Προστασία της Παραδοσιακής Αρχιτεκτονικής της Λακωνίας (Ομιλία)

afisa4343

Πνευματική εστία Σπάρτης, αίθουσα «Γεώργιος Περδικλώνης».
Το Σάββατο 4 Απτριλίου 2015  και ώρα 7.00 μ.μ., θα πραγματοποιηθεί ομιλία από τον αρχιτέκτονα ΕΜΠ κ. Γιώργο Γιαξόγλου με θέμα: Προστασία της Παραδοσιακής Αρχιτεκτονικής της Λακωνίας.

Κιτριές

Οι Κιτριές είναι ένα γραφικό, παραθαλάσσιο χωριό της Έξω Μάνης. Βρίσκεται στην περιοχή της Αβίας και απέχει 14 χλμ. απο την Καλαμάτα.

Το όνομα του το έχει πάρει από τα πολλά Κίτρα (φυτό:Citrus medica/Κιτρέα η μηδική)που υπάρχουν στην περιοχή.

Κατά το παρελθόν αποτέλεσε το επίνειο της Ζαρνάτας και για την περίοδο 1771-1780υπήρξε το σημαντικότερο ναυτιλιακό και εμπορικό κέντρο της νότιας Πελοποννήσου. Αν και σαν όνομα απαντάται ήδη σε σε πηγές του 16ου αι. (porto Chitries-Chitries,Chitres) οργανωμένη οίκηση παρουσιάζει από το δεύτερο μισό του 18ου αι. και μετά.

Ιδρυτής του οικισμού υπήρξε ο μπέης της Μάνης Τζανέτος (Τζανετμπέης) Κουτήφαρης, ο οποίος έχτισε πύργο στο ύψωμα πάνω από το λιμάνι των Κιτριών. Ο πύργος υπήρξε έδρα και για τους επόμενους Μπέηδες της Μάνης, μέχρι να χτίσει ο Μπέης Τζανέτος Γρηγοράκης τον πύργο του στο Μαραθονήσι. Από τότε οι Μπέηδες χρησιμοποιούσαν τον πύργο ως σταθμό-κέντρο για τις διοικητικές και εμπορικές υποθέσεις τους. Ο πύργος δυστυχώς γκρεμίστηκε με το σεισμό του 1944.

Η είσοδος του πύργου των Μπέηδων στις Κιτριές

Αν και μεγάλης σημασίας λιμάνι για την εποχή του, το μέγεθος του οικισμού παρέμεινε πάντοτε μικρό. Σε γαλλικό υπόμνημα του 1786, αν και γίνεται ιδιαίτερη μνεία στο λιμάνι που χαρακτηρίζεται ως ένα από τα καλύτερα του κόλπου της Κορώνης,δεν αναφέρεται τίποτα για τον οικισμό.

Ο περιηγητής Leake που επισκέφθηκε τη Μάνη το 1805, αναφέρει ότι τα μόνα κτίσματα στις Κιτριές είναι ο πύργος του Μπέη και 5-6 αποθήκες δίπλα στη θάλασσα. Χαρακτηρίζει την περιοχή ως την πιο εύφορη στη Μάνη και οι λόφοι γύρω από τις Κιτριές γεμάτους σιτάρι.

Ο πύργος των μπέηδων στις Κιτριές σε χαλκογραφία του 19ου αιώνα

Στις Κιτριές εμφανίστηκε ο Χασάν-Μπαμπά έπειτα από εντολή του Αχμέτ Κιουπρουλή ζητώντας την υποταγή των Μανιατών( Το 1667 στα πλαίσια τουΕνετικοτουρκικού πολέμου,ένας αριθμός Μανιατών έφθασε στό τουρκικό στρατόπεδο του μεγάλου βεζίρη, πού πολιορκούσε τό Χάνδακα καί προσπάθησαν να καταστρέψουν τα εχθρικά κανόνια και να πυρπολήσουν τουρκικές γαλέρες).

Η πρόταση του Χασάν-Μπαμπά εξόργισε τους Μανιάτες οι οποίοι επιτέθηκαν στον στόλο και τους έτρεψαν σε άτακτη φυγή.

Το 1819 έπειτα από ενέργειες του Φιλικού Χριστόφορου Περραιβού ο οποίος διέμενε στους Δολούς, υπογράφεται στον πύργο των Κιτριών από τις 3  δυνατές οικογένειες της Μάνης, τους Μαυρομιχάληδες τους Γρηγοράκηδες και τους Τρουπάκηδες, γενική ‘Τρέβα’ (ανακωχή) μεταξύ τους, για να οργανωθεί ο πόλεμος για την Ανεξαρτησία.

Από τις Κιτριές στις 23 Μαρτίου (ήδη απο το απόγευμα της 22 Μαρτίου) ξεκίνησε η διαδικασία απελευθέρωσης της Καλαμάτας από τον Οθωμανικό ζυγό.

Στις 20 Ιουνίου του 1826 ο Ιμπραήμ βομβάρδισε τις Κιτρίες τον Άγιο Δημήτριο και την Τραχήλα στα πλαίσια του αντιπερισπασμού που προσπάθησε να δημιουργήσει, για να εμποδίσει την συγκέντρωση των Μανιατών στη Βέργα του Αρμυρού.

Ένα χρόνο αργότερα στις 26 Ιουλίου 1827, ο Ιμπραήμ θα βομβαρδίσει ξανά τις Κιτριές ρίχνοντας πάνω από 1700 κανονιοβολισμούς.

Στην είσοδο των Κιτριών, δίπλα από τον πύργο των Μπέηδων υπάρχει η εκκλησία των Αγίου Κων/νου και Ελένης. Κατασκευάστηκε το 1730 και αποτελεί το παλαιότερο κτίσμα των ΚιτριώνΣε αυτή την εκκλησία έγινε, κατά το 1825, η χειροτονία των τεσσάρων αντικανονικών επισκόπων της Μάνης από τον Μητροπολίτη ΖαρνάταςΓαβριήλ Φραγκούλη για τις χηρεύουσες επισκοπές, τον Άνθιμο για την επισκοπή Πλάτσας, τον Ιωαννίκιο για την επισκοπή Μηλέας και Καστάνιας, τον Ιωσήφ για την επισκοπή Μαΐνης και τον Προκόπιο για την επισκοπή Ανδρούβιστας.

Η εκκλησία των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης στις Κιτριές

Κάθε χρόνο στις 23 Μαρτίου τελείται δοξολογία στον ναό, σε ανάμνηση των Μανιατών, οι οποίοι συγκεντρώθηκαν στις Κιτριές, την παραμονή της απελευθέρωσης της Καλαμάτας στις 23 Μαρτίου 1821 και κίνησαν για να την ελευθερώσουν από τα τουρκικά στρατεύματα.

Παραδίπλα από τον όρμο των Κιτριών, στο ακραίο τμήμα του ΄βουνού κεφάλι (κεφαλοβούνι), βρίσκεται ο φάρος των Κιτριών. Κατασκευασμένος το 1892 αποτελεί τον έναν από τους τρεις πέτρινους φάρους που υπάρχουν στη Μάνη( Οι άλλοι δύο είναι του Γυθείου και του Ταινάρου).

Ο Φάρος των Κιτριών

Οι Κιτριές διαθέτουν δύο παραλίες, τον Αϊ Γιάννη και το Πλυμονάρι. Η πρώτη βρίσκεται στα αριστερά του οικισμού προς τη μεριά του φάρου, ενώ η δεύτερη είναι στην είσοδο του οικισμού, κάτω από τον πύργο των Κιτριών.

Απογραφές:

Κιτριαί-Καλλιανέικα: 1853: 61 κατ. , 1861: 61 κατ., 1879: 50 κατ. , 1889: 20 κατ. , 1896:28 κατ. , 1907: 39 κατ. , 1920: 47 κατ. , 1928: 53 κατ. , 1940: 86 κατ. , 1951: 159 κατ. , 1961: 57 κατ. , 1971: 29 κατ. , 1981: 65 κατ.

ΠΗΓΕΣ

  • Σοφίας Καπετανάκη, «Ο Καστρόπυργος του Τζανέτμπεη Κουτήφαρη στίς Κιτριές», Ιθώμη 28
  • Γιάννη Σαΐτα, «οι τρεις πέτρινοι Φάροι» Εφημ. ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ
  • Δικαίου Βαγιακάκου, « Ο Ιμπαραήμ εναντίον της Μάνης»
  • Α.Γ. Κουτσιλιέρη «Ιστορία της Μάνης»
  • mani.org
  • Κώστα Κόμη, «Πληθυσμός και οικισμοί της Μάνης, 15ος – 19ος αιώνας»

Taygetos Challenge 2015 Στην Καρδαμύλη

Taygetos Challenge 2015 – 21-22 Μαρτίου 2015 | Δυτική Μάνη

Η πανέμορφη Καρδαμύλη, ένας τόπος που συνδυάζει μοναδικά το βουνό με τη θάλασσα, ετοιμάζεται να σας φιλοξενήσει για έκτη συνεχόμενη χρονιά στους ορεινούς αγώνες που πλέον έχουν  γίνει  θεσμός στη Δυτική Μάνη.

Με τη σημαντική βοήθεια της εταιρείας Salomon και του καταστήματος Runner Store, όπου θα είναι φέτος οι μεγάλοι μας χορηγοί, οι αγώνες αναβαθμίζονται σημαντικά με μοναδικό σκοπό να σας προσφέρουν μία αξέχαστη δρομική εμπειρία.

Οι διαδρομές παραμένουν ίδιες με τις προηγούμενες χρονιές, καλύπτοντας έτσι όλες τις απαιτήσεις των συμμετεχόντων οι οποίοι μπορούν να επιλέξουν μεταξύ τριών διαδρομών. Την  Marathon με συνολικό μήκος 37.4 χλμ και 2.320 μέτρα θετικής υψομετρικής διαφοράς, την Experience με 20 χλμ μήκος και Υ+ 1.120 μέτρα και τη Fun με 5 χλμ μήκος και Υ+ 200 μέτρα. Όπως κάθε χρόνο βέβαια η αγωνιστική δράση ξεκινάει από το Σάββατο μεσημέρι με το Vertical Speed (650 μέτρα με Υ+ 150 μέτρα) στο οποίο συμμετέχουν και οι μικροί μας φίλοι.

Η Marathon διαδρομή ανοίγει για ακόμη μία χρονιά το Ελληνικό Πρωτάθλημα Skyrunning το οποίο και φέτος αναμένεται να έχει πολύ ενδιαφέρον ενώ η διαδρομή Experience θα μετράει και φέτος στοΠρωτάθλημα Νέων by Salomon το οποίο απευθύνεται σε αθλητές μέχρι 21 ετών.

Στη διαδρομή Marathon θα υπάρχουν 6 ηλικιακές κατηγορίες (4 Ανδρών και 2 Γυναικών) ενώ θα υπάρχουν χρηματικά έπαθλα στους 6 πρώτους νικητές και τις 3 πρώτες νικήτριες της Γενικής κατάταξης (στους κανονισμούς του αγώνα αναφέρονται λεπτομερώς τα έπαθλα καθώς και οι ηλικιακές κατηγορίες). Να υπενθυμίσουμε πως για να πάρει ένας αθλητής κατάταξη στον Taygetos Challenge θα πρέπει να έχει τρέξει και στους δύο αγώνες (τον Κάθετο του Σαββάτου και στον Marathon ή τον Experience της Κυριακής).

Στις διαδρομές Experience και Fun θα υπάρχουν 2 κατηγορίες, Ανδρών-Γυναικών.

Την ηλεκτρονική χρονομέτρηση έχει αναλάβει η Chrono Systems η οποία εγγυάται για την άμεση και σωστή ανακοίνωση των αποτελεσμάτων.

Το κόστος συμμετοχής ορίζεται ως εξής:

– 25 ευρώ για τον Κάθετο αγώνα του Σαββάτου και τον Marathon της Κυριακής

– 20 ευρώ για τον Κάθετο αγώνα του Σαββάτου και τον Experience της Κυριακής

– 10 ευρώ για τη Fun διαδρομή της Κυριακής

Και περιλαμβάνει, εκτός όλων των απαραίτητων για την ασφάλεια σας μέσων, τα εξής: αναμνηστικό τεχνικό μπλουζάκι, ηλεκτρονική χρονομέτρηση, τροφοδοσία σταθμών, πάστα πάρτι το Σάββατο βράδυ και μετάλλιο τερματισμού.

Δήλωση συμμετοχής μπορείτε να κάνετε στο κατάστημα RUNNER STORE, Λ. Κηφισίας 37Α Golden Hall, Μαρούσι, τηλέφωνο: 210 68 11 770.

Όσοι δηλώσετε συμμετοχή στο κατάστημα, αυτόματα λαμβάνετε μέρος στην κλήρωση για 3 ζευγάρια παπούτσια, 3 είδη ρουχισμού και 3 δρομικά αξεσουάρ. Τα δώρα θα κληρωθούν ανά 3 στις τρεις διαδρομές του αγώνα (Marathon, Experience και Fun) και η κλήρωση θα γίνει κατά τη διάρκεια των απονομών του αγώνα.

Όσοι επιθυμείτε να δηλώσετε ηλεκτρονικά μπορείτε να το κάνετε στην ιστοσελίδα http://www.trailproject.gr/index.php/events/2015/taygetos-challenge-2015 όπου θα βρείτε αναλυτικές λεπτομέρειες για την κάθε διαδρομή, τους κανονισμούς, τους σταθμούς ανεφοδιασμού, ενημέρωση για τα  καταλύματα της περιοχής και φυσικά να επικοινωνήσετε μαζί μας για οποιαδήποτε απορία σας.

Ανακηρύχθηκε από τον Πάνο Καμμένο η 23η Ιουνίου, μέρα μάχης του Διρού, σε «Ημέρα Παλλαϊκής Άμυνας»

1902063_454464201381891_2803756032872005070_n

Πριν από λίγο ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας κ. Πάνος Καμμένος από την Αρεόπολη που βρίσκεται, ανακοίνωσε πως κηρύσσεται η 23η Ιουνίου, μέρα της μάχης του Διρού, σε «Ημέρα Παλλαϊκής Άμυνας».

Μέρα κατά την οποία το 1826 οι δρεπανιφόρες Μανιάτισσες, μαζί με γέρους και παιδιά, κατατρόπωσαν τον Ιμπραήμ σώζοντας την Ελληνική Επανάσταση

Θα αποδοθεί τιμή στις ηρωίδες Μανιάτισσες αλλά και συνολικά στην αναγνώριση της προσφοράς της Μάνης και των Μανιατών στο μεγάλο αγώνα του 1821 αλλά και μετέπειτα.

Πρόταση Για Ανακήρυξη Της Μάχης Του Διρού Σε «Ημέρα Παλλαϊκής Άμυνας»!

Η Οικολογική – Πολιτιστική Κίνηση Μέσα Μάνης με αφορμή τον εορτασμό της 17ης Μαρτίου και την έλευση στη Μάνη του Υπουργού Εθνικής Άμυνας αναδεικνύει πρόταση – αίτημα για την ανακήρυξη της 23η Ιουνίου, ημέρα της Μάχης του Διρού σε «Ημέρα Παλλαϊκής Άμυνας». Τη πρόταση καταθέτουν, αρχικά, στην Πολιτική και Στρατιωτική Ηγεσία του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας.

Στο κείμενο της πρότασης αναφέρονται τα εξής:
«Με αφορμή τον εορτασμό της 194 επετείου έναρξης της Μεγάλης Ελληνικής Επανάστασης, στις 17 Μαρτίου 1821 στην Αρεόπολη της Μάνης, σας καταθέτουμε την πρόταση για κήρυξη ως ΗΜΕΡΑΣ ΠΑΛΛΑΪΚΗΣ ΑΜΥΝΑΣ της 23 Ιουνίου, μέρα κατά την οποία το 1826 οι δρεπανιφόρες Μανιάτισσες, μαζί με γέρους και παιδιά, κατατρόπωσαν τον Ιμπραήμ σώζοντας την Ελληνική Επανάσταση.

Η παρουσία του Υπουργού Εθνικής Άμυνας κυρίου Πάνου Καμμένου και του Αρχηγού ΓΕΕΘΑ στρατηγού Μιχαήλ Κωσταράκου στις εορταστικές εκδηλώσεις στην Αρεόπολη, είναι μια ευκαιρία για εξαγγελία της υιοθέτησης της πρότασης αυτής, που στοχεύει στην απόδοση, εκ μέρους τους Ελληνικού Κράτους, μετά από περίπου δύο αιώνες, της πρέπουσας τιμής στις ηρωίδες Μανιάτισσες αλλά και συνολικά στην αναγνώριση της προσφοράς της Μάνης και των Μανιατών στο μεγάλο αγώνα του 1821 αλλά και μετέπειτα.

Ταυτόχρονα, είναι μια συμβολή στη διατήρηση της ιστορικής μνήμης η οποία, στις σημερινές συνθήκες περισσότερο από άλλοτε, αποτελεί συστατικό στοιχείο της ίδιας της Εθνικής Άμυνας. Επιπλέον, μέσω του ιστορικού παραδείγματος του αγώνα των Μανιατισσών στη Μάχη του Διρού, δίνεται συγκεκριμένο περιεχόμενο στο θεσμό της Παλλαϊκής Άμυνας, καθώς σε ετήσια βάση θα λαμβάνουν χώρα εκδηλώσεις που θα λειτουργούν ενισχυτικά γι’ αυτό το θεσμό.

Η πρόταση που σας καταθέτουμε συνίσταται στην κήρυξη της 23ης Ιουνίου (ημέρα της Μάχης του Διρού) ως ΗΜΕΡΑ ΠΑΛΑΪΚΗΣ ΑΜΥΝΑΣ. Η επίσημη θεσμοθέτηση από το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας και το ΚΥ.Σ.Ε.Α. θα μπορούσε να συνοδευτεί από συγκεκριμένες εκδηλώσεις που θα συνδέονται, εκτός από την Παλλαϊκή Άμυνα και με τη συμμετοχή των γυναικών στις Ένοπλες Δυνάμεις.

Θυμίζουμε πως ο θεσμός της Παλλαϊκής Άμυνας καθιερώθηκε με τον Νόμο 2641 του 1998 (ΦΕΚ 211 της 15/09/1998). Σύμφωνα με τον ορισμό που δίνεται:

«Παλλαϊκή Άμυνα (Π.ΑΜ.) οργανώνεται από τον καιρό της ειρήνης και έχει ως κύρια αποστολή σε περιόδους έντασης, επιστράτευσης και πολέμου την τοπική άμυνα, την πολιτική άμυνα και την πολιτική προστασία, ενώ σε καιρό ειρήνης την πολιτική άμυνα και την πολιτική προστασία.

Ως Παλλαϊκή Άμυνα νοείται η ενεργός συμμετοχή στην εθνική ασφάλεια όσων Ελλήνων και Ελληνίδων μπορούν να προσφέρουν υπηρεσίες γι’ αυτήν και δεν μετέχουν στις Ένοπλες Δυνάμεις. Ως Τοπική Άμυνα νοείται η αντιμετώπιση ενεργειών του εχθρού με ενεργητικά και παθητικά μέσα από τα Τμήματα Π.ΑΜ. Στις περιοχές που συγκροτούνται ή κοντά σε αυτές.

Το Κυβερνητικό Συμβούλιο Εξωτερικών και Άμυνας (ΚΥ.Σ.Α.) είναι το όργανο που λαμβάνει κατευθυντήριες αποφάσεις για θέματα Π.ΑΜ.».

Μια σύντομη παράθεση του ιστορικού της Μάχης του Διρού:

Η μάχη του Διρού ξεχωρίζει από όλες τις άλλες στη διάρκεια της ελληνικής ιστορίας γιατί έχει ένα μοναδικό χαρακτηριστικό. Είναι μια μάχη που έδωσαν οι άοπλες, στην ουσία, γυναίκες της Μάνης με τη βοήθεια γερόντων και παιδιών, καθώς οι δυνάμενοι να φέρουν όπλα Μανιάτες, αμύνονταν στο κυρίως πολεμικό μέτωπο, στην Βέργα του Αλμυρού, στα βορειοδυτικά όρια της Μάνης έξω από την Καλαμάτα.

Το άλλο ιδιαίτερο χαρακτηριστικό της είναι πως εξελίχθηκε σε μια νικηφόρα μάχη που έσωσε την Ελληνική Επανάσταση μετά από σειρά καταστροφικές ήττες που υπέστησαν οι ελληνικές δυνάμεις από τον Ιμπραήμ σε όλα το πολεμικά μέτωπα της Πελοποννήσου, της Στερεάς Ελλάδας και των νησιών. Οι άοπλος πληθυσμός της Μάνης, κατάφερε να αποκρούσει την απόβαση του Ιμπραήμ, αναπτερώνοντας τις ελπίδες και την πίστη των αγωνιστών.

Σημειώνεται πως μετά την Άνοιξη του 1826 η μόνο περιοχή που δεν είχε υποτάξει ο Ιμπραήμ ήταν η Μάνη. Ξεκίνησε την εκστρατεία του με στόχο καταστρέψει ολοσχερώς το μοναδικό εναπομείναν προπύργιο της Ελληνικής Επανάστασης. Φθάνοντας ο Ιμπραήμ κοντά στη Βέργα του Αλμυρού, όπου οι Μανιάτες είχαν ταμπουρωθεί για να τον αντιμετωπίσουν, απαιτεί την παράδοση όλης της Μάνης.

Το πρωί της 22ας Ιουνίου 1826 αρχίζει η διπλή επίθεση του Ιμπραήμ στη Μάνη. Με κατά μέτωπο επίθεση, με 8.000 πεζούς και 2.000 ιππείς εναντίον των περίπου 2.400 Μανιατών στη Βέργα του Αλμυρού έξω από την Καλαμάτα. Ταυτόχρονα έθεσε σε εφαρμογή το σχέδιο του για αποβίβαση από τη θάλασσα περίπου 3.500 ανδρών στην «καρδιά» της Μάνης, ώστε να τη διασπάσει και να χτυπήσει «πισώπλατα» τους αγωνιστές που είχαν συγκεντρωθεί στη Βέργα. Τα πλοία αρχικά προσέγγισαν τον όρμο της Μάλσοβας, όμως μετά τον «κανονιοβολισμό» της ναυαρχίδας συνεχίζουν νοτιότερα προς τον όρμο του Διρού. Στην περιοχή του Διρού δεν υπήρχε σχεδόν κανένας Μανιάτης και οι δυνάμεις του Ιμπραήμ αρχίζουν να αποβιβάζονται τα ξημερώματα της 22ας προς την 23η Ιουνίου 1826.

Στο μεταξύ στη Βέργα ο στρατός του Ιμπραήμ κυριολεκτικά αποδεκατίζεται από τους ηρωικά μαχόμενους Μανιάτες. Η ίδια πανωλεθρία τον περίμενε και στο δεύτερο μέτωπο που άνοιξε στην «καρδιά» της Μάνης, στο Διρό, όπου οι γυναίκες με τα δρεπάνια του θερισμού, με πέτρες, με ξύλα και ό,τι άλλο μέσον διέθεταν αποδεκάτισαν τις δυνάμεις του Ιμπραήμ απωθώντας τους προς τη θάλασσα. Την ίδια καταστροφή παθαίνει ο Ιμπραήμ και δύο μήνες αργότερα στον Πολυάραβο, όπου κινδύνευσε να πιαστεί και ίδιος αιχμάλωτος από τους επιτιθέμενους Μανιάτες. Στις τρεις αυτές ήττες ο Ιμπραήμ, εκτός από την καταισχύνη που υπέστη, έχασε τα 2/3 του στρατού του.

Η σημασία της τριπλής και ανέλπιστης αυτής νίκης των Μανιατών και των Μανιατισσών είναι τεράστια και ωφέλησε τα μέγιστα στην αναζωπύρωση της Ελληνικής Επανάστασης που κατέληξε στη σύσταση του Ελληνικού Κράτους»

Η Washington Post παραληρεί για τη Μάνη: Θυμίζει το κυρτό δάχτυλο μιας μάγισσας…

Ένα βιωματικό αφιέρωμα στην περιοχή της Μάνης δημοσίευσε στην ιστοσελίδα της η κορυφαία αμερικάνικη εφημερίδα, Washington Post, στο οποίο ο Roberto Loiederman αναφέρει την προσωπική του εμπειρία, αναδεικνύοντας τις ομορφιές της χώρας μας, αλλά και τα μαθήματα ζωής που πήρε.
Ολόκληρο το άρθρο του συντάκτη:

«Αυτό, που πραγματικά επιθυμούσαμε όλοι, ήταν ένα ευχάριστο μέρος για μια οικογενειακή, 10ήμερη απόδραση. Η γυναίκα μου κι εγώ, ο αδερφός της και η σύζυγος του και η 93 ετών πεθερά μου, δηλαδή μια παρέα πέντε ατόμων, που συνδέονται με δεσμούς αίματος, γάμου και κοινής ιστορίας.

Αυτό που ζήσαμε ήταν κάτι πολύ περισσότερο από ένα reunion.

Επειδή οι συγγενείς της γυναίκας μου δεν ήθελαν να ταξιδέψουν μακριά από το σπίτι τους στο Ισραήλ, αποφασίσαμε να συγκεντρωθούμε όλοι στην Ελλάδα. Αφού έψαξα σε ταξιδιωτικές ιστοσελίδες, βρήκα ένα κατάλληλο σπίτι στην Μάνη της Πελοποννήσου, όπου κανείς από εμάς δεν είχε πάει ποτέ.

Σύμφωνα με την ιστοσελίδα, το σπίτι ήταν σε ένα μη τουριστικό χωριό, αρκετά χιλιόμετρα πάνω από την ακτή, οπότε θα χρειαζόμασταν αυτοκίνητο για να πάμε στην παραλία, σε ένα εστιατόριο ή για να βρούμε το κοντινότερο ΑΤΜ.

Θέλαμε πραγματικά να το κάνουμε αυτό;

Η γυναίκα μου, η Μπέτυ, είχε άλλες ανησυχίες. Δεδομένων των οικονομικών προβλημάτων στην Ελλάδα, αναρωτιόταν πως θα ήταν τα πράγματα σε ένα μικρό χωριό. Θα υπήρχαν οι στοιχειώδεις υπηρεσίες; Μετά από ένα καθησυχαστικό, ηλεκτρονικό διάλογο με τους ιδιοκτήτες, νοικιάσαμε το σπίτι.

Συναντηθήκαμε με τους συγγενείς στο αεροδρόμιο της Αθήνας, στη συνέχεια οδηγήσαμε το νοικιασμένο μας αυτοκίνητο διασχίζοντας την Πελοπόννησο, προς την Καλαμάτα, όπου, ναι, φάγαμε εξαιρετικές ελιές. Από εκεί πήραμε το φιδωτό δρόμο, δύο λωρίδων, προς το νότο, με το Μεσσηνιακό κόλπο στα δεξιά μας και τον Ταΰγετο στα αριστερά μας.

Είναι μια συναρπαστική είσοδος στη Μάνη, μια χερσόνησο, που εξέχει προς τη Μεσόγειο, θυμίζοντας το σκληρό, κυρτό δάχτυλο μιας μάγισσας.

Μια ώρα αργότερα, στη Στούπα, μια παραλιακή πόλη που κατακλύζεται από Βορειοευρωπαίους, πήραμε τηλέφωνο την Ντέμπορα, μια Ιρλανδέζα που διαχειρίζεται το ενοικιαζόμενο σπίτι. Η ξανθιά, νευρική Ντέμπορα έφτασε με ένα τρίτροχο όχημα. Μας είπε ότι είχε ζήσει στη Μάνη για χρόνια και είχε γεννήσει τα παιδιά της εκεί. Εκτός από τη ενοικίαση ακινήτων, νοικιάζει άλογα, που έχει φέρει από την Ιρλανδία και προσφέρει μαθήματα ιππασίας.

Με χαρά μας ανέφερε ότι το δικό της σπίτι, σε ένα γειτονικό χωριό, δεν έχει ηλεκτρικό ρεύμα και νερό. Ακολουθήσαμε τη Ντέμπορα μέχρι το Νεοχώρι.

Καθώς πλησιάζαμε το χωριό, αντί ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ στο γεμάτο ζιγκ-ζαγκ δρόμο, επέλεξε να ανέβει μια απότομη ανηφόρα. Το όχημα της έκανε διάφορους ελιγμούς, αναγκάζοντάς με να χρησιμοποιώ το χειρόφρενο και να αλλάζω συχνά ταχύτητα, με την Μπέτυ δίπλα μου να λαχανιάζει από αγωνία. Στο Νεοχώρι, τα σοκάκια δεν είναι πολύ μεγαλύτερα από ένα αυτοκίνητο. Ανακουφισμένοι, φτάσαμε στον προορισμό μας ανέπαφοι.

Το Νεοχώρι, από όσο μπορούσαμε να δούμε, ήταν καθαρό και ήσυχο. Ίδιο με την απεικόνιση στην ιστοσελίδα, το ενοικιαζόμενο ήταν ένα πέτρινο σπίτι, πλήρως ανακαινισμένο, με σύγχρονο εσωτερικό, με πολλές συσκευές εξοικονόμησης ενέργειας και ζεστές πινελιές.

Ρώτησα τη Ντέμπορα για την ασφάλεια. «Μην ανησυχείτε για αυτό», μου είπε κλείνοντας μου το μάτι. «Υπάρχουν φρουροί, που προστατεύουν το σπίτι. Θα δείτε.»

Μετά την εγκατάσταση μας, συγκεντρωθήκαμε στο επάνω αίθριο, που είχε ΘΕΑ στον κόλπο και τα βουνά. Ήπιαμε τσάι, απολαμβάνοντας το λάλημα των πετεινών, τον μοναδικό ήχο στο χωριό.

Σταδιακά, αρχίσαμε να ακούμε και έναν ακόμα ήχο: Φωνές. Έξι γυναίκες, διαφόρων ηλικιών είχαν εγκατασταθεί έξω από την πόρτα μας, μιλώντας δυνατά. Μας διώχνουν από το χωριό; Ανατριχιαστικές σκηνές από το «Ζορμπάς ο Έλληνας » έλαμψαν στο μυαλό μου.

Όπως αποδείχθηκε , οι γυναίκες συγκεντρώνονται εκεί κάθε απόγευμα για να καθαρίσουν τα λαχανικά τους και να κουβεντιάσουν. Η μεγαλύτερη, ντυμένη «Ελληνίδα Χήρα» καθάριζε άνθη κολοκυθιού.

Αυτοί ήταν λοιπόν οι φρουροί;

Τους είπα καλημέρα και στη συνέχεια διόρθωσα τον εαυτό μου, καλησπέρα. Οι γυναίκες, προφανώς θέλοντας να συνδεθούν μαζί μας, απάντησαν με χαμόγελα και ένα κύμα ερωτήσεων. Δυστυχώς, είχα εξαντλήσει τις γνώσεις μου της ελληνικής, έτσι χαμογέλασα βλακωδώς και ανασήκωσα τους ώμους.

Μονοπάτια και ταβέρνες

Πριν από το ταξίδι, είχα διαβάσει το βιβλίο του Πάτρικ Λι Φέρμορ «Μάνη: Ταξίδια στη Νότια Πελοπόννησο», ένα λυρικό πορτρέτο των κατοίκων της Μάνης, οι οποίοι, σύμφωνα με το συγγραφέα, επέζησαν χάρη στο θάρρος, την εφευρετικότητα και την άγρια ανεξαρτησία τους. Έχουν απωθήσει εισβολείς, κατάφεραν να εξασφαλίσουν τα προς το ζην από μια άγρια γη και διατήρησαν το καλό τους χιούμορ.

Την επόμενη μέρα, εμπνευσμένος από τον ατρόμητο Φέρμορ, ξύπνησα την αυγή και περπάτησα μόνος κατά μήκος ενός στενού μονοπατιού, στρωμένου με επίπεδες πέτρες σε περίεργα μεγέθη. Μέρος της διαδρομής από το Νεοχώρι μέχρι το γειτονικό χωριό ήταν χορταριασμένη, ακανθώδης και κατάφυτη. Η μυρωδιά του φασκόμηλου ήταν διάχυτη και κυκλάμινα φύτρωναν ανάμεσα στα βράχια.

Ψηλότερα, η διαδρομή περνούσε δίπλα από ελαιώνες. Όλα αυτά είχαν μια σκληρή, έντονη ομορφιά. Χρειάστηκε μια ώρα για να περπατήσω μέχρι την Καστάνια. Κοντά στην πλατεία του χωριού, μια γυναίκα, που στεκόταν μπροστά σε έναν πέτρινο τοίχο, μάζευε σύκα από ένα δέντρο που ήταν δίπλα σε ένα σπίτι και έμοιαζε εγκαταλελειμμένο.

Στην πλατεία, μια ομάδα ανδρών καθόταν έξω από δυο ταβέρνες, μιλώντας και πίνοντας ρετσίνα ή καφέ. Περιγράφοντας μια παρόμοια σκηνή τη δεκαετία του 1950, ο Φέρμορ έγραψε ότι οι κάτοικοι που συνάντησε στις ταβέρνες απέφευγαν να μιλούν για την πολιτική και αντ’ αυτού μιλούσαν για ναυάγια, για το Λόρδο Βύρωνα, την πτώση του Βυζαντίου, τη μετανάστευση των πουλιών ή τα κακά του να καπνίζεις χασίς.

Οι άνδρες στις ταβέρνες στην Καστάνια, ήταν αυτοί που μιλούν για χασίς και ναυάγια ή αυτοί που μιλούν για την πιθανή βύθιση του «πλοίου» της ελληνικής οικονομίας;

Αυτά που έλεγαν οι χωρικοί ήταν ακατανόητα για μένα, αλλά στη Μάνη δεν είδα κανένα σημάδι από ανθρώπους, που αναλώνονται με την οικονομία. Μακριά από τα κέντρα εξουσίας της Ελλάδας, η καθημερινή ζωή στα χωριά αυτά φαινόταν χωρίς βιασύνες και έννοιες.

Σε κάθε χωριό, σχεδόν όλη η διαθέσιμη γη χρησιμοποιείται για την παραγωγή τροφίμων. Στην κάθε πίσω αυλή καλλιεργούσαν κολοκυθάκια ή πεπόνια, αμπέλια, οπωροφόρα δέντρα, ελιές, λαχανικά και πολύ συχνά είχαν κότες.

Τις επόμενες ημέρες, είδα ότι κάθε χωριό στη Μάνη είναι μοναδικό, αλλά όλα έχουν τουλάχιστον δυο κοινά: γεωργική αυτοδυναμία και άνδρες, πολλές φορές και γυναίκες, που κάθονται σε ταβέρνες, μιλάνε, πίνουν και γελούν. Ο ρυθμός των ημερών Για τους πέντε μας, οι περισσότερες μέρες είχαν τον ίδιο ρυθμό.

Ενώ η Μπέτυ και τα πεθερικά μου κοιμόνταν ακόμα, εγώ σηκωνόμουν για την πρωινή μου εξόρμηση. Πίσω στο σπίτι, έφτιαχνα ζεστά δημητριακά και καφέ. Την ίδια στιγμή, η νύφη μου περπατούσε μέχρι τον κοντινό φούρνο και έφερνε φρεσκοψημένο ψωμί.

Καθόμασταν στην κάτω αυλή, στη σκιά του αμπελιού και απολαμβάναμε ντομάτες, γιαούρτι, τυρί και σταφύλια, από τα τσαμπιά που κρέμονταν πάνω από το κεφάλι μας. Νωρίς το απόγευμα οδηγούσαμε προσεκτικά στα στενά σοκάκια στο Νεοχώρι και στη συνέχεια φτάναμε στην παραλία.

Οι αμμώδεις παραλίες της Στούπας ήταν γεμάτες ομπρέλες και λάτρεις του ήλιου. Προτιμήσαμε την παραλία Πανταζή, νότια του Αγίου Νικολάου.

Ήταν μια βοτσαλωτή παραλία, χωρίς πολύ κόσμο, με ένα σνακ μπαρ, δημόσιες τουαλέτες και σκιερά δέντρα. Ήταν το τέλειο μέρος για διάβασμα και βουτιές στα ζεστά νερά του κόλπου.

Αργά το απόγευμα επιστρέφαμε στο σπίτι και καθόμασταν στο επάνω επάνω αίθριο, πίνοντας σπιτικό χυμό σταφυλιού και βλέποντας το ηλιοβασίλεμα στον κόλπο. Στην άλλη κατεύθυνση ήταν ο Ταΰγετος, η απότομη ράχη της Μάνης, που μερικές φορές καλύπτεται από σκοτεινά σύννεφα.

Ο αδερφός της γυναίκας μου και η σύζυγος του περπατούσαν αργά το απόγευμα, πριν από το δείπνο. Απτόητοι από το σκοτάδι, τα αδιάβατα φαράγγια ή την εξάντληση, αντιμετώπιζαν αυτή την πεζοπορία σαν μια άσκηση θάρρους στα Ιμαλάια. Κατά τη διάρκεια μιας έντονης πεζοπορίας, περιμένοντας να βρουν μια ταβέρνα με ζεστό φαγητό και κρύα ποτά, συνέχιζαν το περπάτημα προς τα πάνω και έβρισκαν μόνο πηγές με κρύο νερό στο βουνό και ένα δέντρο γεμάτο ώριμα σύκα, τα οποία και έτρωγαν.

Ήταν μια αξέχαστη εμπειρία, πολύ σημαντικότερη από την ανάμνηση μιας ταβέρνας. Είχαν μια ιστορία, που άξιζε να θυμούνται, δηλαδή έναν από τους λόγους που ταξιδεύουμε.

Σχεδόν κάθε βράδυ πηγαίναμε μέχρι τα παραθαλάσσια χωριά για δείπνο. Στο «Χθες και Σήμερα» , ένα κατάστημα δώρων και εστιατόριο στη Στούπα, η Βούλα Κυριακέα, η ευγενική ιδιοκτήτρια, μας είπε: «Εκατό χρόνια πριν, ένας νεαρός άνδρας ήρθε και στην Καλογριά για εξόρυξη. Ο Νίκος Καζαντζάκης».

«Αυτός που έγραψε τον Ζορμπά;» αναφωνήσαμε.

Η Βούλα κούνησε καταφατικά το κεφάλι. «Προσέλαβε έναν μηχανικό ορυχείων, έναν μεγαλύτερο άνδρα που έσφυζε από ζωή. Το όνομά του; Ζορμπάς!». Η Βούλα γέλασε, απολαμβάνοντας το παρελθόν της Μάνης, καθώς και το παρόν της . Δεν υπήρχε καμία αμφιβολία γιατί ονόμαζε το εστιατόριο της «Χθες και σήμερα».

Αργότερα, περπατούσαμε στον πεζόδρομο της Στούπας, που δεν έβλεπες κανένα πολυόροφο κτίριο, παρά μόνο τον κατάλληλο αριθμό από τουριστικά καταστήματα, εστιατόρια, μικρά ξενοδοχεία και ενοικιαζόμενα διαμερίσματα. Η Στούπα, η Καλόγρια και ο Άγιος Νικόλαος είναι ευχάριστα και παρθένα μέρη.

Λίγα χιλιόμετρα βόρεια είναι η όμορφη Καρδαμύλη, την οποία ο Φέρμορ ονομάζει «Αποκατεστημένο Βυζάντιο». Πρόκειται για υπέροχα σημεία διακοπών. Μέρα με τη μέρα, μας μάγεψε και το Νεοχώρι, το «δικό» μας χωριό, με τις εκκλησίες, το αρτοποιείο και το άρωμα του, του ελαιώνες, τις βαμμένες πόρτες και τα πέτρινα σπίτια, των οποίων οι στέγες έμοιαζαν με τα φτερά του γερακιού.

Πάνω απ ‘όλα, περιμέναμε με αγωνία την ημερήσια συγκέντρωση έξω από την πόρτα μας. Κάθε φορά που οι γείτονες εμφανίζονταν, η νύφη μου ανακοίνωνε: » Ακούστε! Η Βουλή των γυναικών του Νεοχωρίου ξεκίνησε τη συνεδρίαση!»

Σπηλιές και Ακροπόλεις

Ο Φέρμορ έγραψε ότι ο Πύργος Δυρού, με τους σταλαγμίτες και τους σταλακτίτες, τα απόκοσμα χρώματα και σχήματα, είναι οι σπηλιές, μέσω των οποίων γίνονταν οι διάσημες καταβάσεις στον Κάτω Κόσμο».

Μια ώρα νότια από το Νεοχώρι, τα σπήλαια, τα οποία διασχίζει κάποιος με βάρκα, είναι αρκετά εντυπωσιακά, ακόμη και χωρίς τους μύθους. Αλλά μέσα, σέρνοντας τα δάχτυλά σας στο δροσερό νερό, είναι δελεαστικό να φανταστεί κανείς τον Ορφέα να προσπαθεί να οδηγήσει την αγαπημένη του Ευρυδίκη στον Κάτω Κόσμο. Πιο κάτω είναι το χωριό Βάθεια.

Ορατή από το επίπεδο της θάλασσας, η Βάθεια μοιάζει σαν μια συλλογή από πέτρινους πύργους στο χρώμα της καραμέλας. Ανεβαίνοντας το δρόμο, θα βρείτε δεκάδες ορθογώνια κτίσματα τριών και τεσσάρων ορόφων, που κάποτε ήταν οικογενειακά φρούρια.

Σήμερα είναι έρημα και άδεια. Χτισμένα εκατοντάδες χρόνια πριν, αυτά κτίρια υπήρξαν εμβληματικά για τη χιλιοτραγουδισμένη ανεξαρτησία της Μάνης. Παρείχαν προστασία από αντιμαχόμενους γείτονες, επιδρομείς, άλλα χωριά ή στρατεύματα εισβολής, αλλά δεν είχαν καμία προστασία κατά της οικονομικής ύφεσης. Έτσι σήμερα σχεδόν όλα αυτά τα μίνι – φρούρια, παρά τη θεαματική ΘΕΑ τους, είναι κενά και καταρρέουν.

Αφήσαμε τη Βάθεια, οδηγήσαμε στο νότιο άκρο της χερσονήσου και στη συνέχεια, ώρες αργότερα, πήραμε μια λάθος στροφή και καταλήξαμε πίσω στη Βάθεια. Αλλά τώρα όλα ήταν πολύ διαφορετικά.

Ο δρόμος μέσα από το εγκαταλελειμμένο χωριό ήταν γεμάτος αυτοκίνητα από άκρη σε άκρη. Ένας γάμος ήταν σε εξέλιξη. Ένας γάμος; Σε ένα χωριό φάντασμα, γνωστό κυρίως για τις βεντέτες του; Παράξενο. Αλλά εκεί ήταν η νύφη, ο γαμπρός, οι επισκέπτες, ο ιερέας, τα φαγητά, η διακόσμηση, τα μπαλόνια, η μουσική, μια χαρούμενη γιορτή σε εγκαταλελειμμένα σπίτια και μπαλκόνια.

Έμοιαζε τόσο ζωντανό, όπως το γέλιο στην ατυχία. Όπως ο χορός του Ζορμπά, μετά την καταστροφή ή όπως οι χωριανοί που πίνουν ρετσίνα σε μια ταβέρνα, ενώ η οικονομία της χώρας τους μπορεί να καταρρεύσει.

Πήγαμε στη Μάνη καθαρά από τύχη, για μια οικογενειακή συγκέντρωση. Αλλά καθώς οι μέρες περνούσαν, πάρα πολύ γρήγορα, κατάλαβα ότι είναι αδύνατο να περάσει κανείς χρόνο εκεί, χωρίς να πάρει τουλάχιστον μερικά μαθήματα ζωής. Την μετάφραση του άρθρου έκανε το travelstyle.gr

H εφημερίδα παραθέτει και χάρτη:

Pelopsnews

Ο Πετρόμπεης Ανακοινώνει Στην Εθνοσυνέλευση Την Έναρξη Της Επανάστασης Απο Τη Μάνη

Στην παραπάνω αναφορά του Πέτρου Μαυρομιχάλη, η οποία κατετέθη δημόσια στην Γ’ Εθνική συνέλευση των Ελλήνων στην Τροιζήνα με ημερομηνία 02/05/1827, καταγράφονται και επίσημα πολλά δεδομένα τα οποία δυστυχώς σήμερα λησμονούνται.

Αναφέρεται ότι η επαρχία της Μάνης πρώτη μαζικά πήρε τα όπλα κατά των Οθωμανών, αποτέλεσε παράδειγμα και έναυσμα για άλλες πιο διστακτικές περιοχές να μπουν στον αγώνα και πως η δράση των Μανιατών ανεξαρτήτως οικογένειας υπήρξε καταλυτική σε πολλά μέρη της Ελλάδος πέραν της Λακωνίας.

Η δημόσια αυτή τοποθέτηση ουδέποτε προσεβλήθη ή διεψεύσθη.

ΠΗΓΕΣ

  • Δ. Κόκκινου «Ελληνική επανάσταση» τόμος 6ος σ. 65
  • ime.gr