Οι Μανιάτες Των Κυθήρων – Η Περίπτωση Του Σταμάτη Κονόμου

Η σχέση μεταξύ Λακωνίας και Κυθήρων ήταν πάντα στενή. Η μικρή γεωγραφική απόσταση του νησιού από τον νομό Λακωνίας έπαιξε καταλυτικό ρόλο στην ιστορία και των δύο τόπων. Από τα αρχαία χρόνια, τα Κύθηρα, αποτελούσαν το μάτι της Σπάρτης στην Μεσόγειο θάλασσα. Οι κάτοικοι του νησιού οι οποίοι δεν ήταν πολλοί σε αριθμό υπάγονταν στην τάξη των περίοικων. Κατά τα βυζαντινά χρόνια το νησί πολλές φορές διοικήθηκε από Λάκωνες διοικητές όπως τον Ευδαιμονογιάννη, τον Νοταρά και άλλους. Δεν είναι τυχαίο ότι ακόμα και σήμερα πολλοί κάτοικοι του νησιού έχουν παραδόσεις ότι κατάγονται από την Λακωνία.

Φυσικά δεν θα μπορούσε σε αυτήν την διατοπική σχέση να λείπει και η Μάνη. Το νησί των Κυθήρων είναι με καθαρό καιρό ευδιάκριτο, ιδίως από την Μέσα ανατολική Μάνη. Χαρακτηριστικό παράδειγμα τα Λουκάδικα (κάστρο Κολοκυθιάς) και το Ταίναρο. Για τους Μανιάτες διαχρονικά αποτελούσε εύκολο τόπο προς μετάβαση. Εκτός από προφανείς λόγους μετανάστευσης από την Μάνη όπως οικονομικοί, κοινωνικοί, (γδικιωμός), υπήρχαν και μεταναστεύσεις για λόγους πολιτικής και διπλωματίας. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η οικογένεια Κονόμου.

Το όνομα Κονόμος, προέρχεται από το Οικονόμος, παραπέμποντας έτσι σε κάποιο θρησκευτικό αξίωμα. (στην Μάνη ως σήμερα υπάρχει Οικονομάκης, Οικονομάκος, Οικονομέας,). Σύμφωνα με τον συγγραφέα Ε. Καλλίγερο η οικογένεια Κονόμου (η οποία δεν ξέρουμε σε ποια πατριά ανήκε ακριβώς), σίγουρα βρίσκεται στο νησί των Κυθήρων από το 1540. Πρώτο μέλος της οικογένειας που εμφανίζεται είναι ο Σταμάτης Κονόμος. Ο άνθρωπος αυτός είναι άγνωστο γιατί μετάβει στα Κύθηρα ωστόσο οι πολλές επαφές του με μέλη της Βενετικής Κυβέρνησης τόσο στην Ιταλία όσο και στα Κύθηρα μας οδηγούν στο συμπέρασμα πως ήταν ένα είδος αντιπροσώπου (πρέσβη ή διαμεσολαβητή) των Μανιατών. Δεν πρέπει να ξεχνάμε πως τα Κύθηρα για πολλά χρόνια αποτελούσαν έδαφος της Βενετιάς (Ενετική Κτήση) και ήταν εύκολο κάποιος από την Μάνη να έρχεται με ασφάλεια σε επαφή με τους εκεί φορείς για τους αγώνες εναντίον των Τούρκων.

Οι πόλεμοι μεταξύ Τουρκίας και Βενετίας ήταν συχνοί και οι δεύτεροι πάντα αναζητούσαν την συμμαχία των Μανιατών για την επίτευξη του καλύτερου δυνατού πολεμικού αποτελέσματος που θα οδηγούσε να έχουν τον πρώτο λόγο στις μετέπειτα διαπραγματεύσεις. Οι ζυμώσεις για τις συμμαχίες αυτές πολλές φορές γίνονταν μέσα από Βενετούς διοικητές των Κυθήρων. Αποτέλεσμα αυτών των διεργασιών και πολιτικών σχέσεων ήταν να δημιουργηθούν και πολιτικοί δεσμοί οι οποίοι είναι εμφανείς σε διάφορες επιστολές της εποχής όπου ζητούνται τα αναγκαία όπλα και εφόδια για την διενέργεια πολεμικών επιχειρήσεων τόσο στον χερσαίο όσο και στον θαλάσσιο χώρο της Μάνης. Σε αυτές τις επιστολές συχνή μνεία έχει ο Σταμάτης Κονόμος.

Η κατάληψη του κάστρου του Πόρτο Κάγιο σε μικρό χρονικό διάστημα από το χτίσιμό του (1 χρόνο περίπου) είναι αποτέλεσμα αυτών των πολιτικών και στρατιωτικών σχέσεων.

Απόσπασμα για το Πόρτο Κάγιο από το ιστορικό έργο του Κωνσταντίνου Ν. Σάθα «Τουρκοκρατούμενη Ελλάς», Αθήνα 1869, σελ. 156:

«…Όθεν συνεννοηθείς (ο Κουερίνι) μετά των Μανιατών, την 29 Ιουνίου (1570) περί τα χαράγματα απεβίβασεν αιφνιδίως τους τοφεκιστάς, οίτινες κατέλαβον τον εγγύς τω φρουρίω λόφον. Ούτω δη ό εχθρός ανελπίστως προσβληθείς δια ξηράς και θαλάσσης μετά πεισματώδη αντίστασιν απεσύρθη εις τίνα πύργον. Οι δε υπό τον Κουερίνην εισελθόντες εις το φρούριον εγένοντο κύριοι είκοσι τεσσάρων πυροβόλων, δι ων ήρχισαν την καταδάφισιν του πύργου, υποχρεωθέντων ούτω των πολεμίων να παραδοθώσιν. Μετά τούτο ό Κουερίνης θεωρήσας επικίνδυνον το εν Μάνη φρούριον, διότι σκοπός της ανεγέρσεως αυτού ήτο ή προφύλαξης τουρκικών γαλερών προορισμένων να παρακωλύσωσι τας εξ Ενετίας πεμπομένας εις Κύπρον προμηθείας, ανετίναξεν αυτό εις τον αέρα δι’ υπονόμων»

ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΠΡΟΣ ΒΕΝΕΤΙΑ 1571

1571 μαρτιου Η Σήμερον θελόμε και κάμνομε εμής oλος o τόπος της Μαήνης ήγουν απo τόν κάβο της Μάνης έός το Βύτηλο καί τους βάνομε κουμεσήους και επητρόπους μας οσάν το ηδιομας κωρμή και διδομε σας εξουσήα γενεραγαλμεντε και τήποτας δεν αφήνοντας όξο από φόρμα κουμεσηού κατά την οζαντζα καί συνηθηο τον κομεσήον και ατζεταρεταί πρεζεντε οσαν και αψεντε ήγουν τον κυρ Σταμάτη Κωνόμο και κυρ Καλαποθο Φούκα και κυρ Αντόνη Κοσμα και κυρ Νικόλα Υατρό οσαν αμπασαδόρους και επήτροπους από σας εστελνομε ολος ο τόπος ήγουν της Μάνης να πατε εις το εγλαμπρότατον αυθέντη καί πρήνζήπα τον Βεναιτήον να του δοκετε μια γραφή ήγουν ρεσποστα υσαί άλλην γραφή απού μας ήθελε στηλη ο εγλαμπροτατος αυθεντης και πρήνζηπος τον Βεναίτηόν και να ζητήξετε και άλον οτι ακαδερη γία τόν τοπόν ετουτόναι ος καθός σας έχομε παράγγεληα. και υς τούτο σάς εδιδομε θέλημα και γεμάτην εξουσήα εσάς τον ανόθεν αμπασαδόρο και κουμεσόνε οτη ηθελατε καμί να το κρατούμε βαίβεον και στερκτόν και παρακαλούμε σε αυθέντη εγλαμπρότατε τον Βεναιτηόν τους ανθρώπους απου στελνόμε αυτου να ήνε ρεκουμανταδι υς την αυθεντία σου και να τους δόκης ρεσπόστα και σπεδιτζυον να γύρυζου το γλυγορετερο και ης τουτο επαυσαμε την παρον κουμεσηον ενεμπροστε τον αξυόπιστον και παρακαλαιτόν μαρτυρον κυρ Νικολός Νταρμάρος και μισερ Φραντζεσκος καπαιτανηος οχ την χόραν του Κάστρου και μισερ Φαβυανός Βαρύος και κατζυληερης της Κυνθυρίας και κυρ Διμιτρης Κλιροδιότης και κυρ Θαιοδορης Αλβρας και κυρ Γιώργης Κοντόσταυλος και κυρ Σολομων Κόσμας.

1. εγο Νικολός Ταρμαρος μαρτυρω το ανοθε

2. io capitano Francesco Fidanri fui presente quanto sopra

3. io Fabian Barbo cancelliere fui presente ut sopras

4. εγο Δημητρης Κληροδέτης μαρτηρο τ ανοθε

5. εγο Θοδωρης Αλεβρας μαρτηρο τ ανοθε

6. εγο Γεοργης Γερακαρης μαρτηρο τ ανοθε

7. εγο Ιωαννης Αραβουσε(ος) εγραψα από τη Βαθηα και εσφαλησα με θελημα τον Μανηατόν ολονόν οπου ισανε μαζομενυ υς τη Νομμηα υς τη μέση της Μαήνης.

Η παραπάνω συμμετοχή του Σταμάτη Κονόμου στους πολέμους Τούρκων και Βενετών οδήγησε την τοποθέτηση του στο πρώτο συμβούλιο των ευγενών των Κυθήρων που ίδρυσαν οι Ενετοί το 1573 και αποτελούσαν την ηγετική ομάδα των κατοίκων του νησιού.

Πηγές:

  • Α. Κουτσιλιέρη «Ιστορία της Μάνης»
  • Ε. Καλλίγερου «Συνοπτική Ιστορία των Κυθήρων»
  • Κωνσταντίνου Ν. Σάθα «Τουρκοκρατούμενη Ελλάς»
Advertisements

Λιαντινιωτιάνοι (Καρβελάς)

old_book_bindings

Οικογένεια Λιαντινιώτη (Καρβελάς)

Στο παρόν άρθρο θα προσπαθήσουμε να ανιχνεύσουμε την πορεία της οικογένειας Λιαντινιώτη από την περιοχή του Μαλευρίου της κάτω Μάνης. Όπως προκύπτει από την τοπική παράδοση αλλά και από το ίδιο το όνομα της οικογένειας, τα μέλη της έλκουν καταγωγή από το χωριό Λιαντίνα της ορεινής Λακεδαίμονας. Το παλαιότερο μέλος της οικογένειας Λιαντινιώτη είναι ο Θωμάς Λιαντινιώτης ο οποίος γεννήθηκε πιθανότατα μεταξύ του (1775- 1780). Μάλιστα η επανάσταση του 1821 το πρόλαβε ιερέα- οικονόμο κάποιας εκκλησίας στον Καρβελά. Η παραπάνω ημερομηνία γέννησης είναι πιθανή καθότι ο γιος του Γεώργιος Παπαδάκος ή Λιαντινιώτης γεννήθηκε στα 1804.

Απόσταση Λιαντίνας – Καρβελά

Από το μέγεθος της οικογένειας το 1821, (δεν πρέπει να ξεπερνούσαν συνολικά τα 10 μέλη) και τις παραπάνω ημερομηνίες γέννησης οδηγούμαστε στο συμπέρασμα πως η οικογένεια κατέβηκε στην Μάνη την περίοδο 1760-1780. Οι λόγοι της μετακίνησης παραμένουν άγνωστοι. Η απόσταση των δύο οικισμών είναι πολύ μεγάλη για την εποχή.(20 χιλ.). Οικονομικοί λόγοι λίγο δύσκολο καθότι ο τόπος φτωχότερος. Λόγοι ασφάλειας πιθανότεροι καθότι μεσολάβησαν τα Ορλοφικά. Τέλος θα μπορούσε να είναι και άλλοι λόγοι όπως κουμπαριά μέσω γάμου. (γαμπρός στον Καρβελά ο Λιαντινιώτης).

Κατά την επανάσταση του 1821 η οικογένεια Λιαντινιώτη αν και μικρή σε στρατιωτική και πολιτική ισχύ στην περιοχή της συμμετείχε ενεργά. Τέσσερα (4) μέλη της έδρασαν επισήμως στον αγώνα εκ των οποίων ο παπά- Θωμάς οικονόμος Λιαντινιώτης έλαβε τιμητικά το αργυρό αριστείο του αξιωματικού. Μάλιστα στα Γ.Α.Κ φακ.283 έγγραφο 32 σε λίστα αγωνιστών της Μάνης ο διοικητής Λακωνίας γράφει δίπλα από το όνομα του σαν σημείωση «ούτος ως ιερεύς δια τον αγώνα είναι καλό να λάβη το αργυρούν αριστείο». Το έλαβε μάλιστα από τον Ζερβομπεάκο που ήταν ο ισχυρότερος οπλαρχηγός του Δήμου Μαλευρίου. Είναι αλήθεια πως στους ιερείς της εποχής δίνονταν τιμητικά τίτλοι αξιωματικού σεβαστικά ως προς το ιερατικό τους σχήμα. Υπογράφει μάλιστα ως κάτοικος κοινότητας Μαραθέας. Στην αίτηση που ο ίδιος έκανε για το αριστείο πολέμου αναφέρει πως συμμετείχε σε διάφορες μάχες όπως στην Μονεμβασιά, Τρίκορφα, Άργος, πολιορκία Μεσσηνιακών φρουρίων.

Έγγραφο του Διοικητή Λακωνίας το 1841, στο νούμερο 12 ο παπά Λιαντινιώτης 

Στους εκλογικούς καταλόγους του 1847 στον Καρβελά Μαλευρίου καταγράφονται (4) αρσενικά μέλη της οικογένειας αλλά είναι πιθανό να μην είναι όλοι καταγεγραμμένοι καθότι οι εκλογικοί κατάλογοι της εποχής χαρακτηρίζονται από υψηλή αναξιοπιστία. Το 1871 ωστόσο καταγράφονται στα δημοτολόγια της εποχής (8) αρσενικά μέλη της οικογένειας με το όνομα Λιαντινιώτης ενώ (2) καταγράφονται με το όνομα Παπαδολιαντινιώτης ως απόγονοι του παπά Θωμά και του γιου του.

Κατά την νεότερη ιστορία βρίσκουμε τον Μιχαήλ Π. Λιαντινιώτη (1884), στο Α΄ ελληνικό σχολείο Γυθείου, την περίοδο 1895-1897.

Πηγές

  1. Γ.Α.Κ φακ. 283 έγγραφο 32
  2. Αριστεία του 1821 σε Μανιάτες Αγωνιστές, Σταύρου Καπετανάκη
  3. Άνθη της πέτρας, Κ. Κάσση
  4. Η Μέση εκπαίδευση στο Γύθειο, Πέπη Γαβαλά

Γρηγοριάνοι ( Τσεροβά ή Δροσοπηγή )

 

Οικογένεια Γρηγοράκου

( Τσεροβά ή Δροσοπηγή )

Το επώνυμο Γρηγοράκος απαντάται σε πολλά χωριά της Μάνης διότι σημαίνει το παιδί του Γρηγόρη (Ληγόρη στην μανιάτικη διάλεκτο). Ως πατρωνυμικό λοιπόν δεν πρέπει να συγχέουμε τους Γρηγοριάνους της Τσεροβάς με άλλους άσχετους από άλλα χωριά.

Σύμφωνα με τον λαογράφο Κ. Κάσση η οικογένεια Γρηγοράκου της Τσεροβάς αποτελεί παλαιή ντόπια πατριά – οικογένεια, τοπικά ισχυρή, δηλαδή με δύναμη στα όρια του χωριού και των  πέριξ συνοικισμών. Πιθανή ίσως σχέση με την Χιμάρα ή Καρυούπολη καθώς πολλοί από εκεί μετοίκησαν στην Τσεροβά.

Σπίτια στην Τσεροβά

Κατά την επανάσταση του 1821 η οικογένεια καταγεγραμμένα συμμετέχει με (2) αγωνιστές από την Τσεροβά. Μάλιστα ο ένας καταγράφεται με το όνομα Ληγοράκος Μπάρτζος. ( Αριστεία, Σ. Καπετανάκη ). Το πιο πιθανό να πρόκειται για τοπικό παρατσούκλι και όχι για βαπτιστικό. Στο δημοτολόγιο του 1853 καταγράφεται ο Γρηγοράκος Αντώνιος 48 ετών από την Τσεροβά. Στα δημοτολόγια του 1871 καταγράφονται (4) μέλη της οικογένειας Γρηγοράκου.

Σήμερα στην Τσεροβά ή Δροσοπηγή υπάρχουν απόγονοι της οικογένειας Γρηγοράκου. Μάλιστα είναι από τους ιδρυτές του πολιτιστικού τους συλλόγου.

 

Σημείωση

Δυστυχώς δεν μπορέσαμε να συλλέξουμε περισσότερα δεδομένα για την οικογένεια Γρηγοράκου της Τσεροβάς καθώς για το όνομα Γρηγοράκος σε καταλόγους 1912, 1922, 1940 αναγράφεται γενικά και αόριστα Λακωνία πράγμα που κάνει αδύνατη την ταύτιση τους με την συγκεκριμένη οικογένεια μελέτης. Παρακαλούμε όποιος γνωρίζει περισσότερα για την συγκεκριμένη οικογένεια να επικοινωνήσει μαζί μας.

Παπαδιάνοι (Πηλάλα)

Το παρακάτω άρθρο είναι αναδημοσίευση από το περιοδικό Μάνη χθες, σήμερα, αύριο (τεύχος 30) της Αδούλωτης Μάνης. Λόγο του ότι περιλαμβάνονται τόσες πολλές και ιδιαίτερες πληροφορίες, θα ήταν κρίμα να μην παραδοθεί αυτούσιο.

Οικογένεια Παπαδάκου (Πηλάλα)

Το επώνυμο «Παπαδάκος» είναι μανιάτικο επώνυμο. Προσδιορίζει ή δηλώνει «το παιδί του παπά».Είναι πολύ συνηθισμένο στη Μάνη και τη Λακωνία γενικότερα.

Τους δύο τελευταίους αιώνες το «Παπαδάκος» το συναντάμε σε διάφορα χωριά της Λακωνίας, όπως: Άρνα, Δαφνί, Δροσοπηγή (Τσεροβά), Καρβελάς, Κόκκινα Λουριά, Κονάκια, Λάγια, Μαυροβούνι, Μηλιά, Νύφι, Ξηροκάμπι, Μυρσίνη (Πάνιτσα), Πηλάλα, Ποταμιά, Σιδηρόκαστρο, Χαριά κλπ.

Τα επώνυμα «Παπαδάκος», «Αναγνωστάκος» και «Δασκαλάκος» τα προτιμούσαν οι απόγονοι των: παπά, αναγνώστη και δάσκαλου αντίστοιχα. Αυτό συνέβαινε γιατί ο παπάς, ο αναγνώστης κι ο δάσκαλος είχαν κύρος στο χωριό τους και ήταν λειτουργήματα εκείνη την εποχή. Επίσης προσέδιδαν κύρος στους απογόνους, γιατί ήταν μοναδικοί. Υπήρχε δηλαδή ένας παπάς, ένας αναγνώστης, ένας δάσκαλος συνήθως σε κάθε χωριό και ήταν σημαίνοντα πρόσωπα. Κάθε τέτοιο επώνυμο επισκίαζε το παλιό επώνυμο της Οικογένειας, ακόμα κι αν επρόκειτο για παμπάλαιο ιστορικό επώνυμο, όπως Φωκάς, Παλαιολόγος, Λάσκαρης, Κομνηνός, κλπ.

Το σύντομο ιστορικό που ακολουθεί, είναι για την Οικογένεια Παπαδάκου που έλκει την καταγωγή από το χωριό «Πηλάλα» (Βλ. ΙΕΤ 1, χάρτη Μάνης) της τέως Επαρχίας Γυθείου του νομού Λακωνίας. Αρχικά, το 1835 η Πηλάλα ανήκε στον τέως Δήμο Σμήνους με έδρα το Σμήνος (Πάνιτσα) (Βλ. ΙΕΤ 2).

Το 1841 με τη συγχώνευση των δήμων, πέρασε στον τέως Δήμο Μαλευρίου, με έδρα ξανά την Πάνιτσα(Βλ. ΙΕΤ 2).

Αργότερα, το 1912, μαζί με τα γειτονικά Κονάκια συγκρότησαν την «Κοινότητα Κονακίων» (Βλ. ΙΕΤ3).

Σήμερα, μετά την τελευταία συνένωση του 1997 (πρόγραμμα «Καποδίστριας»), ανήκει πλέον στο ΔήμοΓυθείου (Βλ. ΙΕΤ 4), το δεύτερο σε μέγεθος Δήμο της Λακωνίας μετά το Δήμο Σπαρτιατών.

Πολύ κοντά στην Πηλάλα είναι τα Κονάκια, όπως προαναφέρθηκε, αλλά και η Μυρσίνη (Πάνιτσα). Και στα δύο αυτά γειτονικά χωριά, υπάρχει μέχρι σήμερα επώνυμο Παπαδάκος, αλλά είναι διαφορετικό σόι το καθένα, δηλαδή από άλλον παπά – γενάρχη.

Παρατηρώντας τις δυο πρώτες γενιές στο Γενεαλογικό Πίνακα, βλέπουμε πως ο Βασίλειος της 2ης γενιάς ήταν παπάς. Αβίαστα λοιπόν κάποιος θα μπορούσε να πει, ότι απ’ αυτόν έλκεται το «Παπαδάκος». Όμως και ο αδελφός του Ιωάννης επίσης 2ης γενιάς, αλλά και τα παιδιά του Ιωάννη, φέρουν ως και σήμερα το επώνυμο Παπαδάκος. Επομένως «παπάς» πρέπει να ήταν ο πατέρας των Ιωάννη και Βασιλείου, ο«Νικόλαος» 1ης γενιάς ή ίσως ο παππούς τους. Όμως το μεν παππού των Ιωάννη και Βασιλείου ιερέως δεν τον ξέρουμε, το δε πατέρα τους Νικόλαο, τον βρίσκουμε ως πατρώνυμο των δύο αυτών παιδιών του, χωρίς να γνωρίζουμε την επαγγελματική του ιδιότητα, δηλαδή αν ήταν πράγματι παπάς.

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΓΕΝΕΩΝ

1η ΓΕΝΙΑ: Νικόλαος «Παπαδάκος»: Είναι ο γενάρχης της Οικογένειας Παπαδάκου στην Πηλάλα. Όπως αναφέρθηκε και παραπάνω, τον βρίσκουμε στα έγγραφα ως πατρώνυμο των γιων του Ιωάννη και Βασιλείου ιερέως. Ενδεικτικά τον αναφέρουμε «Παπαδάκο», γιατί δε γνωρίζουμε το πραγματικό επώνυμό του, που θα ήταν και το παλιότερο επώνυμο της όλης Οικογένειας. Πρέπει να ήταν παπάς, αφού τα παιδιά του εκείνη την εποχή φέρουν το επώνυμο Παπαδάκος1.

2η ΓΕΝΙΑ: Στη 2η γενιά είναι τα παιδιά του Νικολάου Παπαδάκου: Ιωάννης και Βασίλειος. Ιωάννης Παπαδάκος του Νικολάου: Γεννημένος το 1802, σύμφωνα με γραπτή πηγή. Υπήρξε πολεμιστής του 1821. Σε αίτησή του στις 18 Ιουνίου 1839 (Βλ. ΙΕΤ 7), αναφέρει: Προς τον Δήμαρχο Μαραθέας .

Ο υποφαινόμενος ετών 37 γεννηθείς/ και κάτοικος του χωρίου Πιλάλας 2 του Δήμου/Σμίνους της Διοικήσεως Λακωνίας , αρξα/μένου του Ιερού αγώνος εκινήθην ως έλλην/ κατά των εχθρών ευρεθείς εις διαφόρους μά/χας , Λακεδαίμονος Βαλτέτζι Κερασιάς/ και Τριπολιτζά , υπό την διεύθυνση του Δη/μητρίου Χαντζάκου αρχηγού/ Με πόσον ζήλον και προθυμίαν ε/συναγωνίσθην δια την ελευθερίαν της/ Πατρίδος μας είναι αυτόπτης ο αυτός αρ/χηγός μας . Τας εκδουλεύσεις μου ταύτας ανά/φερα και εις την επί τούτου διορισθείσαν/ εξεταστικήν επιτροπήν της μάνης , αλλά άχρι/ τούδε είμαι αμνημονημένος από πάσαν/ αμιβήν και χάριν των εις Πατρίδα/ εκδουλεύσεών μου κτλ .

Εξαιτούμαι Λοιπόν χάριν των διαλη/φθέντων εκδουλεύσεών μου το ανήκον/ αριστείον και υποφαίνομαι ευσεβάστως/

Ο ευπειθής Ιωάννης παπαδάκος

Παρακάτω ο δήμαρχος του τότε Δήμου Σμήνους «Β. Μαντραπίλιας», με ημερομηνία «εν Καρβελά την 3 8 βρίου (:Οκτωβρίου) 1839 » , πιστοποιεί ότι στο Δήμο του, δεν έχει άλλος το ίδιο όνομα και επώνυμο με τον αναφερόμενο, δηλαδή υπάρχει μόνο αυτός με το όνομα «Ιωάννης Παπαδάκος από την Πηλάλα». Κάτω αριστερά στην πρώτη σελίδα του ίδιου εγγράφου, αναφέρεται πως του απονεμήθηκε «Σιδηρούν» Αριστείο (απ’ αυτήν την αίτησή του). Τον βρίσκουμε επίσης και σε άλλο αχρονολόγητο κατάλογο της «Συλλογής Γιατράκου» (Βλ. ΙΕΤ 8). Το πολυσέλιδο αυτό έγγραφο είναι αχρονολόγητο γιατί είναι κολοβό, του λείπουν δηλαδή οι πρώτες και οι τελευταίες σελίδες. Αν όμως είναι σωστή η αναγραφόμενη ηλικία του – 40 ετών – τότε ο κατάλογος γράφτηκε το 1842. Αναφέρεται λοιπόν σ’ αυτό με:

Αύξοντα Αριθμό: 274 όνομα και επώνυμο: Ιωάννης Παπα/δάκος … ηλικία: 40 χωρίο δή/μου επαρχίας:…πιλάλα 4 μα/λεβρίου Γυθείου από πότε ος πότε πολέμησε: 1821 – 1828 εις τας μαχας/ ας ευρέθην: εις την εκαθαρησην τον εν λα/κεδαίμονα εντοπιον οθο/μανον της πελοπονησου και φρου/ρίων δράμαλη και αράβον/ πάσας μάχας συγκροτήθησαν/ ηπ ‘ ά λων αρχηγών του και ηδίος/ ο αρχηγός Π . Γιατράκος . με πίον/ αρχηγόν: διάφορους/ οπλαργι/γους και ηδιος/ο Π . Γιατρά/κος παρατη/ρήσεις ταξεος:…Α ! ταξεος/ στρατιώτης

Αμέσως παρακάτω στον ίδιο κατάλογο, με αύξοντες αριθμούς 275 και 276 αναφέρονται και οι:

Πολυχρόνης Χατζάκος και Δημήτρης Χατζάκος , 40 και 30 ετών αντίστοιχα, από το ίδιο χωριό την Πηλάλα . Πολέμησαν στις ίδιες μάχες με τον Ιωάννη Παπαδάκο και με τους ίδιους αρχηγούς .

Τέλος αναφέρονται: ο μεν Πολυχρόνης Χατζάκος Α ‘ τάξεως καπετάνιος , ο δε Δημήτρης Χατζάκος ( μ ) πουλουξής .

Επιβεβαιώνονται δηλαδή τα γραφόμενα από τον Ιωάννη Παπαδάκο στην παραπάνω αίτησή του, (βλ. ΙΕΤ 7) περί του αρχηγού του Δημητρίου Χατζάκου. Παράλληλα λόγω της οικογενειοκρατίας που ίσχυε τότε, ενισχύεται και η άποψη πως υπήρχε εξ αίματος συγγένεια μεταξύ των οικογενειών Παπαδάκου και Χατζάκου. Το πρόγραμμα «EGO» (εγώ) της Ακαδημίας Αθηνών (Βλ. ΙΕΤ 8α & 8β):

«υποστηρίζει ότι οι Κοντιάνοι, οι Πατρικιάνοι και οι Χατζιάνοι (της Πηλάλας) είναι μια οικογένεια (παλιά)».

Εμείς προσθέτουμε σ’ αυτά και τα επώνυμα, επίσης της Πηλάλας, Λιάκος, Νικολάκος και Παπαδάκος. Τούτο γιατί σε διάφορα έγγραφα όλα αυτά τα επώνυμα σχετίζονται. Π.χ. το Κοντάκος με το Χατζής – Χατζάκος. Το Χατζής – Χατζάκος με το Νικολάκος, το Παπαδάκος, αλλά και το Λιάκος. Τέλος από τα παραπάνω επώνυμα, τα «Κοντάκος» και «Λιάκος», τεκμηριωμένα και βάσει αρχειακών πηγών προέρχονται «…εκ της οικογένειας των Κοριθράκηδων3…».

Σε άλλο έγγραφο (Βλ. ΙΕΤ 9) με ημερομηνία «Καλάμαις την αην Ιουνίου 1844 » που το υπογράφει ο τότε γερουσιαστής Ν .(- ικόλαος ) Πιεράκος , προτείνεται και ο Ιωάννης Παπαδάκος από την Πηλάλα , σε σύνολο 112 Μανιατών πολεμιστών του 1821, για την απονομή Αργυρού Αριστείου .

Στο ίδιο έγγραφο αναγράφονται προτεινόμενοι για το Αργυρό Αριστείο, επίσης από την Πηλάλα και οι συγχωριανοί του:

Σαρ . Στεφανάκος Πέτρος Δημητρακάκος Δ . Δουκάκος και Παπα Σπυρίδων Οικονομόπουλος .

Το Υπουργείο Στρατιωτικών, με ημερομηνία «Αθήναι την 13 Ιουνίου 1844 » , για την παραπάνω πρόταση του Ν. Πιεράκου εκδίδει την απόφαση (Βλ. ΙΕΤ 10):

Χορήγησις αργυρών αριστείων εις 112 άτομα .

Απόφασις Επί τη προτάσει του ημετέρου/ Υπουργού των Στρατ . Απεφασίσαμεν/ και διατάττομεν τα εξής: Αον Ευαρεστούμεθα να χορηγήσω/μεν το αργυρούν αριστείον , εις τα κά/τωθεν σημειούμενα άτομα , άτινα εκ/πληρώσαντα καθήκοντα αξιωματικού/ έλαβον μέρος ενεργητικόν εις τας μά/χας του υπέρ ανεξαρτησίας της Πα/τρίδος πολέμου ….

Λίγες μέρες αργότερα, στις 16 Ιουνίου 1844 ο Όθωνας υπογράφει τη χορήγηση των Αργυρών Αριστείων στα εν λόγω 112 άτομα – Μανιάτες πολεμιστές του 1821, μεταξύ των οποίων και ο Ιωάννης Παπαδάκος , με αύξοντα αριθμό 110 (Βλ. ΙΕΤ 11). Ο κατάλογος αυτός είναι γραμμένος σε φόρμα με προμετωπίδα τα βαρύγδουπα σήματα του Βαυαρού Βασιλιά και το γνωστό λογότυπο ΟΘΩΝ ΕΛΕΩΙ ΘΕΟΥ ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Πρέπει εδώ να σημειώσουμε πως «Αργυρούν Αριστείον», απονεμόταν σε όσους υπηρέτησαν στην Επανάσταση του 1821 ως αξιωματικοί. Το 1871 επανέρχεται, στην 4η και τελευταία «Επιτροπή Εκδουλεύσεων του Αγώνα», που συστάθηκε το 1865 με πρώτο πρόεδρό της το Γενναίο Θ. Κολοκοτρώνη, με την εξής αίτηση του (Βλ. ΙΕΤ 12):

Εν Πανίτση την 6 Ιουνίου 1871 αίτησις του ιωάννι/ Παππαδάκου κατήκου/ πηλάλας του δήμου μα/λευρίου Περί αμηβής/ εκδουλεύσεόν μου.

Προς Την επί του Ιερού αγώνος εξεταστικήν επιτροπήν/ των στρατιωτικών εκδουλεύσεων .

Δια του Κου Δημάρχου Μαλευρίου Ειδοποιηθείς ο υποφαινόμενος παρά του Κου δη/μάρχου μου να προσέξω τα υπό του πρώην Προέ/δρου της επί του αγώνος επιτροπής ζητηθέντα έγγραφα/ δι ων και ορίζονται αι κατά τον αγώνα εκδουλεύσεις/ μου , πληροφορώ την νυν Σεβ . Επιτροπήν ότι κατά/ το 1865 υπέβαλον προς την τότε συσταθείσαν επιτροπήν πιστοποιητικά διαφόρων αρχηγών δια των/ οποίων απεδεικνύετο ότι παρευρέθην εις διαφόρους/ κατά του κοινού της Ελλάδας εχθρού μάχας ιδίως/ δε εις τας της Τριπόλεως Πολυαράβου Μονεμ/βασίας Αλμυρού , Δηρού Πύλου και εις όλας εν

γένει τας μάχας με τους υπό την οπλαρχηγίαν μου/ πεντήκοντα και επέκεινα άνδρας τους οποίους εμισθοδότουν και ετροφοδότουν υπ ‘ εξόδων μου , τα πι/στοποιητικά δε ταύτα φρονώ ότι ευρίσκονται/ εις το αρχείον των κατά καιρόν συσταθεισών/ επιτροπών . Εξαιτούμαι δε και δια της παρούσης μου να αντα/μειφθώ διότι εξοδεύθην μεγάλως δια της μισθοδοτήσεως των υπό την οπλαρχηγίαν μου ανδρών .

Ευπειθέστατος κάτοικος Πηλάλας του Μαλευρίου/ Ιωάνης παπαδακος

Ο Ιωάννης Παπαδάκος είναι από εκείνους τους σπουδαίους, αλλά άγνωστους και αφανείς ήρωες του 1821, που υπηρέτησε ως Καπετάνιος του Αγώνα, δηλαδή Αξιωματικός. Παρόλο του ότι παρασημοφορήθηκε ως και με το Ασημένιο Αριστείο από τον Όθωνα, δεν ανταμοίφθηκε ποτέ για την όλη συμμετοχή του στον Ιερό υπέρ ανεξαρτησίας Αγώνα του Έθνους, κάτι που φαίνεται ακόμη και από την τελευταία αίτηση του προς την επίσης τελευταία επιτροπή εκδουλεύσεων του Αγώνα. Τέλος μαζί με τον αδελφό του Βασίλειο ιερέα Παπαδάκο, τους βρίσκουμε συνδρομητές (Βλ. ΙΕΤ 13)

«υπέρ των εν Συρία παθόντων Χριστιανών» , σε κατάλογο της Εφημερίδας της Κυβερνήσεως του 1861. Εδώ πρέπει να σημειώσουμε δύο πράγματα: • Το πρώτο πως το 1860 είχαμε πρωτοφανείς σφαγές χριστιανών από το μουσουλμανικό όχλο στη Δαμασκό της Συρίας. • Και δεύτερο πως οι αδελφοί Ιωάννης και Βασίλειος Παπαδάκος απ’ την Πηλάλα, που πολέμησαν σκληρά για την ελευθερία της πατρίδας, γνώρισαν καλά, στα πεδία της μάχης και όχι μόνο, την τουρκική βαρβαρότητα και θηριωδία.

Βασίλειος Παπαδάκος του Νικολάου, Ιερέας: Αδελφός του Ιωάννη, πολεμιστής κι αυτός του 1821. Σε αίτησή του στις 28 10 βρίου (: Δεκεμβρίου ) 1841 (Βλ. ΙΕΤ 14), διαβάζουμε:

Προς τον Δήμαρχο Σμήνους . Τέλος άμα ήρχησεν ο υπέρ ελευθερίας Ιερός αγώνας/ εκοινήθην κατά των ε / χθρών έχοντας υπό την οδηγίαν μου περίπου των δέκα στρατιωτών ευρεθείς / εις τας Μάχας Λακεδαίμονος , βλαχοκερασιών , Τρικόρφων , Τριπολιτζάς ,/ εις αργολίδα , εν καιρώ του Δράμαλη , εις Ναυπλιον , εις Μεσι ( α ) νικά φρουρι· / α και εις τας κατά την Σπάρτην εισδρομάς και αποβάσεις του ημπραήμη χω/ρίς να λάβω παραμικράν περίθαλψιν από τας καιρόν Διοικήσεις της / ελλάδος . Δια τας εις τον Ιερόν αΓώνα εκδουλεύσεις μου επισυ / νάπτω και Πιστοποιητικόν έΓραφον των οπλαρχηγών μου . Εξαιτούμαι λοιπόν να λάβω χάριν των εκδουλεύ / σεών μου το ανήκον αριστείον και υποφαίνομαι ευσεβάστως .

Ο ευπειθείς Δημότης σας Κάτοικος εις Πι / λάλα Βασιλιος παπαδάκος

Παρακάτω στην αίτησή του, «εν ελείψει Δημάρχου ο ( δημαρχιακός ) πάρεδρος Γ . Χαδιαράκος»του τότε δήμου Σμήνους, με ημερομηνία «εν Πάνιτζα την 28 10 βρίου (:Δεκεμβρίου) 1841» ,πιστοποιεί ότι: άλλος δημότης φέρον το αυτό όνομα και επώνυμον με τον ανα / φερόμενον δεν υπάρχει εις τον Δήμον μας .

ο αναφερόμενος δεν εκατηγορήθη πώποτε επί πλημμελήμ .(- ατι )/ προνοουμένω και Τιμωρουμένω παρά του αρθρ . 22 του Ποιν .(- ικου ) Νό / μου .

Το πιστοποιητικό (Βλ. ΙΕΤ 15) που συνοδεύει την αίτησή του, αναφέρει τα εξής:

Εν Αρεοπόλει την 2 9 βρίου (-. Νοεμβρίου ) 1841 Πιστοποιούμεν οι υποφαινόμενοι ότι ο Βασίλειος Παππαδάκος κάτοικος / εις Πιλάλα του Δήμου Σμήνους απ ‘ αρχής της επαναστάσεως έχων μεθ ‘ εαυτού του και πε / ρίπου των δέκα στρατιωτών , Αριθμούμενος από συγγενείς του και φίλους του εκινίθην / κατά των εχθρών ευρεθείς εις τας Μάχας Λακεδαίμονος , βλαχοκερασιών , Τρικόρ / φων , Τριπολιτζάς και αργολίδος εν καιρώ του Δράμαλη , εις Ναύπλιον , εις μεσινιακά / φρούρια και εις την κατά την Σπάρτην εισδρομάς και αποβάσεις του ημπραήμ ,/ συναγονιζόμενος δια την ελευθερίαν της Πατρίδος . Ο Πολίτης ούτος ήτον εις όλων των σταδίων του Ιερού αγώνος υπό τας οδηγίας μας / χωρίς να λάβη τήποτε παραμικράν περίθαλψην από το έθνος ./ Και εις ένδειξιν υποφαινόμεθα .

(υπογραφή) Ιωάννης Μαυρομιχάλης Κατζής Συνταγματάρχης

επικυρουτε ι γ [ ν ] ισιοτης τ [ ης ] άνοθεν ηπογραφής εν απουσία διμάρχου ο διμ [ α ] ρχι [ α ] κός πάρεδρος Τ . Σ . Αρφάνης Κοταράκος

(υπογραφή) Χρ .(- ιστόδουλος ) Π . καπετανάκης Ταγματάρχης .

Επικυρούται η γνησιότης της ανωτέρω υπογραφής Του Χ . Καπετανάκι Εν Καλάμαις της 15 Δικεμ .[- βρίου ] 1841. _ Τ . Σ . Ο Δήμαρχος Καλαμών _ Ιω . Κ . Κυριάκος

(υπογραφή) Στέφ . Πικουλάκης Λοχαγός

Επικυρούται το γνήσιον της άνω μιας υπογραφής Αρεόπολις την 27 10 βρίου ( Δεκεμβρίου ) 1841\ Ο Δήμαρχος Οιτύλου Τ . Σ . Μ . Ν . Τρουφάκος

Για τη συμμετοχή του στην Επανάσταση του 1821 και σαν άμεσο επακόλουθο των παραπάνω δύο εγγράφων (αίτηση – πιστοποιητικό), του απονέμεται στις 24 Φεβρουαρίου 1844 το Χάλκινο Αριστείο(Βλ. ΙΕΤ 16). Χάλκινο Αριστείο απονεμόταν σε όσους χαρακτηρίστηκαν «υπαξιωματικοί» κατά τη διάρκεια του Αγώνα, Ασημένιο στους αξιωματικούς και Σιδερένιο στους στρατιώτες. Με το ίδιο έγγραφο – κατάλογο, αυτό της 24 Φεβρουαρίου 1844, απονέμεται επίσης Χάλκινο Αριστείο και στους εξής συγχωριανούς του από την Πηλάλα:

Χριστόδουλος Θωμάκος Πιέρος Μαστρολιάκος Στρατήγης Κουλουριανάκος και Δημήτριος Δουκάκης

Πολλά θα μπορούσαμε να επισημάνουμε από τα έγγραφα για την πλούσια δράση, τόσο του Ιωάννη, όσο και του αδελφού του Βασιλείου ιερέως Παπαδάκου. Π.χ. ότι συμμετείχαν στις πιο σημαντικές και καθοριστικές μάχες της Επανάστασης από την έναρξη της ως και το 1826 – ’27. Εκείνο όμως που δεν πρέπει να παραληφθεί γιατί είναι άγνωστο, αλλά έχει πολύ μεγάλη σημασία, τόσο για την περιοχή τους, όσο και για την έναρξη του Αγώνα, γενικότερα είναι πως και τα δυο αδέλφια πρώτα – πρώτα έλαβαν μέρος:

εις τας μάχας Λακεδαίμονος , ή αλλιώς εις την εκαθαρησην τον εν λα / κεδαίμονα εντοπιον οθο / μανον . (βλ. ΙΕΤ 15 και 8) Μάχες δηλαδή ή πολιορκίες («κλεισίματα»), που από την αρχειακή έρευνα, γνωρίζουμε πλέον πως έγιναν τουλάχιστον σε δύο (2) μέρη εντός της Λακεδαίμονας. Το δύο (2) αυτά μέρη είναι τα εξής:

• Οι Πύργοι της Κουρτσούνας (σημ. Βασιλική) και • Το Κάστρο της Μπαρδούνιας.

Τα «κλεισίματα» αυτά έγιναν σίγουρα πριν τις 25 Μαρτίου 1821, πιθανότατα πριν και τις 17 Μαρτίου 1821. Έτσι άλλωστε θέλει η παράδοση. Πρέπει όμως να θεωρηθεί και ευνόητο, γιατί φεύγοντας οι Μανιάτες στις 17 Μαρτίου για την Καλαμάτα, δεν είναι δυνατόν να «αφήσαν από πάνω τους» στο «μπαλκόνι» της Μάνης, δηλαδή στα ιστορικά διπλανά Μπαρδουνοχώρια, τους γνωστούς και πανίσχυρους Τουρκομπαρδουνιώτες αγάδες με τους οποίους πολέμησαν αμέσως μετά στο Βαλτέτσι και αλλού.

Αργότερα, όπως προαναφέρθηκε, μαζί με τον αδελφό του Ιωάννη Παπαδάκο, τους βρίσκουμε συνδρομητές(Βλ. ΙΕΤ 13) «υπέρ των εν Συρία παθόντων Χριστιανών» , σε κατάλογο της Εφημερίδας της Κυβερνήσεως του 1861. Ο Βασίλειος Παπαδάκος υπήρξε κι αυτός δεινός πολεμιστής του 1821, μπουλουξής (:υπαξιωματικός), και του απονεμήθηκε το Χάλκινο Αριστείο. Τέλος, για αρκετά χρόνια υπηρέτησε ιερέας στη γενέτειρά του την Πηλάλα του τότε δήμου Σμήνους και αργότερα Μαλευρίου.

3η ΓΕΝΙΑ:

Στην 3η γενιά του Γενεαλογικού Πίνακα είναι τα παιδιά των πολεμιστών του 1821, Ιωάννη και Βασιλείου ιερέα. Απ’ αυτά, τα αδέλφια Γεώργιος γεννημένος το 1833 και Αλέξιος γεννημένος το 1844, παιδιά του Ιωάννη Παπαδάκου, δε γνωρίζουμε τι απέγιναν. Ούτε βρίσκουμε απογόνους τους στην Πηλάλα, όπως για όλους τους άλλους αυτής της γενιάς. Ίσως έφυγαν από το χωριό τους και αναζήτησαν αλλού καλύτερη τύχη4. Ο Γεώργιος μάλιστα αναφέρεται σε κατάλογο του 1872, με επάγγελμα «Φοιτητής», στοιχείο το οποίο ενδυναμώνει την πιθανότητα μετακίνησής του, ιδίως προς την πρωτεύουσα.

Μιχαήλ Παπαδάκος του Ιωάννη: Τον βρίσκουμε σύμφωνα με μια γραπτή πηγή γεννημένο το 1837. Στις 30 Αυγούστου 1852 νυμφεύεται την Αικατερίνη Δ. Ξα(ν)θάκου κάτοικο Κονακίων του τέως Δήμου Μαλευρίου (Βλ. ΙΕΤ 175).

Ελένη Παπαδάκου του Ιωάννη: Παντρεύεται στις 26 Ιουνίου 1860 σε ηλικία 22 ετών (γεννημένη επομένως το 1838), τον Ιωάννη Νικολάου Καράτζαλη από τα Κονάκια ηλικίας ετών 28 (Βλ. ΙΕΤ 18).

Αγαθή Παπαδάκου του Ιωάννη: Παντρεύτηκε στις 29 Μαΐου 1871, τον Πανάγο Μιχελάκο κάτοικο Μαλλιαρής Συκιάς του τέως Δήμου Γυθείου (Βλ. ΙΕΤ 19).

Δημήτριος Παπαδάκος του Βασιλείου. Δάσκαλος: Έμαθε γράμματα βοηθούμενος κι από τον πατέρα του ιερέα και έγινε δάσκαλος. Γι αυτό και οι απόγονοι του από τη σειρά των προγόνων τους παπάς-δάσκαλος, έφεραν το προσδιοριστικό επώνυμο «Παπαδασκαλάκος». Στις 31 Ιουλίου 1865 νυμφεύτηκε τη Μαρία Σταυριανού Κυριακαράκου κάτοικο Σιδηροκάστρου του τέως Δήμου Μαλευρίου (Βλ ΙΕΤ 20).

Μαρίτσα Παπαδάκου του Βασιλείου: Παντρεύτηκε στις 13 Μαΐου 1870 τον Μιχαήλ Δουκάκο κάτοικο του χωρίου Σκαμνακίου του τέως Δήμου Μαλευρίου (Βλ ΙΕΤ 21).

Παναγιώτης ή Αναγνώστης Παπαδάκος του Βασιλείου: Ήταν εγγράμματος και έψελνε στην εκκλησία. Είχε το χαμηλότερο βαθμό των κληρικών, δηλαδή το βαθμό του «Αναγνώστη». Το «Αναγνώστης», για όλους αυτούς που έφεραν τότε αυτό το βαθμό, αντικαθιστούσε πλήρως το πραγματικό βαφτιστικό τους όνομα. Έτσι ο συγκεκριμένος, αντί για Παναγιώτης ήταν γνωστός ως Αναγνώστης.

4η ΓΕΝΙΑ:

Δημήτριος Παπαδάκος του Μιχαήλ: Τον βρίσκουμε κληρωτό στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως το 1886 (Βλ. ΙΕΤ 22). Ήταν επομένως γεννημένος, όπως φαίνεται και στο Γενεαλογικό Πίνακα, το 1865.

Γεώργιος Παπαδάκος του Δημητρίου: Όπως και τα υπόλοιπα αδέλφια του, Αντωνία και Λεωνίδας έφεραν το προσδιοριστικό επώνυμο «Παπαδασκαλάκος». Τούτο γιατί, όπως προαναφέρθηκε, ο μεν παππούς τους Βασίλειος ήταν παπάς, ο δε πατέρας τους δάσκαλος. Ο Γεώργιος έφυγε από την Πηλάλα και εγκαταστάθηκε μόνιμα στο Γύθειο.

Αντωνία Παπαδάκου του Δημητρίου: Παντρεύτηκε στις 20 Σεπτεμβρίου 1893 το Δημήτριο Κοντάκο, επίσης από την Πηλάλα (Βλ. ΙΕΤ 23).

Λεωνίδας Παπαδάκος του Δημητρίου: Νυμφεύτηκε στις 28 Ιουλίου 1901 την Αθηνά Π. Παναγάκου από το Χωσιάρι του τέως δήμου Καρυουπόλεως (Βλ. ΙΕΤ 24).

Θεόδωρος Παπαδάκος του Παναγιώτη: Τον βρίσκουμε κληρωτό, στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως το 1894 (Βλ. ΙΕΤ 25). Ήταν επομένως γεννημένος το 1873.

5η ΓΕΝΙΑ:

Φώτιος Παπαδάκος του Ιωάννη: Πέθανε από «πτώση» το 1977.

Χαρίλαος Παπαδάκος του Γεωργίου: Καφεπώλης, εγκατεστημένος στο Γύθειο. Στο Γύθειο επίσης παντρεύτηκαν και όλες οι αδελφές του.

Παναγιώτης και Θεόδωρος Παπαδάκος του Ευθυμίου: Όλα τους τα αδέλφια όπως φαίνεται και στο Γενεαλογικό Πίνακα, αλλά και οι ίδιοι πέθαναν ή σκοτώθηκαν σχετικά νέοι. Ο πρώτος Παναγιώτης γεννημένος το 1905, εύζωνας, εκτελέστηκε στο Λυγερέα στις 31 Μαίου 1944. Ο δεύτερος Θεόδωρος σκοτώθηκε σε ατύχημα με εκκρηκτικό μηχανισμό το 1952.

6η 7η & 8η ΓΕΝΙΕΣ:

Οι επόμενες τρεις (3) γενιές 6η, 7η και 8η, είναι οι σημερινές εν ζωή γενιές της Οικογένειας Παπαδάκου. Σ’ αυτές ακροθιγώς επισημαίνουμε πως ο Βασίλειος Φώτη Παπαδάκος είναι ιερέας στη Λακωνία, η Ναυσικά Χαρίλαου Παπαδάκου υπήρξε Μοναχή και πως ο αδελφός της Γεώργιος Χαρίλαου Παπαδάκος σκοτώθηκε στα γεγονότα επί Κατσαρέα στο Γύθειο. Και οι τρεις παραπάνω είναι της 6ης γενιάς. Οι γενιές αυτές έχουν καταγραφεί μόνο και μόνο για να φαίνεται η «απόσταση» του Γενεαλογικού Πίνακα «από το σήμερα». Ιδίως στην 7η και 8η γενιά δεν έχουν καταχωρηθεί πλήρως όλα τα ονόματα για διάφορους λόγους. Εδώ λοιπόν τελειώνει η περιγραφή των γενεών, αφού όπως προαναφέραμε, οι τελευταίες είναι οι σημερινές εν ζωή γενιές της όλης Οικογένειας.

Τέλος ας ευχηθούμε όπως αρμονικά καταχωρήθηκαν και συνυπάρχουν τα ονόματα των μελών της Οικογένειας Παπαδάκου, στον επισυναπτόμενο Γενεαλογικό Πίνακα, έτσι, επίσης αρμονικά και με μεγάλα βήματα προόδου, να ζουν πάντα οι απόγονοι τους, χωρίς ποτέ να ξεχνούν το όμορφο χωριό της καταγωγής τους, την ιστορική Πηλάλα της θρυλικής Μάνης.

————————————–

1. «Νικόλαος Παπαδάκος» αναφέρεται σε έγγραφα της Επανάστασης του 1821 (Βλ. ΙΕΤ 5 & 6) από τα μέρη εκείνα. Στα έγγραφα αυτά όμως, δεν αναφέρεται ο τόπος καταγωγής ή κατοικίας του. Έτσι δε μπορούμε να τον ταυτίσουμε με τον αναφερόμενο. 2. Παραμένει πάντα η ορθογραφία του πρωτότυπου, αλλά με τονισμό μονοτονικού. 3. Στην Πηλάλα, εκτός από το «Κορίθρακας», βυζαντινό ή τουλάχιστον υστεροβυζαντινό επώνυμο σε –ας, υπάρχουν και τα Δούκας, Δέρβας (Ντέρβας) και Κουλουράς.. 4. Η προφορική παράδοση της Οικογένειας θέλει συνέχειά της στην Ποταμιά του τέως δήμου Φελλίας της Λακωνίας. Από τα στοιχεία όμως που διαθέτουμε, δε φαίνεται να υπάρχει συνέχεια εκεί, από τους συγκεκριμένους Γεώργιο ή Αλέξιο Ιωάννη Παπαδάκου. 5. Σημειωτέον το έγγραφο αναφέρει πως ο Ιωάννης Παπαδάκος, πατέρας του, παντρεύεται την Αικατερίνη Δ. Ξανθάκου. Αλλά πρέπει να είναι λάθος γιατί βαθμός γάμου αναφέρεται «πρώτος». Ενώ τότε ο πατέρας του Ιωάννης είχε ήδη όλα τα παιδιά του, που αναφέρονται και στο Γενεαλογικό Πίνακα

Παπαδιάνοι-Παπαδοπουλιάνοι (Σκυφιάνικα)

Οικογένεια Παπαδοπούλου – Παπαδάκου ( Σκυφιάνικα )

Μια από τις παλαιές οικογένειες του χωριού Σκυφιάνικα κοντά στο Γύθειο είναι η οικογένεια Παπαδόπουλου ή Παπαδάκου. Η προέλευση της οικογένειας αυτής δεν είναι απολύτως εξακριβωμένη καθώς με το όνομα αυτό δηλώνεται η ιερατική καταγωγή του γενάρχη που για τα δεδομένα της εποχής αποτελούσε τιμή. Άγνωστη επίσης είναι η συγγένεια της οικογένειας αυτής με τις άλλες του τέως Δήμου Μαλευρίου  που έχουν το ίδιο επίθετο. Ωστόσο είναι πολύ πιθανό η οικογένεια να άλλαξε όνομα με την πάροδο των χρόνων καθώς το όνομα του χωριού και το μέγεθός του δείχνουν οικογενειακό οικισμό.

Τα Σκυφιάνικα

Χωριό Σκυφιάνικα οικογένεια Σκυφιάνοι.
Μάλιστα σε έγγραφο του 1806 όλοι οι κάτοικοι υπογράφουν ως Σκυφιάνοι.

Η οικογένεια κάνει την εμφάνισή της έντονη κατά την περίοδο της Ελληνικής επανάστασης του 1821. Διακριθέν μέλος της ο Πιέρος Παπαδόπουλος ή Παπαδάκος ( συνήθιζαν οι επίσημοι να τα γράφουν και στην Μοραΐτικη και στην Μανιάτικη διάλεκτο ) ο οποίος λόγο των σοβαρών υπηρεσιών προς την πατρίδα το 1825 πήρε τον βαθμό του υποχιλίαρχου. ( αντισυνταγματάρχη ). Μάλιστα ο Βασιλιάς Όθωνας του απένειμε το Αργυρό αριστείο και του έδωσε το 1844 τον βαθμό του ανθυπολοχαγού της φάλαγγας στον στρατό πράγμα πολύ τιμητικό για την εποχή του.

Παρακάτω η ανακοίνωση της προαγωγής του κατά την 20ή Ιανουαρίου του 1825 απόφαση του Εκτελεστικού.

Ο Δημήτριος Οικονόμου Λυκόδημος, Σταμάτης Ρόζος, Γεώργιος Γραφάκος, Γαλάνης Μιχαήλου Γαΐτανάρου, Σωτήρης Παγωνόπουλος και Κωνσταντίνος Ιω.Κυριακουλάκης εις τον της χιλιαρχίας, ο Μιχάλης Καραβοκυράκος, Κυριακούλης Ιω. Κυριακουλάκης, Ηλίας Κασάκος, Βασίλειος Λιγομυαλάκος ,Δημητράκης Βαβάκος, Παναγιώτης Ρετζιπεράκος, Δημήτριος Καράμπελας, Παναγιώτης Οικονομάκος ,Ιωάννης Φιορετάκος, Πιέρος Παπαδάκος και Ιω. Παυλάκος εις τον της υποχιλιαρχίας,

Είχε έναν γιό τον Δημήτρη ο οποίος έγινε παπάς. Το 1861 ο ίδιος υπογράφει ως δημογέροντας – ένορκος του χωριού Σκυφιάνικα. Ενώ το 1870 στους εκλογικούς καταλόγους υπογράφουν οι 4 εγγονοί του Ηλίας, Γιάννης, Σπύρος και Χαράλαμπος από τους οποίους κατάγονται οι σημερινοί Παπαδιάνοι των Σκυφιάνικων.

Αναφορές:

Ιερέας από Σκυφιάνικα περί 1790

Πιέρος Παπαδάκος 1807

Δημήτρης Παπαδάκος 1822 ιερέας

Χαράλαμπος Παπαδάκος 1842
Ηλίας Παπαδάκος 1846
Ιωάννης Παπαδάκος και Σπύρος Παπαδάκος 1847

Κουκουλοματιάνοι (Τόμπρα)

old_book_bindings

ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΚΟΥΚΟΥΛΟΜΑΤΗ

( ΤΟΜΠΡΑ )

ΠΑΤΡΙΑ:Φαρμακιάνοι ΓΕΝΟΣ: Κουκουλοματιάνοι

ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ: Ληγοριάνοι  Αντωνιάνοι  Σταυριανιάνοι  Μενουδιάνοι

 Η περίοδος της Τουρκοκρατίας ήταν γεμάτη κοινωνικές, οικονομικές και πολιτιστικές μεταβολές που οδήγησαν και σε μεγάλες πληθυσμιακές ανακατατάξεις. Αποτέλεσμα τέτοιων μεταβολών είναι και η εγκατάσταση της οικογένειας Κουκουλομάτη στο χωριό Τόμπρα της περιοχής του Μαλευρίου της Μάνης.

Η παράδοση λέει πως το αρχικό όνομα της οικογένειας ήταν Φαρμάκης. Κατοικούσαν στα Τζίτζινα Λακωνίας, ένα ορεινό χωριό του Πάρνωνα όταν για μη καθορισμένους λόγους ( πιθανόν σκότωσαν Τούρκο ) κατέβηκαν φυγόδικοι στην Μάνη όπου ήταν ελεύθερο έδαφος. Τρία αδέλφια ήταν φυγόδικοι. Ο Γρηγόρης, ο Αντώνης και ο Σταυριανός, οι οποίοι κατεβαίνοντας στην Μάνη τους υποδέχτηκε καλά στο χωριό Πηλάλα ένας παπουτσής ονόματι Μενούδος. Οι Φαρμάκηδες από υποχρέωση τον ονόμασαν αδελφό τους. Από τότε οι Κουκουλοματιάνοι χωρίζονται σε Ληγοριάνους, Αντωνιάνους, Σταυριανιάνους και Μενουδιάνους. Ωστόσο όλοι γράφονται Κουκουλομάτης. Το προσωνύμιο αυτό το πήραν διότι όταν εγκληματούσε ο μεγαλύτερος από τα τρία αδέλφια είτε από αποτροπιασμό είτε από την λάμψη της πυρίτιδας κάλυπτε τα μάτια του ( τα κουκούλωνε ).

Η οικογένεια Κουκουλομάτη θεωρητικά αποτελούν τους οικιστές της περιοχής της Τόμπρας καθώς πριν την κάθοδό τους ( γύρω στα 1700 ) η περιοχή ήταν χωράφια.

Μεγάλη ήταν η προσφορά της οικογένειας κατά τον απελευθερωτικό αγώνα του 1821 κατά τον οποίο πάνω από 15 μέλη της οικογένειας συμμετείχαν ενεργά. Μάλιστα 2 από αυτούς τιμήθηκαν το 1840 με το αριστείο του αξιωματικού τιμής ένεκεν. Το 1850 στην Τόμπρα 2 από τους 3 κατοίκους που επιλέχθηκαν ως ένορκοι ήταν Κουκουλοματιάνοι.

Το 1870 η οικογένεια βρίσκεται σε μεγάλη ακμή μετρώντας 25 ντουφέκια (άνδρες ) καθιστώντας την ιδιαίτερα ισχυρή στην περιοχή καθώς ο αριθμός τους έκανε ιδιαίτερα υπολογίσιμους.

Η οικογένεια συμμετείχε ενεργά και κατά την διάρκεια των βαλκανικών πολέμων ενώ μέχρις σήμερα δραστηριοποιείται στα χωριά του Γυθείου.