ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΧΕΙΛΑΚΟΥ- (ΣΕΛΕΓΟΥΔΙ)

Man_oik

Τα Μπαρδουνοχώρια αποτελούν έναν ξεχωριστό σύνολο χωριών της Λακωνίας με τις δικές τους ιστορικές και πολιτιστικές διαδρομές. Ωστόσο έξι από αυτά μέσα στους ιστορικούς κλυδωνισμούς ήταν συνδεδεμένα με την Μάνη, αποτελώντας τα βόρεια σύνορά της.

«Μπροστά είν’ η Καστάνιτζα, στις μάχες ξακουσμένη

και στην Τουρκίαν ακούεται, ας είν’ και μεθυσμένη.

Το Σελεγούδι το πτωχό, τα Κόκκινα Λουρία,

ο Άγιος Νικόλαος και άλλα δυο χωρία

Μαλτζίνα λέγεται το εν, Αρχοντικόν το άλλο

και έως εδώ σώνονται, δεν είναι πλέον άλλο.»

Το Σελεγούδι είναι ένα από τα πιο ορεινά χωριά της περιοχής. Σε αυτό το χωριό αναπτύχθηκε η οικογένεια Χειλάκου. Περί της καταγωγής της οικογένειας έχει υποστηριχθεί η άποψη ότι προέρχονται από επιφανή οικογένεια ευγενών της βυζαντινής περιόδου[1]. Ακολουθεί το χαρακτηριστικό παρακάτω απόσπασμα. Ωστόσο η θέση αυτή δεν έχει υποστηριχθεί επαρκώς καθώς το παρωνύμιο Χειλάς, παρατηρείται εκτενώς στην Μάνη ως προς εκείνους που έχουν μεγάλα χείλη.

[1] Σπ.Λάμπρου (Ι.Βογιατζίδης), Ν.Ελληνομνήμων, 19(1925)192

ωρω

Το σίγουρο είναι πως το παλαιότερο γνωστό σε εμάς μέλος της οικογένειας που εμφανίζεται στο Σελεγούδι είναι ο Ηλίας Χειλάκος ο οποίος κατά πάσα πιθανότητα γεννήθηκε γύρω στα 1770 (αν κρίνουμε από την ημερομηνία γέννησης του γιου του 1798). Περισσότερες πληροφορίες για την περίοδο της πρώτης Τουρκοκρατίας είναι δύσκολο να βρεθούν καθώς η περίοδος αυτή ήταν ιδιαίτερα ταραγμένη. Κατά την Ενετοκρατία δεν καταγράφονται ονόματα κατοίκων παρά μόνο των αρχόντων της περιοχής.

            Η οικογένεια κάνει αισθητή την παρουσία της κατά την διάρκεια της Ελληνικής επανάστασης του 1821. Τέσσερα (4) μέλη της οικογένειας καταγράφονται να έχουν ενεργή συμμετοχή. Σε κατάλογο στρατιωτών[1] του οπλαρχηγού Μούρτζινου της Καρδαμύλης το 1824 καταγράφονται ο Μιχάλης, ο Δημήτρης και ο Στρατής Χειλάκος από το Σελεγούδι. Μάλιστα η αναγραφή γίνεται ως «Χιλάκος»

[1] Στ. Καπετανάκη Μανιάτες αγωνιστές του 1821

ωρφ

καταγραφή στην λίστα μελών της οικογένειας Χειλάκου το 1824

Ειδικότερα για τον Δημήτρη Χειλάκο, ο οποίος διακρίθηκε και περισσότερο στον αγώνα, γνωρίζουμε τα εξής : καταγόταν από το Σελεγούδι του δήμου Μελιτίνης. Κατατάχθηκε ως φροντιστής στο σώμα του Π. Γιατράκου. Την αίτηση υπέβαλε ο γιός του Μαρίνος και παρουσίασε πιστοποιητικό από το 1846 του Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη, Π. Γιατράκου, Νικήτα Σταματελλόπουλου, Ξ. Μουτζουράκου και Λιάκου Γιατράκου. Χαρακτηρίστηκε ως υπαξιωματικός α’ τάξεως με αριθ. μητρ. 01809 (004059). Κουτί 225, φάκ. αριθ. 105. Ο φάκελός του βρίσκεται στο αρχείο αγωνιστών της εθνικής βιβλιοθήκης. Το ότι υπηρέτησε υπό τις διαταγές του Π. γιατράκου και του Μούρτζινου είναι απολύτως λογικό αν σκεφτεί κανείς ότι ο Γιατράκος ήταν ο ισχυρότερος οπλαρχηγός των Βαρδουνοχωριών και ο Μούρτζινος καπετάνιος της Καρδαμύλης με την οποία το Σελεγούδι είχε διοικητική σχέση. Το ότι είχε καθήκοντα φροντιστή σημαίνει ότι ήταν εγγράμματος.

Πέραν των παραπάνω αγωνιστών από την λίστα αριστείων αγώνος του 1821 βρίσκουμε και τον αγωνιστή Γιώργο Χειλάκο, από το Σελεγούδι Μελιτίνης, οποίος μάλιστα πήρε το χάλκινο αριστείο.

φεφεφ

καταγραφή του Γιώργου Χιλάκου

Μετά την απελευθέρωση και την δημιουργία του νεότερου Ελληνικού κράτους η οικογένεια μπαίνει σε μια πορεία ακμής. Από τους εκλογικούς καταλόγους της περιοχής της περιόδου 1844 απαριθμούμε επτά (8) αρσενικά μέλη της οικογένειας στο χωριό Σελεγούδι εκ των οποίων ένας κατοικεί στο χωριό Άγιος Νικόλαος και ένας στην Αρεόπολη. Ο αριθμός αυτός είναι σχετικά μεγάλος για τα δεδομένα της εποχής ενώ στην φάση εκείνη η οικογένεια Χειλάκου ήταν η δεύτερη ισχυρότερη οικογένεια στο χωριό Σελεγούδι, συναγωνιζόμενη την οικογένεια Γιαννακούρου.

            Από τον εκλογικό κατάλογο του 1871 παρατηρούμε συνέχεια της πληθυσμιακής ακμής. Καταγράφονται είκοσι τέσσερα αρσενικά μέλη, εκ των οποίων τέσσερεις στο χωριό Άγιος Νικόλαος και ένας –στρατιώτης- στην Αρεόπολη. Αξιοσημείωτο μάλιστα είναι ότι ένας κλάδος της οικογένειας καταγράφεται ως Παπαχρηστάκος  καθώς ο ιερέας Χρήστος Χειλάκος ήταν η κυρίαρχη προσωπικότητα της οικογένειας και γενάρχης του κλάδου. Ο αριθμός των μελών της οικογένειας ήταν ιδιαίτερα μεγάλος για τα δεδομένα της εποχής. Ωστόσο ο αριθμός αυτός εκφράζει το σύνολο της πατριάς.

            Μετά το 1900 και μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του 1950 η οικογένεια «αιμορράγησε» από την μετανάστευση. Μεγάλο μέρος της οικογένειας Χειλάκου κατέφυγαν στην Αμερική ως οικονομικοί μετανάστες. Ακόμα και μετά την γερμανική κατοχή και την λήξη του εμφυλίου πολλοί κατέφυγαν στην ξενιτειά με το όνειρο καλύτερης ποιότητας ζωής. Στα αρχεία του Elis island καταγράφονται τουλάχιστον (28) μέλη της οικογένειας που έφθασαν στις Η.Π.Α. ο αριθμός είναι ιδιαίτερα μεγάλος και δείχνει την τάση της οικογένειας την περίοδο εκείνη. Μάλιστα η παρουσία της οικογένειας στις Η.Π.Α ήταν τόσο έντονη που στην επιστράτευση που έγινε κατά τον Α Παγκόσμιο πόλεμο (4) μέλη της συμμετείχαν στον αμερικανικό στρατό. Τα ονόματα αυτών William –Nicolas Chilakos, James Chilakos, Gregory Chilakos, Louis Chilakos. Ενώ άλλοι (3) πιθανότατα συγγενείς καταγράφονται στους ίδιους καταλόγους George Hilakos, George Hilakos, Pet Gus Hilakos. Κατά τον Β παγκόσμιο πόλεμο καταγράφονται στις λίστες στρατιωτών οι Nicolas Chilakos, Charles H Chilakos καθώς και ο James Hilakos.

ννυ

Λίστα καταγραφής του Ευστράτιου Χειλάκου από το Σελεγούδι στο Elis Island

Δραματική αναφορά στην ιστορία της οικογένειας αποτελεί η θανάσιμη πτώση του Πέτρου Δ. Χειλάκου σμηνία της πολεμικής αεροπορίας. Χαρακτηριστικά αναφέρει για αυτόν η επίσημη σελίδα της Πολεμικής Αεροπορίας …

Γεννήθηκε το 1911 στο Σελεγούδι Λακωνίας.

Τον Μάρτιο του 1930 κατατάχθηκε ως εθελοντής στη Ναυτική Αεροπορική Σχολή προς απόκτηση πτυχίου φωτογράφου, το οποίο πήρε τον Δεκέμβριο του ίδιου έτους. Με τον βαθμό του Σμηνία και πτυχίο φωτογράφου-παρατηρητή, τον Αύγουστο του 1932, μετατάχθηκε στην Αεροπορία. Πέθανε στις 4 Νοεμβρίου 1935 στο Ναυτικό Νοσοκομείο Πειραιά, όπου διακομίστηκε βαριά τραυματισμένος μετά από αεροπορικό ατύχημα που συνέβη στο Φάληρο κατά τη διάρκεια εκπαιδευτικής πτήσεως.

Κατά τον πόλεμο του 1940 η οικογένεια συμμετείχε ενεργά με κύριο εκπρόσωπο τον λοχία Π. Χειλάκο από τον Άγιο Νικόλα. Κατά την περίοδο της γερμανικής κατοχής 1941 – 1945 μέλη της οικογένειας εντάχθηκαν στο Κ.Κ.Ε και στο Ε.Α.Μ και έλαβαν μέρος στην Εθνική Αντίσταση.

Κατά την διάρκεια του εμφυλίου μέλος της οικογένειας συνελήφθη. Από την

Διοίκηση Χωροφυλακής Γυθείου/13-3-1949 διαβάζουμε.

3) Χειλάκος Πέτρος του Χρήστου εκ Σελεγουδίου Λακεδαιμόνος, ετών 24 άγαμος, γεωργός. Οργανωμένος εις το Κ.Κ. από της εποχής της Κατοχής. Άνηκεν εις την Πολιτοφυλακήν και μέχρι της εντάξεως του εις τας συμμορίας εχρησιμοποιείτο εις το χωρίον του διά πληροφορίας και συγκέντρωσιν τροφίμων. Κατά την επίθεσιν συμμοριτών κατά του Σελεγουδίου και τον φόνο του Προέδρου της Κοινότητας Γεωργίου Κοτζουρίδου και του Ιωάννου Αρφάνη, ηκολούθησε τους συμμορίτας και ενετάχθει εις ένοπλο τμήμα. Εσχάτως υπηρετεί εις την Πολιτοφυλακήν Εξωχωρίου Ταϋγέτου.

ΠΗΓΕΣ

  1. http://dimossminouslakonias.blogspot.gr/
  2. https://stratistoria.wordpress.com/
  3. Σπ.Λάμπρου (Ι.Βογιατζίδης), Ν.Ελληνομνήμων, 19(1925)192
  4. Νικήτα Νηφάκη Μανιάτικα Στιχουργήματα
  5. Στ. Καπετανάκη Μανιάτες αγωνιστές του 1821
  6. Στ. Καπετανάκη Αριστεία του 1821 σε Μανιάτες Αγωνιστές
  7. http://www.pasoipa.org.gr/lefkoma/pilot_details/?id=98
  8. http://libertyellisfoundation.org/passenger
Advertisements

Τσουλιάνοι (Πηγάδια)

Man_oik

ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΤΣΟΥΛΑΚΟΥ (Πηγάδια Αβίας)

Η οικογένεια Τσουλάκου ή Τζουλάκου κατοικεί στο χωριό Πηγάδια. Άγνωστο αν συγγενεύει με άλλες οικογένειες με παρόμοιο επώνυμο ή άλλο στην ευρύτερη περιοχή της Αβίας, όπως Τσουλέας, Τζουλέας, Τζούλος κ.ά. Στην ευρύτερη περιοχή του Κάμπου το επώνυμο Τζούλος αναφέρεται ήδη από το 1704. Η ετυμολογική ερμηνεία του επωνύμου είναι βλάχικη čiul «πρόβατο με μικρά αυτιά». Μάλιστα ως σήμερα στην Μέσα Μάνη ο έχων μικρά αυτιά καλείται τσουλαυτίλης.

Το παλιότερο μέλος της οικογένειας Τσουλάκου ή Τζουλάκου που συναντάμε ψάχνοντας το παρελθόν της οικογένειας είναι ο Ιωάννης Τζουλάκος. Καταλήγουμε στο συμπέρασμα αυτό μιας και δεν αναφέρεται σε εκλογικούς καταλόγους του 1844 αλλά υπογράφει σε έγγραφο κατοίκων του δήμου Αβίας που καταδικάζει τα στασιαστικά κινήματα των Μαυρομιχαλαίων τον Ιούνιο του 1831. Παρακάτω παρατίθεται η υπογραφή του. Αν υποθέσουμε πως την εποχή εκείνη υπέγραφαν τα «κεφαλάρια» οι επικεφαλείς της γενιάς θα ήταν περίπου 40 ετών, άρα γεννημένος περί το 1790.

Κατά την διάρκεια της επανάστασης του 1821 η οικογένεια Τζουλάκου από τα Πηγάδια Αβίας συμμετείχε με τον Δημήτρη Τζουλάκο. Κάτωθι η καταγραφή του στα μητρώα αριστείων (1843-1844). Μάλιστα ενώ αρχικώς του είχε απονεμηθεί το σιδερένιο με μεσολάβηση του Ν. Πιεράκου Μαυρομιχάλη ο οποίος ήταν αντίθετος με τους άλλους Μαυρομιχαλιάνους του απενεμήθη του αργυρό, ως αξιωματικός. Ο ίδιος μάλιστα εκλέχτηκε το 1843, 2ος στην τάξη μαζί με τον ισχυρό Θεόδωρο Νίκα ως εκλέκτορας του χωριού Πηγάδια για να ψηφίσει τον πληρεξούσιο της επαρχίας τους που θα τους εκπροσωπούσε στην Εθνοσυνέλευση του κράτους. Η θέση αυτή δήλωνε ιδιαίτερης και ευρύτερης αποδοχής πρόσωπα. Η εκλογή τους έγινε στον Ι.Ν των Ταξιαρχών στα Πηγάδια.

Στους εκλογικούς καταλόγους της περιόδου 1850 – 1856 καταγράφονται στο χωριό Πηγάδια (6) άνδρες; της οικογένειας Τζουλάκου, από τους 220 περίπου άντρες του χωριού. Η οικογένεια δηλαδή αποτελούσε το 3% του ανθρώπινου δυναμικού του χωριού κατατάσσοντάς την έτσι στις λιγότερο δυνατές οικογένειες του χώρου. Αυτό επιβεβαιώνεται το 1871 όπου καταγράφονται μόλις (3) άνδρες της οικογένειας σε σύνολο (209) ανδρών του χωριού. Ποσοστό 1,5% περίπου.

Μετά το 1900 μεγάλο μέρος του πληθυσμού του χωριού ασχολήθηκε με την κτηνοτροφία ενώ οι υπόλοιποι κατέβηκαν σε χαμηλότερα χωριά του δήμου Αβίας.

Σπίτι και οι Ταξιάρχες στα Πηγάδια

ΠΗΓΕΣ

  • http://chameleontas09.blogspot.gr/2010/04/742010.html * http://greek-lastnames.blogspot.gr/
  • Σ. Καπετανάκη «Αριστεία του 1821 σε Μανιάτες Αγωνιστές» εκδόσεις Αδούλωτη Μάνη 2008
  • Κ. Κόμη «Βενετικά κατάστιχα Μάνης Μπαρδούνιας» εκδόσεις ελληνικά Γράμματα Αθήνα 1998
  • Γενική Εφημερίδα Ελλάδος, αριθ. φ. 48, της 27 Ιουνίου 1831.

Οι Μανιάτες Των Κυθήρων – Η Περίπτωση Του Σταμάτη Κονόμου

Η σχέση μεταξύ Λακωνίας και Κυθήρων ήταν πάντα στενή. Η μικρή γεωγραφική απόσταση του νησιού από τον νομό Λακωνίας έπαιξε καταλυτικό ρόλο στην ιστορία και των δύο τόπων. Από τα αρχαία χρόνια, τα Κύθηρα, αποτελούσαν το μάτι της Σπάρτης στην Μεσόγειο θάλασσα. Οι κάτοικοι του νησιού οι οποίοι δεν ήταν πολλοί σε αριθμό υπάγονταν στην τάξη των περίοικων. Κατά τα βυζαντινά χρόνια το νησί πολλές φορές διοικήθηκε από Λάκωνες διοικητές όπως τον Ευδαιμονογιάννη, τον Νοταρά και άλλους. Δεν είναι τυχαίο ότι ακόμα και σήμερα πολλοί κάτοικοι του νησιού έχουν παραδόσεις ότι κατάγονται από την Λακωνία.

Φυσικά δεν θα μπορούσε σε αυτήν την διατοπική σχέση να λείπει και η Μάνη. Το νησί των Κυθήρων είναι με καθαρό καιρό ευδιάκριτο, ιδίως από την Μέσα ανατολική Μάνη. Χαρακτηριστικό παράδειγμα τα Λουκάδικα (κάστρο Κολοκυθιάς) και το Ταίναρο. Για τους Μανιάτες διαχρονικά αποτελούσε εύκολο τόπο προς μετάβαση. Εκτός από προφανείς λόγους μετανάστευσης από την Μάνη όπως οικονομικοί, κοινωνικοί, (γδικιωμός), υπήρχαν και μεταναστεύσεις για λόγους πολιτικής και διπλωματίας. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η οικογένεια Κονόμου.

Το όνομα Κονόμος, προέρχεται από το Οικονόμος, παραπέμποντας έτσι σε κάποιο θρησκευτικό αξίωμα. (στην Μάνη ως σήμερα υπάρχει Οικονομάκης, Οικονομάκος, Οικονομέας,). Σύμφωνα με τον συγγραφέα Ε. Καλλίγερο η οικογένεια Κονόμου (η οποία δεν ξέρουμε σε ποια πατριά ανήκε ακριβώς), σίγουρα βρίσκεται στο νησί των Κυθήρων από το 1540. Πρώτο μέλος της οικογένειας που εμφανίζεται είναι ο Σταμάτης Κονόμος. Ο άνθρωπος αυτός είναι άγνωστο γιατί μετάβει στα Κύθηρα ωστόσο οι πολλές επαφές του με μέλη της Βενετικής Κυβέρνησης τόσο στην Ιταλία όσο και στα Κύθηρα μας οδηγούν στο συμπέρασμα πως ήταν ένα είδος αντιπροσώπου (πρέσβη ή διαμεσολαβητή) των Μανιατών. Δεν πρέπει να ξεχνάμε πως τα Κύθηρα για πολλά χρόνια αποτελούσαν έδαφος της Βενετιάς (Ενετική Κτήση) και ήταν εύκολο κάποιος από την Μάνη να έρχεται με ασφάλεια σε επαφή με τους εκεί φορείς για τους αγώνες εναντίον των Τούρκων.

Οι πόλεμοι μεταξύ Τουρκίας και Βενετίας ήταν συχνοί και οι δεύτεροι πάντα αναζητούσαν την συμμαχία των Μανιατών για την επίτευξη του καλύτερου δυνατού πολεμικού αποτελέσματος που θα οδηγούσε να έχουν τον πρώτο λόγο στις μετέπειτα διαπραγματεύσεις. Οι ζυμώσεις για τις συμμαχίες αυτές πολλές φορές γίνονταν μέσα από Βενετούς διοικητές των Κυθήρων. Αποτέλεσμα αυτών των διεργασιών και πολιτικών σχέσεων ήταν να δημιουργηθούν και πολιτικοί δεσμοί οι οποίοι είναι εμφανείς σε διάφορες επιστολές της εποχής όπου ζητούνται τα αναγκαία όπλα και εφόδια για την διενέργεια πολεμικών επιχειρήσεων τόσο στον χερσαίο όσο και στον θαλάσσιο χώρο της Μάνης. Σε αυτές τις επιστολές συχνή μνεία έχει ο Σταμάτης Κονόμος.

Η κατάληψη του κάστρου του Πόρτο Κάγιο σε μικρό χρονικό διάστημα από το χτίσιμό του (1 χρόνο περίπου) είναι αποτέλεσμα αυτών των πολιτικών και στρατιωτικών σχέσεων.

Απόσπασμα για το Πόρτο Κάγιο από το ιστορικό έργο του Κωνσταντίνου Ν. Σάθα «Τουρκοκρατούμενη Ελλάς», Αθήνα 1869, σελ. 156:

«…Όθεν συνεννοηθείς (ο Κουερίνι) μετά των Μανιατών, την 29 Ιουνίου (1570) περί τα χαράγματα απεβίβασεν αιφνιδίως τους τοφεκιστάς, οίτινες κατέλαβον τον εγγύς τω φρουρίω λόφον. Ούτω δη ό εχθρός ανελπίστως προσβληθείς δια ξηράς και θαλάσσης μετά πεισματώδη αντίστασιν απεσύρθη εις τίνα πύργον. Οι δε υπό τον Κουερίνην εισελθόντες εις το φρούριον εγένοντο κύριοι είκοσι τεσσάρων πυροβόλων, δι ων ήρχισαν την καταδάφισιν του πύργου, υποχρεωθέντων ούτω των πολεμίων να παραδοθώσιν. Μετά τούτο ό Κουερίνης θεωρήσας επικίνδυνον το εν Μάνη φρούριον, διότι σκοπός της ανεγέρσεως αυτού ήτο ή προφύλαξης τουρκικών γαλερών προορισμένων να παρακωλύσωσι τας εξ Ενετίας πεμπομένας εις Κύπρον προμηθείας, ανετίναξεν αυτό εις τον αέρα δι’ υπονόμων»

ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΠΡΟΣ ΒΕΝΕΤΙΑ 1571

1571 μαρτιου Η Σήμερον θελόμε και κάμνομε εμής oλος o τόπος της Μαήνης ήγουν απo τόν κάβο της Μάνης έός το Βύτηλο καί τους βάνομε κουμεσήους και επητρόπους μας οσάν το ηδιομας κωρμή και διδομε σας εξουσήα γενεραγαλμεντε και τήποτας δεν αφήνοντας όξο από φόρμα κουμεσηού κατά την οζαντζα καί συνηθηο τον κομεσήον και ατζεταρεταί πρεζεντε οσαν και αψεντε ήγουν τον κυρ Σταμάτη Κωνόμο και κυρ Καλαποθο Φούκα και κυρ Αντόνη Κοσμα και κυρ Νικόλα Υατρό οσαν αμπασαδόρους και επήτροπους από σας εστελνομε ολος ο τόπος ήγουν της Μάνης να πατε εις το εγλαμπρότατον αυθέντη καί πρήνζήπα τον Βεναιτήον να του δοκετε μια γραφή ήγουν ρεσποστα υσαί άλλην γραφή απού μας ήθελε στηλη ο εγλαμπροτατος αυθεντης και πρήνζηπος τον Βεναίτηόν και να ζητήξετε και άλον οτι ακαδερη γία τόν τοπόν ετουτόναι ος καθός σας έχομε παράγγεληα. και υς τούτο σάς εδιδομε θέλημα και γεμάτην εξουσήα εσάς τον ανόθεν αμπασαδόρο και κουμεσόνε οτη ηθελατε καμί να το κρατούμε βαίβεον και στερκτόν και παρακαλούμε σε αυθέντη εγλαμπρότατε τον Βεναιτηόν τους ανθρώπους απου στελνόμε αυτου να ήνε ρεκουμανταδι υς την αυθεντία σου και να τους δόκης ρεσπόστα και σπεδιτζυον να γύρυζου το γλυγορετερο και ης τουτο επαυσαμε την παρον κουμεσηον ενεμπροστε τον αξυόπιστον και παρακαλαιτόν μαρτυρον κυρ Νικολός Νταρμάρος και μισερ Φραντζεσκος καπαιτανηος οχ την χόραν του Κάστρου και μισερ Φαβυανός Βαρύος και κατζυληερης της Κυνθυρίας και κυρ Διμιτρης Κλιροδιότης και κυρ Θαιοδορης Αλβρας και κυρ Γιώργης Κοντόσταυλος και κυρ Σολομων Κόσμας.

1. εγο Νικολός Ταρμαρος μαρτυρω το ανοθε

2. io capitano Francesco Fidanri fui presente quanto sopra

3. io Fabian Barbo cancelliere fui presente ut sopras

4. εγο Δημητρης Κληροδέτης μαρτηρο τ ανοθε

5. εγο Θοδωρης Αλεβρας μαρτηρο τ ανοθε

6. εγο Γεοργης Γερακαρης μαρτηρο τ ανοθε

7. εγο Ιωαννης Αραβουσε(ος) εγραψα από τη Βαθηα και εσφαλησα με θελημα τον Μανηατόν ολονόν οπου ισανε μαζομενυ υς τη Νομμηα υς τη μέση της Μαήνης.

Η παραπάνω συμμετοχή του Σταμάτη Κονόμου στους πολέμους Τούρκων και Βενετών οδήγησε την τοποθέτηση του στο πρώτο συμβούλιο των ευγενών των Κυθήρων που ίδρυσαν οι Ενετοί το 1573 και αποτελούσαν την ηγετική ομάδα των κατοίκων του νησιού.

Πηγές:

  • Α. Κουτσιλιέρη «Ιστορία της Μάνης»
  • Ε. Καλλίγερου «Συνοπτική Ιστορία των Κυθήρων»
  • Κωνσταντίνου Ν. Σάθα «Τουρκοκρατούμενη Ελλάς»

Κελεπουριάνοι (Άγιος Νικόλαος ή Σελίνιτσα)

old_book_bindings

Οικογένεια Κελεπούρη ή Κελεπουρέα

(Άγιος Νικόλαος ή Σελίνιτσα)

Η Μάνη καθ όλη την διάρκεια της Τουρκοκρατίας αποτέλεσε καταφύγιο και οχυρό κάθε διωκόμενου από τις αρχές που αναζητούσε την ελευθερία. Ιδίως κατά την δεύτερη περίοδο της Τουρκοκρατίας, όπου αναγνωρίσθηκε και επίσημα πια η περιοχή ως αυτόνομη, κόσμος από κάθε γωνιά της Ελλαδικού χώρου μπορούσε να πάει να εγκατασταθεί ανεμπόδιστα. Κάτι τέτοιο πρέπει να συνέβη με την οικογένεια Κελεπουρέα ή Κελεπούρη του Αγίου Νικολάου της έξω Μάνης.

Πληροφορητές της οικογένειας αναφέρουν πως ο πρώτος πρόγονος τους που εγκαταστάθηκε στην Σελίνιτσα (Άγιο Νικόλαο) προερχόταν από την Κρήτη. Λεγόταν Κελεπουράκης. Μάλιστα φορούσε κρητική βράκα τα λεγόμενα ρασοβράκια. Παραμένει άγνωστο πότε έγινε αυτή η μετοίκηση. Το πιο πιθανό είναι μεταξύ 1770 – 1780. Αυτό διότι δεν έχουμε προηγούμενη καταγραφή τους σε καταλόγους της Ενετοκρατίας (φορολογικά κατάστιχα, οικονομικά κατάστιχα εμπορίας λαδιού ή βελανιδιού κ.ά.). Η παράδοση αυτή δεν είναι διόλου απίθανη. Η Κρήτη ήταν τόπος κοντινός και  πολλές φορές γίνονταν μετοικήσεις λόγω εξεγέρσεων ή περιόδων ταραχών.

Η Σελίνιτσα γύρω στα 1935

Ο παλαιότερος Κελεπούρης επισήμως, από την μελέτη των δημοτολογίων που έχουμε στην διάθεσή μας είναι ο Κωνσταντίνος Κελεπούρης. Γνωρίζουμε ότι ο γιος του Νικόλαος γεννήθηκε στα 1789. Είναι λοιπόν πιθανό να γεννήθηκε γύρω στα 1762. Διόλου απίθανο να είναι και αυτός που ήρθε από την Κρήτη στην Μάνη.

Το 1821 βρίσκει την οικογένεια Κελεπούρη ή Κελεπουρέα όπως καταγράφονταν στις επάλξεις. Συμμετείχαν ενεργά στις μάχες του απελευθερωτικού αγώνα. Έξι (6) μέλη της οικογένειας έλαβαν αριστείο από το ελληνικό κράτος για τις υπηρεσίες τους. Μάλιστα ένας από αυτούς ο Χρυσομάλλης Κελεπούρης έλαβε τιμητικά το αργυρούν αριστείο ως αξιωματικός. (το όνομα Χρυσομάλλης είναι βαπτιστικό και συνηθιζόταν στην περιοχή).  Να αναφέρουμε εδώ την εξής ιδιαιτερότητα. Αν και κάτοικοι της Μεσσηνιακής Μάνης για τα αριστεία τους πιστοποιήσεις δεν έδωσε κάποιος τοπικός οπλαρχηγός αλλά ο Νικόλαος Πιεράκος- Μαυρομιχάλης. Είναι πιθανό να εκστράτευαν με τους Μαυρομιχαλαίους και όχι με τους τοπικούς αρχηγούς. (π.χ. Χρηστέα). Δεν φαίνεται να είχαν κάποιο βαθμό κατά την επανάσταση.

Το 1847  καταγράφονται δώδεκα (12) αρσενικά μέλη στα δημοτολόγια της περιοχής. Το ιδιαίτερο για τα δεδομένα της Μάνης είναι ότι βρίσκονται διασκορπισμένα σε διάφορα χωριά του Λεύκτρου (Σελίνιτσα, Καστάνια, Πύργος, Πλάτσα, Νιοχώρι). Ο παράγοντας αυτός δεν έδινε την δύναμη στην οικογένεια να παίξει καθοριστικές δράσεις στον χώρο, δεδομένου ότι και ο αριθμός των ανδρών της δεν ήταν πάρα πολύ μεγάλος. Μάλιστα προφορική παράδοση της οικογένειας λέει πως όταν γινόταν γεροντική (συμβούλιο των ανδρών) για να συγκεντρωθούν όλοι οι άνδρες της οικογένειας ύψωναν ένα κόκκινο πανί στο σπίτι του γεροντότερου Κελεπούρη στην Σελίνιτσα ώστε να το βλέπουν από τα γύρω χωριά τα υπόλοιπα μέλη της οικογένειας.

Ο γεωγραφικός χώρος εξάπλωσης της οικογένειας

Το 1850 η οικογένεια εκδηλώνει την ισχύ της με τον διορισμό του Τζανέτου Κελεπούρη από το Νομιτσί γεννημένο το 1791 ως ενόρκου. Εδώ να αναφέρουμε πως ο ένορκος τότε ήταν έμμισθη και ιδιαίτερα τιμητική υπηρεσία και δεν αναλάμβανε ο καθένας τυχαία αυτό το πόστο. Μάλιστα έλαβε τελικώς και αυτός το αργυρό αριστείο.

Το 1871 καταγράφονται τέσσερεις (4) στο Νομιτσί δώδεκα (12) στον Πύργο δύο (2) στην Πλάτσα. Οι κοινότητες της τοπικής αυτοδιοίκησης είναι διαφοροποιημένες. Συνολικά δεκαοκτώ (18) μέλη αποτελούν έναν ικανό αριθμό ανδρών.

Από όσα ξέρουμε η οικογένεια Κελεπουρέα δεν διαχωρίστηκε σε περισσότερους κλάδους. Άλλωστε στην έξω Μάνη δεν συνηθιζόταν ο μεγάλος διακλαδισμός των γενεών.  Η οικογενειακή τους εκκλησία είναι ο Άγιος Παντελεήμονας που βρίσκεται λίγο έξω από την Σελίνιτσα ή Άγιο Νικόλαο. Είναι χτισμένη σε έναν καμπίσκο και αποτελεί νεότερη κατασκευή.

Κατά την διάρκεια της εθνικής αντίστασης η οικογένεια Κελεπουρέα είχε τα δικά της θύματα. Σε πέτρινη πλάκα (αναφοράς νεκρών) στο χωριό Σαιδόνα γράφει:

Κελεπούρη Ισμήνη του Ευαγγέλου

ΠΗΓΕΣ

–          Ε. Αλεξάκη «Τα γένη και οι οικογένειες στην παραδοσιακή κοινωνία της Μάνης»

–          Στ. Καπετανάκη « Αριστεία του 1821 σε Μανιάτες Αγωνιστές »

–          Κ. Κάσση « Άνθη της Πέτρας »

Σταυριάνοι ( Μεγάλη Μαντίνεια )

Οικογένειες

Οικογένεια Σταυρέα (Μεγάλη Μαντίνεια)

Η περιοχή της Μαντίνειας είναι η κυρίως περιοχή όπου κατά την αρχαιότητα ονομαζόταν Αβία. Επίκεντρο της περιοχής ήταν όπως δηλώνει και το όνομά της η Παλαιόχωρα. Μετά το 1750 προεξέχουσα οικογένεια που δέσποζε στην όλη περιοχή ήταν η οικογένεια Καπετανάκη. Ωστόσο η παλαιότερη οικογένεια της περιοχής Παλαιόχωρας  θεωρείται η οικογένεια Σταυρέα.

Θεωρείται ο πρώτος οικιστής γύρω στα 1700 της παράλιας περιοχής της Αβίας καθώς ο πληθυσμός κατά την Α Τουρκοκρατία μετοίκησε στα ενδότερα και πιο ορεινά της περιοχής για λόγους ασφαλείας. Οι Μανιάτες μπορεί να ήταν τρομεροί πειρατές δέχονταν όμως συχνά και αυτοί επιδρομές από τους μουσουλμάνους πειρατές που εργάζονταν πολλές φορές για τους Τούρκους.

Η παράδοση λέει πως ο Σταυρέας πρώτος μαζί με τους Πετρουλέα και Κοτσονέα πύκνωσαν στην νεότερη ιστορίας της την παράλια Αβία. Ο Σταυρέας ( γιος του Σταύρου ) ανακαίνισε όπως γράφει η επιγραφή παλαιότερη μισοχαλασμένη εκκλησία προκειμένου να προσελκύσει περισσότερους κατοίκους. Χαρακτηριστικά η εκκλησία Κοίμησης της Θεοτόκου αναγράφει

Και ανακαινιστείς 1775….. Σταυρέας

Επίσης αλλού αναγράφει σε κτητορική επιγραφή

ΕΡΗΜΩΘΕΙΣΗΣ ΕΚ ΠΕΙΡΑΤΟΦΟΒΙΑΣ
ΑΡΧΑΙΑΣ ΑΒΙΑΣ ΟΜΗΡΙΚΗΣ ΙΡΗΣ
ΙΔΕΟΛΟΓΙΑΣ ΕΝΕΚΕΝ
ΣΤΑΥΡΕΑΣ ΝΑΟΝ ΗΓΕΙΡΕΝ 1775
ΕΡΕΙΠΙΟΙΣ ΜΕΓΑΛΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ
ΚΑΙ ΓΕΙΤΟΝΙΚΟΥ ΑΣΚΛΗΠΙΕΙΟΥ
ΣΚΟΠΟΥΝΤΟΣ ΕΛΚΥΣΗ ΑΝΟΙΚΟΔΟΜΗΣΙΝ

Από όλα τα παραπάνω συμπεραίνουμε πως έχουμε καταγεγραμμένες αναφορές της οικογένειας ήδη από το 1750. Ο Σταυρέας έκτισε το σπίτι του πάνω στο βράχο που δεσπόζει στα νότια της ακρογιαλιάς. Έτσι αφ’ ενός είχε ένα καλό παρατηρητήριο αφ’ ετέρου ήταν απρόσβλητο από τη θάλασσα. Από τη μεριά της στεριάς είχε πολεμίστρες και πυργίσκους. Σήμερα το σπίτι ανήκει στην οικογένεια Φραγκούλη. Στην ανατολική πλευρά του διακρίνεται μια πολεμίστρα και μια εικόνα σκαλισμένη στον εξωτερικό τοίχο.

 Κατά την επανάσταση του 1821 καταγράφονται με αριστείο (2) μέλη της οικογένειας Σταυρέα. Αξιοσημείωτο είναι μάλιστα πως και οι δύο παρασημοφορήθηκαν σαν αξιωματικοί με αργυρό αριστείο. Πιθανότατα η οικογένεια μπορεί να ήταν ολιγομελής αλλά ισχυρή λόγω πλούτου.

Μάλιστα στους Οθωνικούς ενόρκους του 1850 ο Κωνσταντίνος Σταυρέας αποτελεί επιφανές μέλος της περιοχής με εισόδημα 15000 δρχ, ποσό ιδιαίτερα μεγάλο για τα δεδομένα της Μάνης.

Στα δημοτολόγια του 1856 υπογράφουν (4) μέλη της οικογένειας Σταυρέα από την Μεγάλη Μαντίνεια. Στα δημοτολόγια του 1871 καταγράφονται μόλις (1) μέλος της οικογένειας στο χωριό. Είναι πολύ πιθανό να έχουν μεταναστεύσει σε γειτονικά μέρη όπως η Καλαμάτα. Ιδίως αν σκεφτούμε ότι ήταν έμποροι και λίγοι γεωργοί. Μάλιστα ήδη από το 1860 ο Κωνσταντίνος Σταυρέας υπογράφει σαν συνδρομητής περιοδικού με τόπο αποστολής την Καλαμάτα.

Δραγωνιάνοι (Σέλιτσα – Άνω Βέργα)

old_book_bindings

Οικογένεια Δραγώνου

(Σέλιτσα – Άνω Βέργα)

Οικογένεια παλαιά η οποία δραστηριοποιείτο στην περιοχή της Βέργας στα σύνορα της Μάνης είναι η οικογένεια Δραγώνου. Το όνομα της οικογένειας είναι πιθανόν να προκύπτει από τον τύπο στρατιώτη της εποχής που ονομάζονταν  Δραγώνοι. Ήταν ελαφρύ ιππείς που ήταν εξοπλισμένοι εκτός από σπάθη και με τυφέκιο παίζοντας ρόλο αυτοκινούμενου πεζικού. Δεν είναι απίθανο επίσης ο γενάρχης της οικογένειας να υπηρετούσε όπως πολλοί Μανιάτες άλλωστε ως δραγώνος στα ξένα στρατιωτικά σώματα των Επτανήσων.

Το παλαιότερο μέλος της οικογένειας που γνωρίζουμε είναι ο Ευστράτιος Δραγώνος που έζησε γύρω στα 1760 στην Βέργα ή Σέλιτσα της έξω Μάνης. Κατά την επανάσταση του 1821 η οικογένεια Δραγόνου συμμετείχε ενεργά. Καταγεγραμμένα σε καταλόγους αριστείων βρίσκονται πάνω από 15 μέλη της οικογένειας, εκ των οποίων πολλοί διακεκριμένοι αξιωματικοί και αγωνιστές. Ο αριθμός είναι ιδιαίτερα μεγάλος για την εποχή και δείχνει την ισχύ της οικογένειας. Άγνωστο σε εμάς αν συγγενεύουν με άλλες οικογένειες της Βέργας αλλά το πιο πιθανό είναι να μην έχουμε τεμαχισμό της οικογένειας σε άλλες δικαιολογώντας αυτόν  τον αριθμό ανδρών. Σημαντικότεροι εκπρόσωποι της οικογένειας εκείνη την εποχή είναι ο Αναγνώστης και ο Δημήτρουλας Δραγώνας οι οποίοι υπηρέτησαν και οι δύο ως αξιωματικοί στην Βασιλική φάλαγγα του ¨Οθωνα.

Ο οικισμός της Βέργας (Σέλιτσας)

Όταν Τουρκικός στρατός από την Τριπολιτσά την 1η Απριλίου ήρθε στην Καρύταινα σε βοήθεια των πολιορκούμενων και διέλυσε χωρίς δυσκολία το ελληνικό στρατόπεδο ο Κολοκοτρώνης απογοητεύτηκε και έπεσε σε βαριά μελαγχολία στο Χρυσοβίτσι όπου άρχισε να προσεύχεται. Ο Παπαφλέσσας βλέποντας την κατάσταση στην οποία είχε περιέλθει αναγκάστηκε να του αφήσει σαν συνοδό τον Δημήτρουλα Δραγώνα από την Σέλιτσα για να μην τον φάνε οι λύκοι όπως έλεγε.

Μετεπαναστατικά ο Δημήτρουλας Δραγώνας εκπροσωπούσε την άνω Βέργα ως ένορκος και δημογέροντας. Μάλιστα ήταν από τους πρώτους δημογέροντες του παλαιού Δήμου Αβίας. Το 1870 η οικογένεια αριθμούσε πάνω από 12 μέλη στην Μάνη ενώ μέλη της βρίσκονταν και στην γειτονική Καλαμάτα. Κατά τον μακεδονικό αγώνα η οικογένεια δεν έμεινε αμέτοχη. Εθελοντής στον αγώνα για την υπεράσπιση της Μακεδονίας ήταν ο Δημήτριος Δραγώνας το 1904 -1908.

**ΑΝΑΝΕΩΣΗ**

Σύμφωνα με παράδοση της οικογένειας Δραγώνα ο γενάρχης της οικογένειας πολεμούσε στο πλευρό του Ναπολέοντα και μετά από μια νικηφόρα μάχη επέστρεψε στην Μάνη όπου οι συγχωριανοί του τον υποδέχτηκαν με τιμές. Από τότε έμεινε το παρωνύμιο Δραγόνος ως επίθετο. Το παλαιότερο όνομα της οικογένειας παραδίδεται ως Αργυρέας που σήμερα δεν υπάρχει στην περιοχή.

Δημητριάνοι (Σωτηριάνικα)

Οικογένεια Δημητρέα (Σωτηριάνικα)

ΓΕΝΟΣ: Μενουνιάνοι  ΠΑΤΡΙΑ: Σωτηριάνοι  ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ: Δημητριάνοι

Το επώνυμο Δημητρέας απαντάται σε όλη την Μεσσηνιακή Μάνη. Ως πατρωνυμικό όνομα σημαίνει το παιδί του Δημήτρη. Δεν πρέπει λοιπόν να συγχέουμε τις διάφορες οικογένειες που φέρουν το ίδιο όνομα. Στον παρόν άρθρο θα αναφερθούμε στην οικογένεια Δημητρέα από τα Σωτηριάνικα της Αβίας.

Η παράδοση λέει πως  κάποιος Σωτήρης Μενούνος ή Μενούτης από τα Ανώγεια της Σπάρτης γύρω στα 1750 διωκόμενος, έφτιαξε καλύβι στον χώρο. Από αυτόν και τους απογόνους του δημιουργήθηκε το χωριό Σωτηριάνικα.

Ο γέρο Σωτήρης άφησε 4 γιούς. Αυτοί και οι οικογένειές τους αποτελούσαν την πατριά των Σωτηριάνων. Ένας από τους γιους του Σωτήρη ήταν και ο Δημήτρης. Από αυτόν προήλθαν τα μέλη της οικογένειας Δημητρέα των Σωτηριάνικων.

Σπίτι στα Σωτηριάνικα ( από τα μεθυσμένα χρώματα )

Στην αρχή η οικογένεια δεν έπαιζε κάποιο ιδιαίτερο ρόλο στην περιοχή αλλά φωλιασμένη στα 350 μ υψόμετρο με πλάτη τον Ταΰγετο και θέα στην θάλασσα επιβίωσε.

Οι Σωτηριάνοι εκφράζουν απόλυτα αυτό που έγραφε στα 1760 περίπου ο Νηφάκης για τους Μανιάτες….

Σε αυτά τα όρη έφυγαν

Οι παλαιοί σπαρτιάτες

Και είναι αυτοί που λέγονται

Την σήμερον Μανιάτες

Κατά την επανάσταση του 1821 έχουμε έντονη παρουσία της οικογένειας Δημητρέα κατά των Οθωμανών. Έξι (6) μέλη της συμμετείχαν ενεργά στον αγώνα. Ο Ηλίας Δημητρέας μάλιστα ( που ήταν και ο μεγαλύτερος ηλικιακά ) με πρόταση του Νικόλα Πιεράκου Μαυρομιχάλη το 1841 παρασημοφορήθηκε με τιμές αξιωματικού. Κατά την διάρκεια του αγώνα οι περισσότεροι ακολουθούσαν ως καπετάνιους τους Καπετανάκηδες.

Το 1844 καταγράφονται (3) με το όνομα Δημητρέας στους εκλογικούς καταλόγους του χωριού οι οποίοι μάλλον κρίνονται αναξιόπιστοι. Το 1871 στους εκλογικούς καταλόγους της περιοχής καταγράφονται ( 11 ) μέλη – άνδρες της οικογένειας στο χωριό σε σύνολο 62 καταγεγραμμένων. Το 1/6 περίπου των κατοίκων ήταν Δημητρέας.

Μετά το 1900 πολλοί μετοίκησαν Καλαμάτα όπου ζουν ως σήμερα.

Φουρναριάνοι (Μηλιά – Αρεόπολη – Φλομοχώρι)

Οικογένεια Φουρνάρου ή Φουρναράκου (Μηλιά – Αρεόπολη – Φλομοχώρι)

ΠΑΤΡΙΑ:Φουρναριάνοι

Παλαιά οικογένεια της Μάνης που συναντάται σε όλη την έκταση της με συγγενικούς δεσμούς είναι η οικογένεια Φουρνάρου ή Φουρναράκου από την Μηλιά της Έξω Μάνης. Η εστία της μάλιστα βρίσκεται στον συνοικισμό Φαγριάνικα του χωριού. Άγνωστη οι δεσμοί αίματος με τις άλλες οικογένειες της Μηλιάς.

Με το πέρασμα του χρόνου για λόγους κοινωνικούς ( έχθρητες, οικονομικά ) μετοίκησαν σε άλλα χωριά. Γύρω στα 1750 μετακινήθηκαν κάποιοι στο Φλομοχώρι και στην Αρεόπολη της Μέσα Μάνης όπου απόγονοί τους υπάρχουν μέχρι σήμερα. Στο Φλομοχώρι μάλιστα προκειμένου να επιβιώσουν στις συνθήκες της περιοχής ήτανε σύμμαχοι ή κολλητοί όπως λέγεται στην Μάνη με τους ισχυρούς Λιγομυαλιάνους. Αχαμνόμεροι δηλαδή που στηρίζονταν στους σοϊλήδες της περιοχής που τους προστάτευαν. Βέβαια οι σχέσεις τους ήταν αμοιβαίες. Χαρακτηριστικό είναι ένα παλαιό στιχούργημα…..

Λιγομυαλιάνοι είστε πολλοί

Ως εκατό νομάτοι

Ο Φουρνάρος και ο Γιδάς

Το κάλλιο σας μεϊντάνι

 

Οι Φουρναριάνοι και οι Γιδιάνοι στο Φλομοχώρι υποστήριζαν τους Λιγομυαλιάνους και εχθρεύονταν τους Λεκκιάνους. Κατά την διάρκεια της επανάστασης του 1821 η οικογένεια Φουρνάρου ή Φουρναράκου έστειλε (8) μαχητές. Αριθμός μεγάλος για την εποχή. Συγκεκριμένα (2) από την Αρεόπολη (2) από το Φλομοχώρι (4) από την Μηλιά και Καστάνια της έξω Μάνης. Δύο μάλιστα από αυτούς παρασημοφορήθηκαν ως αξιωματικοί τιμής ένεκεν.

Το 1871 καταγράφονται Φουρναριάνοι σε όλα τα παραπάνω χωριά που αναφέραμε με σημαντικές πληθυσμιακές διαφορές όμως. Στην Μηλιά και γενικότερα στα χωριά της Μεσσηνιακής Μάνης καταγράφονται (11) Φουρναριάνοι. Δηλαδή υπολογίσιμη δύναμη για την εποχή. Στην Αρεόπολη καταγράφονται (4) εκ των οποίων οι περισσότεροι έμποροι και στο Φλομοχώρι μόλις (2) γεωργοί. Από τα παραπάνω συμπεραίνουμε πως η δύναμη της οικογένειας ανά περιοχή και σε τόσο μεγάλες αποστάσεις ποικίλε. Στις μετεπαναστατικές προσωπικότητες πρέπει να καταγραφεί ο Λεωνίδας Φουρναράκος, έμπορος, που δάνειζε τους ψαράδες των Βατίκων με την μορφή τοκογλυφίας κερδίζοντας μεγάλα χρηματικά ποσά αλλά και δύναμη εμπορική στον Λακωνικό κόλπο. Το 1900 η οικογένεια ανέδειξε τον Αναστάσιο Φουρναράκο ως εκπαιδευτικό πράγμα πολύ σημαντικό για μια εποχή που η μόρφωση ήταν αγαθό για λίγους. Πέθανε το 1934.

Τέλος να αναφερθούμε και στον Φουρνάρο ή Φουρναράκο Δημήτρη του Ηλία από την Μηλιά που έπεσε κατά την διάρκεια της Εθνικής Αντίστασης.

Κλάδος των Φουρναριάνων είναι κατά πάσα πιθανότητα και ο Ταμπουρέας της Καστάνιας.

Κισκηριάνοι (Λαγκάδα)

Οικογένεια Κισκήρα (Λαγκάδα)

Παλαιά οικογένεια της Μάνης με μεγάλη παρουσία στο χωριό Λαγκάδα είναι η οικογένεια Κισκήρα. Η παράδοση των Λαγκαδιωτών λέει πως υπαγόταν στην πατριά των Μιχαλιτσιάνων από τα μεγαλύτερα γένη του χωριού  ωστόσο απόγονοι της οικογένειας ( Αντώνης Κισκήρας ) μεγάλης ηλικίας αναφέρουν πως ήταν σύμμαχοι με τους Μιχαλιτσιάνους ( συντροφία ) και πως ο πραγματικός γενάρχης τους είναι από την Κοίτα. Λεγόταν μάλιστα Παυλοδύτης ο μεγάλος και τρανός αφέντης από άλλον τόπο.Η καταγωγή της οικογένειας ανάγεται λοιπόν στα βυζαντινά χρόνια.

Την παράδοση αυτή επιβεβαιώνει περίτρανα ο πρακτικός γιατρός Παπαδάκης που σε χειρόγραφό του στο χωριό Κοίτα το 1720 – 1760 αναφέρει

Εγηανε ο κησκηρας στο χέρι τουφεκηα

Είναι λοιπόν πολύ πιθανό για λόγους κοινωνικούς (πόλεμοι, τοπικές έριδες, οικονομικά) η οικογένεια γύρω στα 1750 να μετανάστευσε από την Κοίτα στην Λαγκάδα της έξω Μάνης.

Το χωριό Λαγκάδα της Έξω Μάνης

Κατά την επανάσταση του 1821 οκτώ (8) μέλη της οικογένειας  Κισκήρα συμμετείχαν ενεργά στον αγώνα καταγεγραμμένοι σε διάφορα χωριά της έξω Μάνης εκτός της Λαγκάδας. Ένας από αυτούς μάλιστα αξιωματικός τιμής ένεκεν για τις εκδουλεύσεις του προς την πατρίδα.

Το 1871 έξι (6) άνδρες καταγράφονται στα δημοτολόγια του χωριού Λαγκάδα με το όνομα Κισκήρας ή Κισκηρέας, αποτελώντας υπολογίσιμη δύναμη στις τοπικές έριδες των Μανιατών.

Τα 2-3 σπίτια της οικογένειας βρίσκονται στο νότιο κομμάτι του χωριού κοντά το ένα στο άλλο, με χαρακτηριστικό το Αρχοντικό της οικογένειας που χτίστηκε το 1853, από τον μεγάλο πετρομάστορα της οικογένειας Ιωάννη Κισκήρα ή μαστρογιαννάκο όπως ήταν γνωστός την εποχή εκείνη ο οποίος έζησε από τα 1820 μέχρι τα 1905.

Αρχοντικό Κισκήρα στην Λαγκάδα

Σημαντικός εκπρόσωπος της οικογένειας ήταν και ο Κισκήρας Παναγιώτης του Ιωάννη ( 1867 – 1933 ) που διετέλεσε λειτουργός της Ανώτερης Εκπαίδευσης το 1890.

Τέλος είναι σημαντικό να αναφερθούμε και στους (3) πεσόντες της εθνικής αντίστασης που προέρχονταν από αυτήν την οικογένεια:

  • Κισκήρας Κυριάκος
  • Κισκήρας Πέτρος
  • Κισκήρας Νικόλας

Μοναστήρι Προφήτη Ηλία Ή Ρουσσάκη Στα Καλιανέικα

Οικογένεια Ρουσσάκη (Καλιανέικα)

Σε μικρή απόσταση από τα Καλιανέικα, περίπου 1,5 km, στον παλαιό Δήμο Αβίας βρίσκεται το ιδιόκτητο μοναστήρι της οικογένειας Ρουσσάκη. Η προσέγγιση του γίνεται από χωματόδρομο 500μ περίπου. Η παράδοση λέει πως γύρω στα 1700 τρία αδέρφια κατεβασμένα από τα βουνά, εκ των οποίων οι δύο ήταν μοναχοί, έφτιαξαν το μοναστήρι του Προφήτη Ηλία. Ο τρίτος παντρεύτηκε στην περιοχή και από αυτόν κατάγεται η οικογένεια Ρουσσάκη. ( πιθανότατα ήταν κοκκινοπρόσωπος εξού και Ρούσσος ). Η οικογένεια Ρουσσάκη ή Ρουσσέα όπως γραφόταν σε πολλά δημοτολόγια έγινε με τον καιρό ισχυρή. Μάλιστα λέγεται πως ο Ρουσσάκης είχε ξεχωριστό μπουλούκι από τον Κουμουνδούρο που ήταν ο μεγαλύτερος καπετάνιος της περιοχής.

Το μοναστήρι και το καθολικό

ΤΟ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙ

Το μοναστήρι αποτελείται από ένα περιτειχισμένο συγκρότημα ( σήμερα διαφοροποιημένο από την αρχική εκδοχή ) το οποίο περιλαμβάνει έναν μικρό μονώροφο  πύργο 7μ περίπου στην ΒΑ γωνία. Επίσης στην ίδια πλευρά υπάρχει και ένα μακρόστενο κτήριο ( λοντάς ) που μάλλον έπαιζε τον ρόλο των κελιών των μοναχών. Στον τοίχο του που είναι κομμάτι του εξωτερικού τοίχους υπάρχει καλοδιατηρημένη αμυντική κατασκευή- πολεμίστρα. Το εξωτερικό τοίχος φθάνει και τα 5 μ. ύψος.

ΒΑ πλευρά του μοναστηρίου

Στο εσωτερικού του περιτειχίσματος υπάρχει η εκκλησία του Προφήτη Ηλία. Το τέμπλο της είναι περίτεχνα σκαλισμένο και οι τοιχογραφίες που χρονολογούνται από το 1750 βρίσκονται σε πολύ καλή κατάσταση με έντονα και ζωντανά χρώματα ακόμα και σήμερα. Χαρακτηριστικό της Μονής είναι το πλήθος παραστάσεων με δαίμονες που ταλαιπωρούν απλούς και καθημερινούς ανθρώπους.

Ο προφήτης Ηλίας στην άμαξά του.

Ο αρχάγγελος Μιχαήλ ένοπλος – τρομακτικός και οι Κριτές της Γης.