλισμού.

Η ομόκεντρη προς το κοίλο σκηνή είναι κατά βάση κυκλική, με συνολική διάμετρο 16,70 μ., και χωρίζεται από το κοίλο με διάδρομο πλάτους 1,80 μ. Λόγω της κατωφέρειας, το δυτικό άκρο της προεκτείνεται, διαμορφώνοντας κατ’ αυτόν τον τρόπο, ένα υπερυψωμένο ευθύγραμμο μέτωπο που προσφέρει μεγαλύτερο ωφέλιμο χώρο για τη φιλοξενία παραστάσεων με μεγαλύτερες σκηνικές απαιτήσεις.

Το θέατρο είναι προσβάσιμο μέσω δημοτικής οδού και ενός παλαιού μονοπατιού, στη νότια πλευρά του, το οποίο συντηρείται και αποκαθίσταται. Ιδιαίτερη μέριμνα έχει δοθεί στην προσέγγιση και την κίνηση ατόμων με ειδικές ανάγκες. Η είσοδος των θεατών στο θεατρικό χώρο γίνεται είτε από το επίπεδο της ορχήστρας, ακολουθώντας αρχές γνωστές από τα αρχαία θέατρα, είτε από τον ανώτερο περιμετρικό διάδρομο μέσω κεκλιμένων προσβάσεων και βοηθητικών κλιμάκων, που εκμεταλλεύονται τις φυσικές κλίσεις του εδάφους.

Οι βοηθητικές υποδομές και άλλες επεμβάσεις στον υπαίθριο χώρο, στόχο έχουν την υποστήριξη της λειτουργίας του θεάτρου, δίχως να αποτελούν στοιχεία ακουστικής, οπτικής και αισθητικής όχλησης. Κατά μήκος της πορείας προς το θέατρο αναπτύσσονται χώροι θέασης και στάσης, καθώς και πλατώματα όπου θα καθίσταται δυνατή η τοποθέτηση λυόμενων περιπτέρων, εκθετηρίων και πωλητηρίων, ειδικών προδιαγραφών, για την υποστήριξη πολλαπλών δραστηριοτήτων. Ο χώρος περιμετρικά του θεάτρου, θα φυτευτεί με χαμηλή και υψηλή βλάστηση και θα διαμορφωθεί κατάλληλα, ούτως ώστε να λειτουργήσει ως χώρος διαλειμμάτων (φουαγιέ).

Σύμφωνα με τη εγκεκριμένη μελέτη, επί τη βάσει των στοιχείων του τοπογραφικού διαγράμματος, οι χώροι υγιεινής θα χωροθετηθούν στα νοτιοανατολικά του θεάτρου, κοντά στην κύρια δίοδο πρόσβασης, με μέριμνα για την απρόσκοπτη πρόσβαση και χρήση από άτομα με ειδικές ανάγκες. Σύμφωνα με τον προτεινόμενο σχεδιασμό οι χώροι υγιεινής δεν αποτελούν στοιχεία ακουστικής, οπτικής ή αισθητικής όχλησης, καθώς η ένταξή τους στο περιβάλλον εξασφαλίζεται μέσω της διακριτικής υπόσκαφης χωροθέτησής τους και της διαμόρφωσης μικρών μετώπων από φυσικά υλικά.

Ολόκληρη η έκταση του οικοπέδου θα διαμορφωθεί σε πάρκο με συμπληρωματικές τοπικές δενδροφυτεύσεις, φυσικές διαδρομές, πλατώματα και χώρους συνάθροισης, που θα μπορούν να χρησιμοποιηθούν όλο το χρόνο.

Επί του παρόντος προέχει η αποπεράτωση της κατασκευής των κτηριακών υποδομών, η διαμόρφωση του περιβάλλοντος χώρου και ο εξοπλισμός του Ανοικτού Θεάτρου Μάνης. Επιπροσθέτως, όμως, απαιτείται μεθοδικός προγραμματικός σχεδιασμός και οργανωτική δυναμική, προκειμένου οι κτηριακές υποδομές να εμπνεύσουν δράσεις και, να προσφέρουν τη δυνατότητα για την λειτουργία ενός πολιτιστικού κέντρου υπερτοπικών προδιαγραφών, αλλά και τοπικού ενδιαφέροντος.

Ευκταία, η συγκρότηση ενός φορέα διοίκησης, διαχείρισης, προγραμματισμού, συντονισμού και υλοποίησης πολιτιστικών δράσεων που, υπό το Δήμο ή σε άμεση συνεργασία με το Δήμο, θα δρομολογήσει την αποπεράτωση του θεάτρου, θα καθορίσει τις βασικές αρχές και επιδιώξεις της καλλιτεχνικής και πολιτιστικής του χρήσης και θα εγγυηθεί το μακρόπνοο σχεδιασμό και προγραμματισμό εκδηλώσεων και πολιτιστικών δράσεων και γεγονότων υψηλού επιπέδου».

Kalamatajournal

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s