Η Κεραμίδα Ως Υλικό Κατασκευής Στη Μάνη


Βυζαντινή εκκλησία του Σωτήρα στην Κάτω Γαρδενίτσα

Η στέγη αποτελούσε πάντοτε ανάγκη πρωτογενούς σημασίας. Η αίσθηση της ασφάλειας και της εστίας. Ένα από κοινό σε πολλές περιοχές της Ελλάδας κατασκευαστικό υλικό της στέγης αποτελεί η κεραμίδα. Μάλιστα σε πολλές περιοχές είχε τέτοια εφαρμογή που συμμετέχει και σε λαϊκές παροιμίες όπως «μου ήρθε κεραμίδα».

Ο λόγος της μαζικής της χρήσης είναι ότι αποτελεί εύκολο και φθηνό στην κατασκευή υλικό μιας και είναι χώμα κυρίως ερυθρού χρώματος (καστανόχωμα).

Στη Μάνη η χρήση κεραμικών στεγών τόσο σε εκκλησιαστικά όσο και σε κοσμικά κτίρια δεν ήταν σπάνια. Ήδη από τα βυζαντινά χρόνια έχουμε τόπους με καμίνια όπου παρασκεύαζαν κεραμικά. Τέτοιοι τόποι για παράδειγμα ήταν όπως λέει η παράδοση η περιοχή Φουρνιάτα του Διρού όπου πήρε το όνομα της από τους φούρνους (καμίνια) που έφτιαχναν κόκκινα κεραμικά ως δομικά υλικά.

Το σχήμα των κεραμίδων ήταν το κλασσικό κοίλο εξωτερικά και κυρτό εσωτερικά εξασφαλίζοντας την σωστή προσαρμογή τους στην στέγη. Η ποσοτική ανάγκη επέβαλε στους κατασκευαστές την δημιουργία καλουπιών δίνοντας μιας σχετική ομοιομορφία στις στέγες.

sf

Ωστόσο ο τεχνίτης δεν εμποδιζόταν να δείξει την καλλιτεχνική του φύση με το να χαράξει πάνω στα κεραμικά υλικά σχέδια που τον αντιπροσώπευαν ή τον χαρακτήριζαν. Αγαπημένο σχέδιο καλαισθησίας το κλωνάρι ελιάς μια και ήταν ευλογημένο στην Μάνη. Εξίσου συνηθισμένο ήταν η χάραξη της ημερομηνίας κατασκευής ή το όνομα του ιδιοκτήτη.

Στη Μέσα Μάνη ωστόσο η μη ύπαρξη αρκετού χώματος για μαζική κατασκευή κεραμίδων περιόρισε την χρήση στα εκκλησιαστικά κτίρια. Η κύρια μορφή στέγης στο άνυδρο και άγονο τόπο ήταν η μαρμάρα ή τίκλα. Ένα γκριζοπράσινο είδος σχιστόπλακας που ταιριάζει άριστα με το γκρίζο τοπίο των βράχων της Μέσα Μάνης. Μάλιστα αυτό το είδος υλικό κατασκευής στέγης ήταν και το πιο διαδεδομένο σε ολόκληρη την Μάνη.

Όσον αφορά την κεραμίδα οι παλαιότερες έχουν μέγεθος πάνω από 0,50 μ. και αρκετά μεγάλο πάχος. Αποτελούν επιβλητικά και δωρικά υλικά κατασκευής με μεγάλη καλαισθησία.

Πηγές

  • ΔΙΚΤΥΟ ΜΟΥΣΕΙΩΝ ΜΑΝΗΣ  «Μανιάτικοι Οικισμοί»
  • www.mani.org.gr Φώτο (Γ. Βενιζελέας)
Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s