Ζημιές Από Το Χαλάζι Στην Έξω Μάνη

Ζημιές στην ελαιοπαραγωγή από 30% έως και 70%, προκάλεσε το χαλάζι, σε διάφορες περιοχές της Έξω Μάνης.

Κλιμάκια γεωπόνων πραγματοποίησαν αυτοψίες και κατέγραψαν τις ζημιές.
Όπως επεσήμανε, ο αντιπεριφερειάρχης Παναγιώτης Αλευράς, στη Μάνη ζημιές από 30% έως και 70% προκλήθηκαν σε Νεοχώρι, Ρίγκλια, Αγιο Νικόλαο, Καστάνια και Σαϊδόνα.

Πειραιάς: Θα Ξαναχτιστεί Το Παλιό Ρολόι

Ψηφίστηκε, κατά πλειοψηφία, από το Δημοτικό Συμβούλιο Πειραιά, «η  έγκριση επανανέγερσης του Δημοτικού κτιρίου του Παλαιού Δημαρχείου και Ρολογιού στην παλαιά εγκεκριμένη στο ρυμοτομικό σχέδιο θέση, στην πλατεία Ωρολογίου, μεταξύ των οδών Β. Γεωργίου και Ακτής Μιαούλη, έμπροσθεν του Τινάνειου κήπου».

Στην τοποθέτησή του, ο Δήμαρχος Πειραιά κ. Μιχαλολιάκος, τόνισε μεταξύ άλλων :

«Ψηφίζουμε τη χωροθέτηση, να χτιστεί ξανά το Ρολόι  στο ίδιο ακριβώς σημείο που ήταν το παλιό, με τα ίδια σχέδια, στο ίδιο μέγεθος, με την ίδια αρχιτεκτονική δομή.

Έχουμε αποδείξει ότι κάνουμε πράξη ότι λέμε. Το όνειρο να φωτίσει το Δημοτικό Θέατρο με την πολιτιστική του λάμψη τον Πειραιά και όλη την Ελλάδα, έγινε πραγματικότητα.

Το ξεχασμένο όνειρο του Πειραϊκού λαού να ξαναχτιστεί το ιστορικό Ρολόι το αναδείξαμε με πολύ ισχυρή πολιτική βούληση, για να γίνει πραγματικότητα το γρηγορότερο δυνατόν.

Μάλιστα, προέβημεν, για να είμαστε και σε ρεαλιστική βάση και πιστικοί, παράλληλα και σε μια άλλη πράξη. Σε συνεννόηση με το Δήμαρχο Νίκαιας –Ρέντη, αγόρασε ο Δήμος το οικόπεδο ιδιοκτησίας του Δήμου Πειραιά, το οποίο ήταν στα διοικητικά όρια του Ρέντη, στην αντικειμενική του τιμή, που θεωρείται σήμερα πολύ υψηλότερη της αγοραστικής του αξίας. Δεσμευτήκαμε ότι αυτά τα χρήματα, περίπου 250.000 ευρώ, θα πάνε στον ήδη υπάρχοντα κουμπαρά, ξεχασμένο όμως, που έχει σήμερα 9.200 ευρώ. Από αύριο ο αριθμός αυτού του λογαριασμού θα γίνει ευρέως γνωστός, προκειμένου ο καθένας να μπορεί να καταθέτει τον οβολό του. Θα κληθούν όλοι οι Πειραιώτες και μάλιστα αυτοί που κερδίζουν χρήματα στον Πειραιά, με προσωπική επιστολή, να συμβάλλουν.

Θέλω να πω ότι, τα μηνύματα είναι πάρα πολύ ενθαρρυντικά. Σε πολύ λίγο χρόνο θα συγκεντρωθούν τα χρήματα που απαιτούνται.  Μάλιστα πολύ γρηγορότερα από όσο το ελπίζουν οι πιο αισιόδοξοι, θα είναι πραγματικότητα το Ρολόι του Πειραιά, όπως ήταν, εκεί που ήταν, στο μέγεθος που ήταν, με την αρχιτεκτονική που ήταν.

Είναι μια πολύ μεγάλη δέσμευση εμού, του Δημάρχου προς τον Πειραϊκό λαό και στην ιστορία του.

Ο Πειραιάς ξαναβρίσκει τα εμβλήματά του, την πολιτιστική του ταυτότητα.

Ευχαριστώ τις Υπηρεσίες, ευχαριστώ όσους κράτησαν το όνειρο ζωντανό, όσους δεν ηττήθηκαν από την ισοπέδωση του Πειραιά και από τη δημιουργία μιας πόλης με πολυκατοικίες μόνο. Μία- μία τις πληγές του Πειραιά θα τις κλείσουμε και θα αναδείξουμε εκείνο που χαρακτηρίζει τον Πειραιά και τη σημασία του Πειραιά για την Ελλάδα.»

Ψηφίστηκε, με μεγάλη πλειοψηφία σε ονομαστική ψηφοφορία, η πρόταση του Δημάρχου Πειραιά κ. Βασίλη Μιχαλολιάκου προς το Δημοτικό Συμβούλιο, που είχε ως θέμα:  

«Λήψη απόφασης για την αναστολή κατεδάφισης του κτηρίου της πρώην Ραλλείου Σχολής έως την οριστική απόφαση που αφορά την μετεγκατάσταση των δικαστηρίων του Πειραιά. Παράλληλα, το ακίνητο αυτό, ο Πύργος του Πειραιά, καθώς και κάθε άλλο ακίνητο ιδιοκτησίας του Δήμου Πειραιά, τίθεται στη διάθεση των αρμοδίων φορέων με σκοπό την μετεγκατάσταση σε αυτό των δικαστηρίων του Πειραιά».

 

Για τα δικαστήρια ο κ. Μιχαλολιάκος, τόνισε :

«Έχει γίνει πολύ κουβέντα για τα δικαστήρια. Εγώ δεν θα ξαναμιλήσω. Το πρόβλημα που δημιουργήθηκε, δεν δημιουργήθηκε εκ των άνω προς τα κάτω. Δεν ξύπνησε ένα πρωί ο Πρωθυπουργός της χώρας και ο Υπουργός Δικαιοσύνης και είπαν αποφασίζουμε και διατάζουμε τα δικαστήρια στη Θηβών. Ξεκίνησε από τα κάτω προς τα πάνω. Η ηγεσία του Δικηγορικού Συλλόγου Πειραιά διεκδικούσε, εδώ και πολύ καιρό, να πάνε εκεί τα δικαστήρια. Είχε πείσει τη φυσική και πολιτική ηγεσία του Υπουργείου και το σημερινό Υπουργό και τον προκάτοχό του. Κάποια στιγμή πήγαν και σε επίπεδο Πρωθυπουργού και έπεισαν ότι γι΄ αυτό είναι σύμφωνη όλη η κοινωνία και προπαντός οι δικηγόροι.

Όπως πολύ καλά γνωρίζετε, επικοινώνησα με όλους, με όλες τις δημοτικές παρατάξεις και με τους Βουλευτές. Εγώ από την αρχή ήμουν απόλυτα αρνητικός. Υπάρχουν πράγματα που λέγονται δημοσίως και πράγματα που δεν λέγονται δημοσίως μέχρι να τελειώσει.

Δώσαμε πολύ σκληρό αγώνα για να τελειώσει θετικά υπέρ των δικαστηρίων, όχι υπέρ της πόλης. Τα δικαστήρια πρέπει να είναι στο κέντρο του λιμανιού. Μας βοήθησε πάρα πολύ αυτή η πρωτοφανής γενική συνέλευση των δικηγόρων που τάχθηκαν κατά της μεταφοράς.

Τα δικαστήρια δεν θα φύγουν από το κέντρο του Πειραιά».

Zougla.gr

Ο Αρναούτης στους Μανιάτες του Πειραιά…

arnaout_man

Αντίστροφα μετράμε για την μεγάλη βραδυά του Battle 8 και ο Μιχάλης Αρναούτης θα έχει την δυνατότητα να μιλήσει για την επαγγελματική πυγμαχία με φίλους από το χθες και το σήμερα…….

Με τους συντοπίτες του Μανιάτες θα έχει την ευκαιρία να συζητήσει για επαγγελματική πυγμαχία ο Μιχάλης Αρναούτης στον πέμπτο σταθμό του promo tour του ενόψει THE BATTLE 8!

Ο παγκόσμιος πρωταθλητής θα παραβρεθεί την Πέμπτη 28 Νοεμβρίου στο ΣΑΡΔΕΛΑ ( Ταξιαρχών 24-26 Κορυδαλλός)  όπου θα τον υποδεχθεί ο Μανιάτης Τάκης Λεκακος!

Παρουσίαση βιβλίου «Ο Χαρίλαος Βασιλάκος και η αμφιλεγόμενη πρωτιά του Σπύρου Λούη»

Π Ρ Ο Σ Κ Λ Η Σ Η 

Η Ένωση Πνευματικών Δημιουργών Λακωνίας «Χείλων ο Λακεδαιμόνιος» με τη συμπαράσταση του Πολιτιστικού Συλλόγου Γυναικών Μάνης 

Σ α ς   π ρ ο σ κ α λ ε ί 

Στην αίθουσα εκδηλώσεων του Επιμελητηρίου Λακωνίας, στο Γύθειο, στις 27 Νοεμβρίου 2013, την προσεχή Τετάρτη και ώρα 7η μ.μ. για την παρουσίαση του βιβλίου

«Ο Χαρίλαος Βασιλάκος  και η αμφιλεγόμενη πρωτιά  του Σπύρου Λούη»

Θα μιλήσουν ο εγγονός του Ολυμπιονίκη Χαρ. Βασιλάκος, ο συγγραφέας Ντόναλντ Μακφαίηλ, ο εκδότης Γ. Δημακόγιαννης και θα γίνει ειδική προβολή ντοκουμέντων.

Χαιρετισμό θα απευθύνει ο Πρόεδρος της Ένωσης Πνευματικών Δημιουργών Λακωνίας Βασίλης Βλαχάκος.

Στο τέλος της εκδήλωσης, θα τιμηθούν από την οικογένεια Χαρίλαου Βασιλάκου, πολίτες, τα μέλη του Περιβαλλοντολογικού Συλλόγου ΠΕΡΙ.ΠΟΛ.Ο. Μάνης, και τα μέλη της Ομάδας Διάσωσης Ν. Λακωνίας, που βοήθησαν εθελοντικά στις 29 Σεπτεμβρίου 2013, για την επιτυχή διεξαγωγή του 1ου αγώνα δρόμου 26χλμ, Αρεόπολη-Γύθειο «Χαρίλαος Βασιλάκος».

Για το Δ.Σ.                                                 Για το Δ.Σ.

της Ένωσης Πνευματικών              του Πολιτιστικού Συλλόγου

Δημιουργών Λακωνίας                             Γυναικών Μάνης

 

                                  Β. Γ. Βλαχάκος               Γεωργία Δημακόγιαννη – Πατσουράκου

Πόρτο Κάγιο

Το Πόρτο Κάγιο είναι ένα γραφικό ψαροχώρι της Μέσα Μάνης, 39 χλμ. νότια της Αρεόπολης. Βρίσκεται στην περιοχή του Ταινάρου και αποτελεί το επίνειο του χωριού Πάληρος.

Η επιφάνεια του λιμανιού φτάνει το 1 χλμ², το άνοιγμα του λιμανιού του έχει μήκος περίπου 220 μέτρων και είναι το νοτιότερο φυσικό λιμάνι της ηπειρωτικής Ελλάδας.

Κατά την αρχαιότητα λεγόταν Ψαμαθούς (και όπως το αποκαλούν οι ντόπιοι Ψωμαθιάς) από την αρχαία λέξη Ψάμαθος, που σημαίνει θαλάσσια άμμος .

Η αρχαία αυτή ονομασία της περιοχής επιβίωσε και σε διάφορα τοπικά δημοτικά τραγούδια. Παρακάτω σάτιρα…

Ε Γιάννακα η κεφάλα σου

Που ναι σα κολοκύθα

Εδιάηκες στον Ψωμαθιά

Κι έβγαλες παραμύθια

Το σύγχρονο όνομα Πόρτο Κάγιο  πηγάζει από τις λέξεις Πόρτο=λιμάνι και Κάγιο η οποία αποτελεί παραφθορά της λατινικής λέξης  Quaglie=ορτύκι. Το όνομα αυτό δόθηκε λόγω της αποδημίας των ορτυκιών, τα οποία περνούν από την περιοχή κατά τη διάρκεια του ταξιδιού τους.

Αποτέλεσε ένα από τα σπουδαιότερα λιμάνια της Μάνης, το οποίο χρησιμοποιούσαν οι Φοίνικες, οι Μίνωες, οι Κύλικες, οι Ρωμαίοι, οι Βυζαντινοί, οι Φράγκοι, οι Ενετοί, οι Τούρκοι, οι Γάλλοι, οι Άγγλοι και άλλοι λαοί που πέρασαν από την περιοχή, ως φυσικό αραξοβόλι.

Υπήρξε ορμητήριο πειρατών καθώς επίσης και του Λάμπρου Κατσώνη κατά τον 18º αι., ο οποίος με τη βοήθεια των Μανιατών οχύρωσε το Πόρτο Κάγιο και το χρησιμοποίησε ως βάση για τις εξορμήσεις του.

Το 1481 αποχώρησε από το Πόρτο Κάγιο ο Κροκόδειλος Κλαδάς για τη Νάπολη της Ιταλίας, το 1614 έγινε μεγάλη μάχη ανάμεσα σε Τούρκους και Μανιάτες, το 1834 στο λιμανάκι του Πόρτο Κάγιο αποβιβάστηκε μοίρα στόλου των Βαβαρών σταλμένη από τον Όθωνα  για να υποτάξει τους ανυπάκουους Μανιάτες. Σκοτώθηκαν πολλοί Μπαβαροί που είναι θαμμένοι στον τόπο που σήμερα οι ντόπιοι ονομάζουν «Μπαβαρούς», νότια του Πορτοκάγιο.

Πριν επέλθει η απελευθέρωση της Ελλάδας ξεκίνησε ο ανταγωνισμός μεταξύ των Μιχαλακιάνων (Βάθειας – Λάγιας) και των κατοίκων του Παλίρου με επικεφαλή την οικογένεια Γρηγορακάκη για τον έλεγχο της παραλίας. Η διαμάχη αυτή είχε πολλά θύματα και πολλά από αυτά μάλιστα ήταν ήρωες της επανάστασης του 1821 όπως ο οπλαρχηγός Ηλίας Δεκουλάκος.

Σε εξέλιξη το έργο Γύθειο-Αρεόπολη-Γερολιμένας

Το εργοτάξιο του έργου Γύθειο-Αρεόπολη-Γερολιμένας επισκέφθηκε την Πέμπτη 22-11-2013 η Αντιπεριφερειάρχης Λακωνίας κ. Ντία Τζανετέα συνοδευόμενη από κλιμάκιο της Δ/νσης Τεχνικών Έργων της Π.Ε. Λακωνίας προκειμένου να παρακολουθήσει εκ του σύνεγγυς τις εργασίες που εκτελούνται σε διάφορα σημεία της  υπό κατασκευή οδού.

Κατά την επιτόπου επίσκεψη, η κ. Τζανετέα , είχε την ευκαιρία να ενημερωθεί και να διαπιστώσει ότι οι εργασίες κατασκευής τεχνικών που έχουν ξεκινήσει από 17 Σεπτεμβρίου και οι χωματουργικές εργασίες σε διάφορα σημεία του δρόμου βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη.

Αξίζει να σημειωθεί ότι το συγκεκριμένο έργο εντάχθηκε και χρηματοδοτήθηκε από το ΕΣΠΑ με προϋπολογισμό περίπου 13.000.000 € και αναμένεται να παραδοθεί προς χρήση τον Οκτώβριο του 2015.

Η κ. Τζανετέα εξέφρασε την ικανοποίησή  της για την πορεία των εργασιών και τόνισε ότι το συγκεκριμένο έργο αποτελεί το σημαντικότερο οδικό άξονα του νοτιοδυτικού τμήματος της Λακωνίας και με την ολοκλήρωση του θα επιτευχθεί αφενός  η ασφαλής κυκλοφορία των χρηστών του και αφετέρου η γρήγορη μετάβαση σε πολλούς και σημαντικούς τουριστικούς προορισμούς στην περιοχή της Μάνης.

Pelopsnews

ΜΑΝΙΑΤΙΚΑ: Η Σελίδα Των Μανιατών

Maniatika logoΣτείλτε πληροφορίες για το χωριό σας ή για την οικογένειά σας στο maniatikaweb@gmail.com και βοηθήστε στη δημιουργία μιας on-line βάσης δεδομένων για τη Μάνη.

Πρόγραμμα πρακτικής άσκησης «Τέσσερις εβδομάδες μακριά από το σπίτι, εργαζόμενοι σε μια ξένη χώρα» στην Καρυούπολη.

Πέντε νέοι από το σχολείο Brüder-Grimm-Schule Fulda μαζί με πέντε νέους από το σχολείο Pestalozzischule Kassel, ολοκληρώνουν στην Καρυούπολη στην Ελλάδα ένα πρόγραμμα πρακτικής άσκησης.

Ο τίτλος του είναι «Τέσσερις εβδομάδες μακριά από το σπίτι, εργαζόμενοι σε μια ξένη χώρα».

Είναι μια από τις πολλές προκλήσεις που θέτουν οι νέοι σε αυτό το πρόγραμμα IdA (ολοκλήρωση με την ανταλλαγή). Όλα αυτά λαμβάνουν χώρα υπό τις καλύτερες προϋποθέσεις τις οποίες διαμόρφωσε επί τόπου το πρόγραμμα „Ger-Mani“ της Ομάδας Εργασίας για Διεθνή Νεανικά Προγράμματα Ούννα αναγνωρισμένο σωματείο (AGIP). «Από όλες τις προτάσεις που είχαμε τα τελευταία έτη, αυτή είναι η καλύτερη για τους νέους μας», σχολίασε ο Alexander Weidner, διευθυντής του σχολείου Brüder-Grimm-Schule Fulda, που συνοδεύει τα παιδιά μαζί με τον συνάδελφό του Peter Wessel από το Kassel.

Η συνεργασία με τους ειδικούς και τους διευθυντές επί τόπου, που προέρχονται κυρίως από τη Γερμανία, είναι άψογη. Οι νέοι μας εργάστηκαν την πρώτη εβδομάδα στους τομείς της οικιακής οικονομίας, της χειροτεχνίας, της φροντίδας των ζώων, της περιποίησης του κήπου, αλλά ειδικά αυτή την εβδομάδα υπήρχε στο πρόγραμμα κάτι πολύ ιδιαίτερο.

Η Μάνη στην οποία διαμένουν προσωρινά οι νέοι μας, έχει εδώ και χιλιετίες παλαιά μονοπάτια. Λόγω της μη χρήσης τους και εξ αιτίας του μεσογειακού κλίματος, αυξάνεται η χλωρίδα και γίνονται απροσπέλαστα. Υπό την διεύθυνση ενός Ελβετού ειδικού από την Καρυούπολη, ο οποίος ανέλαβε να εκτελέσει τιμητικά αυτή την εργασία, ήτοι να καταστήσει ξανά τα μονοπάτια προσπελάσιμα, οι νέοι μας βοηθούν και συνδράμουν σε αυτό το έργο με το να ελευθερώνουν τα μονοπάτια και να απομακρύνουν τις πρασινάδες (βλ. τη φωτογραφία).

Στον ελεύθερο χρόνο τους και τα Σαββατοκύριακα η ανταμοιβή τους είναι η χαλάρωση στην παραλία, η επίσκεψη ιστορικών μνημείων ή αγορές στη Σπάρτη. Το καλύτερο όμως είναι το ταξίδι στην Αθήνα την επόμενη εβδομάδα.

Το πρόγραμμα IdA (ολοκλήρωση με την ανταλλαγή) είναι ένα πρόγραμμα στήριξης του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου και του Ομοσπονδιακού Υπουργείου εργασίας και κοινωνικών ασφαλίσεων. Η συνεργασία γι’ αυτή την αποστολή συντονίζεται από το Υπουργείο Πολιτισμού του κρατιδίου της Έσσης από κοινού με το εκπαιδευτικό δίκτυο ανατολικών θέσεων Grümel gGmbH.

Το πρόγραμμα Ger-Mani Ομάδα Εργασίας για Διεθνή Νεανικά Προγράμματα αναγνωρισμένο σωματείο (AGIP e.V.) συμβάλει ουσιαστικά με τους δραστήριους συνεργάτες του εδώ και πάνω από δύο δεκαετίες στη νότια Πελοπόννησο, στην κοινωνικό – πολιτική όπως και πολιτιστική εξέλιξη αλλά και στην ανάπτυξη των υποδομών αυτής της Περιφέρειας. Εδώ ανοίγονται προοπτικές εκπαίδευσης για το μέλλον, όχι μόνο για κοινωνικά αδύναμους νέους Γερμανούς, αλλά και για νέους από την Ελλάδα και άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
www.ger-mani.net

Lakoniapress

Ποδηλατοβόλτα στη Στούπα

Ποδηλατοβόλτα στη Στούπα διοργανώνει την Κυριακή ο Μεσσηνιακός Γυμναστικός Σύλλογος και τα Εκπαιδευτήρια Μπουγά. Η μεταφορά των συμμετεχόντων θα γίνει με τουριστικό λεωφορείο και τα ποδήλατα θα μεταφερθούν με φορτηγό. Η αναχώρηση θα γίνει από τα Εκπαιδευτήρια Μπουγά στις 9 π.μ.

Η διαδρομή θα ξεκινήσει από την παραλία της Στούπας. Θα είναι μια επίπεδη παραθαλάσσια διαδρομή μήκους περίπου 3,7 χιλιομέτρων (συνολικό μήκος ποδηλατοβόλτας περίπου 7,5 – 8 χιλιόμετρα). Ολα τα παιδιά πρέπει να φορούν κράνος και καλό θα ήταν οι γονείς να δίνουν το παράδειγμα, όπως σημειώνουν οι διοργανωτές. Το εισιτήριο του λεωφορείου είναι 6 ευρώ το άτομο, ενώ το κόστος μεταφοράς του ποδηλάτου είναι 3 ευρώ το ποδήλατο.

Δηλώσεις συμμετοχής θα γίνονται έως το πρωί της Παρασκευής στα Εκπαιδευτήρια Μπουγά (Ακοβίτικα, τηλ. 27210 92022), στο «Bike & Run Expert» (Κλαδά 14, τηλ. 27210 90966, Ναυαρίνου 93, τηλ. 27210 95977) ή στο ξενοδοχείο «Galaxy» (Κολοκοτρώνη 14 και Αναγνωσταρά, τηλ. 27210 86002).

Eleftheriaonline

Οι Βυζαντινές Εκκλησίες Της Μάνης

Από τις σπουδαιότερες εκκλησίες στη Μέσα Μάνη είναι ο ναός των Αγίων Σεργίου και Βάκχου (Τρουλωτή) της Κίττας (αρχές 12ου αι.).

Η Μάνη, περιοχή απόμερη, βραχώδης και δυσπρόσιτη άργησε να επισύρει το ενδιαφέρον των αρχαιολόγων. Το μεγαλύτερο τμήμα της ανήκει στο νομό Λακωνίας, αλλά από τους ντόπιους ο χώρος της διακρίνεται σε Μέσα Μάνη ή αποσκιαδερή, Κάτω Μάνη ή προσηλιακή και Έξω Μάνη που υπάγεται σήμερα στο Νομό Μεσσηνίας.

Καθώς δεν κατοικήθηκε ποτέ από Τούρκους, η Μάνη διέσωσε τα βυζαντινά, χριστιανικά της μνημεία. Και είναι πολλά, περισσότερα από όσα συναντούμε σε άλλα τμήματα της Ελλάδος. Από τις τρεις υποδιαιρέσεις, πιο πολλά βρίσκουμε στη Μέσα Μάνη.

Παλιότερα πίστευαν πως η Μάνη άργησε να ασπασθεί τον χριστιανισμό. Δέχονταν ότι τούτο γίνηκε μόλις τον 9° αι., όταν βασίλευε στο Βυζάντιο ο Βασίλειος Α΄ ο Μακεδόνας. Όμως οι πρόσφατες ανασκαφές έδειξαν πως η γνώμη ήταν λαθεμένη.

Η αρχαιολογική έρευνα έφερε στο φως παλαιοχριστιανικές βασιλικές του πέμπτου και έκτου αιώνα στην αρχαία Καινήπολη, σημερινή Κυπάρισσο κι ακόμη στα χωριά Άλυκα και Παλιόχωρα, στο ακρωτήρι Τηγάνι και στο Γύθειο, την πρωτεύουσα της Μάνης.

Στη Μέση Μάνη επισημάνθηκε ναός, ο Άγιος Προκόπιος, που τα υπολείμματα των παλαιότερων τοιχογραφιών του ανάγονται στην περίοδο της εικονομαχίας. Πολλές μικρές εκκλησίες του τόπου, χτισμένες με τεφρούς ογκόλιθους, αρκετές φορές δίχως πηλό στους αρμούς, δεν ξεχωρίζουν από τους ριζιμιούς βράχους. Οι πολλές είναι μονοκάμαρες.

Υπάρχουν όμως και μεγαλύτερες, συνθετότερων αρχιτεκτονικών τύπων, σταυροειδείς, τρουλαίες, με δύο ή τέσσερις κολώνες, κτίσματα ίσως αρχόντων, γαιοκτημόνων του τόπου.

Έχουν μαρμάρινους, ανάγλυπτους διακοσμητικούς ελκυστήρες, μοναδικούς στην Ελλάδα και τέμπλα μαρμάρινα, ανάγλυπτα, διαλυμένα σήμερα, βορά των αρχαιοκάπηλων, καθώς οι ναοί βρίσκονται αφύλακτοι σε έρημα τώρα χωριά. Επιτέλους είναι καιρός τα γλυπτά αυτά να συγκεντρωθούν σε Μουσείο, που θα ιδρυθεί στον τόπο. Ένας πρόεδρος της Κοινότητας Αρεοπόλεως είχεν άλλοτε προσφέρει στην Αρχαιολογική Υπηρεσία ένα κοινοτικό πύργο με ευρύχωρη αυλή υπό τον όρο η υπηρεσία να τον επισκευάσει και να γίνει Μουσείο.

Διχογνωμίες στο τότε Αρχαιολογικό Συμβούλιο επέτρεψαν στον Μανιάτη -εκείνη την εποχή- Γενικό Γραμματέα Τουρισμού να τον αναστηλώσει, μεταβάλλοντας τον σε ξενώνα. Έτσι η Μάνη μένει ακόμη χωρίς Μουσείο. Από τις σπουδαιότερες εκκλησίες του τόπου είναι στη Μέσα Μάνη ο Σωτήρας της Γαρδενίτσας, ο Αϊ-Στράτηγος Μπουλαριών, ο Άγιος Σέργιος και Βάκχος (Τρουλωτή) της Κίττας, οι Ασώματοι στο βουνό Χελιδόνι, οι Ταξιάρχες του Γκλέζου και της Χαρούδας, η Αγ. Βαρβάρα του χωριού Έρημος, η Επισκοπή κοντά στον συνοικισμό Αϊ-Γιώργης, ο Άγιος Δημήτριος Λίμπερδου στην Κάτω Μάνη και στην Έξω Μάνη ο κουκλίστικος ναός της Μεταμορφώσεως στη Νομιτζή με τα περίεργης γλυπτής διακόσμησης επιθήματα των κιόνων του, οι ναοί του Αγίου Νικολάου Καμπινάρη στην Πλάτσα, του Αγίου Πέτρου και του Αϊ-Γιάννη στη Μεγάλη Καστανιά.

Ας σημειωθεί πως τα μαρμάρινα τέμπλα μερικών από τους ναούς αυτούς είναι μοναδικά στον ελλαδικό χώρο κατά τον τύπο τους. Πολλές βυζαντινές εκκλησίες της Μάνης διασώζουν τις τοιχογραφίες των. Από τον δέκατο αιώνα ο Άγιος Πέτρος της Παλιόχωρας, ο Άγιος Παντελεήμων των Μπουλαριών, ο Άγιος Φίλιππος των Κορογωνιάνικων (της προσηλιακής Μάνης), από το τέλος του 12ου αι. ο Αϊ-Στρατηγός (Μιχαήλ Αρχιστράτηγος) Μπουλαριών, γύρω στα 1200 ο ναός της Επισκοπής με τις ωραίες, μάλλον Κωνσταντινουπολίτικες τοιχογραφίες (εικ. 2, 3), εκ των οποίων πολλές και εν μέρει ασυνήθιστες είναι εμπνευσμένες απο το συναξάρι του Αγίου Γεωργίου, στον οποίο ήταν αφιερωμένος ο ναός.

Ο αριθμός των τοιχογραφιών αυξάνει κατά τον 13ο αι. Φαίνεται πως εκείνα τα χρόνια πλήθυναν οι κάτοικοι της περιοχής. Ίσως στον δυσπρόσιτο τόπο κατέφυγαν κάτοικοι της άλλης Πελοποννήσου, αποφεύγοντας την Φραγκική κατάκτηση.

Ναός των Αγίων Θεοδώρων Καφιόνας. Οι Εβραίοι της Βαϊοφόρου και ο Χριστός της Καθόδου στον Άδη (Αναστάσεως), 1263-64

ΤΟΙΧΟΓΡΑΦΙΕΣ

Οι τοιχογραφίες του Αγίου Πέτρου Γαρδενίτσας των αρχών του 13ου αι. διακρίνονται για τη λαϊκή σοφία τους, ενώ οι Απόστολοι της Ανάληψης του ερημικού ναού της Αγήτριας (Οδηγήτριας), κοντά στο μικρό χωριό της Αγίας Κυριακής, θυμίζουν τους μεγάλης βυζαντινής τέχνης Αποστόλους στον τρούλο του ναού των Αγίων Αποστόλων στο Pec της Σερβίας.

Καλής τέχνης τοιχογραφίες είναι και όσες διακοσμούν τον Αγιο Γεώργιο της Καρύνιας (1281), ενώ δεν υστερούν πολύ οι σωζόμενες στο αυτοτελές εκκλησάκι των Αγίων Αναργύρων Κηπούλας (1265), έργο του ιστοριογράφου Νικολάου και του αυταδέλφου και μαθητή του Θεοδώρου «από χώρας Ρετζήτζας».

Ο ναός έγινε από τις δωρεές πολλών ιερέων και πτωχών χωρικών, που συνεισέφεραν ο καθένας ακόμη και «ήμισυ νόμισμα». Δωρητές άλλου ναού, του Μιχαήλ Αρχαγγέλου στο χωριό Πολεμίτας (1278) προσέφεραν για το ναό κι ένα δένδρο, «ελαίαν μίαν». Αυτές οι πενιχρές προσφορές λένε πολλά για την οικονομική κατάσταση των κατοίκων της περιοχής.

Ιδιαίτερου ενδιαφέροντος είναι οι τοιχογραφίες του ναού των Αγίων Θεοδώρων Καφιόνας, για τις οποίες φρόντισεν ο επίσκοπος Βελιγοστής Γεώργιος. Κατά το 1263 στάλθηκεν από την Κωνσταντινούπολη στο Μωρηά ο αδελφός του αυτοκράτορα Μιχαήλ Παλαιολόγου σεβαστοκράτωρ Κωνσταντίνος, για να διώξει τους Φράγκους από την Πελοπόννησο. Ο Κωνσταντίνος μνημονεύεται στην επιγραφή του ναού ως «ηγεμονεύων της Πολυποννήσου».

Ο αυτοκρατορικός πρίγκιπας προσπάθησε στη Μάνη να εξαγείρει τους κατοίκους εναντίον των Φράγκων. Φαίνεται πως μεταξύ των στρατιωτών που ήρθαν από την πρωτεύουσα υπήρχαν και ζωγράφοι, που θα διακόσμησαν εκ νέου το ναό των Αγίων Θεοδώρων κατά το καινούργιο ύφος της Βυζαντινής ζωγραφικής, που οι σύγχρονοι μας αποκαλούν βαρύ στυλ. Ρεαλίζουσες τοιχογραφίες ξεχωρίζουν και στο ναό του Αγίου Νικολάου Πλάτσας, που ανακαίνισε το 1338 ο «πανσέβαστος τζαούσιος του δρόγγου των Μελιγγών Κωνσταντίνος ο Σπανής».

Οι Μελιγγοί του Ταϋγέτου ήσαν Σλαύοι κι έχω τη γνώμη πως για τον εκχριστιανισμό τους εργάστηκεν ο πολιούχος της Σπάρτης όσιος Νίκων ο Μετανοείτε. Εξαιρετικής τέχνης -θυμίζουν την Περίβλεπτο του Μυστρά, στο τρίτο τέταρτο του 14ου αι.- είναι οι τοιχογραφίες του Αγίου Γεωργίου στο χωριό της Μέσα Μάνης Νικάντρι.

ΦΟΡΗΤΕΣ ΕΙΚΟΝΕΣ

Την παρουσία φορητών εικόνων βυζαντινής εποχής δεν διαπίστωσα στη Μάνη κατά τις πολύχρονες έρευνες μου στον τόπο. Αντίθετα, υπάρχουν εικόνες μεταβυζαντινών χρόνων και μάλιστα ακόμη και της πρώτης τριακονταετίας του 19ου αι., όπως είναι τα καλής τέχνης έργα του λίγο μυστηριώδους Ι.Π.Μ., που όπως φαίνεται ανήκε στη μεγάλη οικογένεια των Μαυρομιχαλέων.

Κατά τους χρόνους μετά την άλωση εξακολουθούσαν στη Μάνη να χτίζουν πολλούς ναούς και να τους διακοσμούν με τοιχογραφίες λαϊκού συνήθως ύφους και μάλιστα αρκετές με υπογραφή των ζωγράφων. Ο λόγος γι’ αυτές θα έπαιρνε πολύ μάκρος. Περιορίζομαι να μνημονεύσω απλά τους ναούς του Αγίου Σπυρίδωνα στην Καρδαμύλη, της Κοιμήσεως στην Πλάτσα, των Αγίων Θεοδώρων στον Κάμπο Αβιας, τα μοναστήρια Ντεκούλου (1765) στο Οίτυλο, των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης στην Καστανιά, του Προφήτη Ηλία των Καλλιανέικων, της Φανερωμένης μεταξύ Σαϊδόνας και Μεγάλης Καστανιάς, της Μονής Καβελλάρη. Τέλος πρέπει να λεχθεί ότι πολλές εκκλησίες της Έξω Μάνης διασώζουν αξιόλογα ξυλόγλυπτα τέμπλα.

Πηγή