Παναγιά η Γιωργιάνικη – Αρεόπολη

Φωτογραφία του Giannis Nifiatis.

ο Ι.Ν της Παναγίας Γιωργιάνικης (φωτό Γιάννης Μιχαλακάκος)

Βασικά αξιοθέατα της Αρεόπολης αποτελούν οι εκκλησίες της. Κάθε μία από αυτές αποτελεί ένα ιδιαίτερο μνημείο αρχιτεκτονικής κληρονομιάς αλλά και θρησκευτικής πίστης. Η Παναγιά η Γιωργιάνικη αποτελεί μία από τις πιο σημαντικές εκκλησίες της Αρεόπολης.

            Ο ναός θυμίζει μικρογραφία του Ταξιάρχη (κεντρικής εκκλησίας της Αρεόπολης). Οικοδομήθηκε στα μέσα του 18ου αιώνα (1750 περίπου). Διαθέτει εξαιρετικής αρχιτεκτονικής οκτάπλευρο τρούλο, καμπαναριό, τοιχογραφίες και πολλά λιθανάγλυφα που συμβολίζουν πρόσωπα και θρησκευτικά σύμβολα. Μερικές φορητές εικόνες έχουν ημερομηνία αρχών 19ου αιώνα (1818). Βρίσκεται στο παλιό τμήμα της Αρεόπολης (Τσαλαπιάνικα). ΝΔ του κέντρου. Εορτάζει στις 15 Αυγούστου.

Λιθανάγλυφο πρόσωπο (φωτό Πέτρος Αθανασάκος)

            Η ονομασία Γιωργιάνικη σχετίζεται με την προέλευση της οικογένειας που την οικοδόμησε. Οι Γιωργιάνοι αποτελούσαν μια από τις παλαιότερες οικογένειες της Αρεόπολης. Κατά παράδοση η εκκλησία θεωρείται ότι ανήκε στην οικογένεια Μαυρομιχάλη. Δεν είναι λοιπόν απίθανο η οικοδόμηση της εκκλησίας να συνδέεται με τον πρόκριτο της Αρεόπολης Γιώργο Μαυρομιχάλη ο οποίος έζησε την περίοδο εκείνη ενώ ο γιος του Έξαρχος ήταν και ιερέας της Αρεόπολης. – Κατά άλλους οι Γιωργιάνοι ήταν ξεχωριστή παλιά οικογένεια της Αρεόπολης που συντάχθηκαν με την οικογένεια Μαυρομιχάλη και έτσι η εκκλησία επιτροπευόταν από εκείνους.

Λιθανάγλυφα σύμβολα (φωτό Πέτρος Αθανασάκος)

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

  1. Ζήσιος Κωνσταντίνος, «Οι Μαυρομιχάλαι, συλλογή περί των γραφέντων αυτών», Αθήνα 1904
  2. Κ. Κάσση «Άνθη της Πέτρας, οικογένειες και εκκλησίες στην Μάνη», Ιχώρ Αθήνα 1990
  3. http://www.etlasp.gr/
  4. http://naoistimani.blogspot.gr

Αναστάσιος Φραντζεσκάκης

Άρθρα

Η οικογένεια Φραντζεσκάκη συγκαταλέγεται στις παλαιότερες της Αρεόπολης και, όπως γράφει ο Κυριάκος Κάσσης (Άνθη της Πέτρας), είναι «κολλητή», σύμμαχος δηλαδή στην πατριά των Γεωργιάνων. Κλάδος της έχει κατοικήσει και στο γειτονικό Κουσκούνι, με στενή σύνδεση με την πατριά των Κρασακιάνων.

Η συμμετοχή της στην επανάσταση του 1821 υπήρξε σημαντική, γεγονός που προκύπτει από την απονομή μετεπαναστατικά του αριστείου του Αγώνα (παρασήμου) σε 10 μέλη της τουλάχιστον. Διακεκριμένη μορφή της, που αναδείχθηκε κυρίως στα μετέπειτα χρόνια της ελεύθερης πατρίδας μας ως αξιωματικός της φάλαγγας, ήταν ο Αναστάσιος Φραντζεσκάκης.

Γεννήθηκε το έτος 1799 και ο πατέρας του ονομαζόταν Μιχαήλ. Ήταν έγγαμος από τις 17 Σεπτεμβρίου 1822 με την Ειρήνη Τζακάκη, που επίσης καταγόταν από την Αρεόπολη. Σε επίσημους στρατιωτικούς καταλόγους των ετών 1840 – 1841 αναφέρεται τότε ως πατέρας 5 παιδιών. Η δράση του κατά την Επανάσταση περιγράφεται από το πλούσιο σε εκδουλεύσεις πιστοποιητικό του, το οποίο προσκόμισε στο Υπουργείο Στρατιωτικών το έτος 1841, προκειμένου να λάβει και εκείνος το αργυρό αριστείο του Αγώνος.

Στο αναφερόμενο πιστοποιητικό, που κατά το μήνα Δεκέμβριο του 1841 υπέγραψαν οι παλαιοί Μανιάτες οπλαρχηγοί Παν. Μπουκουβαλέας Τρουπάκης, Νικόλαος Πιεράκος Μαυρομιχάλης, Χρ. Καπετανάκης και Ιωάννης Κ. Μαυρομιχάλης, βεβαιώνεται η συμμετοχή του Φραντζεσκάκη το έτος 1821 στις μάχες και συμπλοκές Βαλτετσίου, Συλίμνας, Βλαχοκερασιάς, Ταβιάς, πολιορκίας Κορίνθου, στην πολιορκία και άλωση της Τριπολιτσάς, όπου τραυματίστηκε στο δεξιό βραχίονα, ενώ δεν έλειψε η συμμετοχή του το ίδιος έτος και σε μάχες εκτός Πελοποννήσου, όπως στην Πέτρα, Λιβαδειά, Σούρπη, Κερατόπυργο Μεγάρων, Πειραιά.

Η υπογραφή του Αγωνιστή σε πιστοποιητικό του 

Το έτος 1822 συμμετείχε σε μάχες στο Άργος, στο Κουτσοπόδι, Κλένια, στην Κάρυστο Ευβοίας και στην πολιορκία του Ναυπλίου, ενώ τα έτη 1823 – 1824 συμμετείχε στην πολιορκία της Κορώνης. Επί Ιμβραήμ το 1825 συμμετείχε σε μάχες και επιχειρήσεις ανάσχεσης των Τουρκοαιγυπτίων πλησίον του Νεοκάστρου, στις θέσεις Χίλια Χωρία, Λογγά, στην Καλαμάτα, Πεταλίδι, στη Μπούκα Νησίου, ενώ το 1826 πολέμησε στη Βέργα, Διρό, Καρυούπολη και Πολυάραβο. Σε όλες τις παραπάνω μάχες αναφέρεται ότι πολέμησε πάντοτε ως αξιωματικός (καπετάνιος), με γενναιότητα, ζήλο και πειθαρχία.

Μετά την απελευθέρωση ονομάστηκε με βασιλικό διάταγμα της 1/13 Νοεμβρίου 1837 ανθυπολοχαγός της Λακωνικής Φάλαγγας, ενώ δύο χρόνια αργότερα, τον Οκτώβριο του 1839, τέθηκε με τον ίδιο βαθμό σε ενεργητική υπηρεσία, υπηρετώντας μαζί με άλλους παλαίμαχους Μανιάτες αξιωματικούς στην 4η Τετραρχία υπό τον τότε αντισυνταγματάρχη Νικόλαο Πιεράκο Μαυρομιχάλη.

Το Μάιο του 1841   συνέδραμε σε οικονομική ενίσχυση υπέρ των επαναστατημένων Κρητικών και το Μάρτιο του 1844 τιμήθηκε με το αργυρό Αριστείο ως ανθυπολοχαγός της Φάλαγγας. Την περίοδο 1850 – 1861 διετέλεσε και ένορκος, γεγονός που για εκείνη την εποχή συνιστούσε ένδειξη κύρους και οικονομικής επιφάνειας. Ήταν εγγράμματος, υπέγραφε πάντοτε στα ιδιόχειρα έγγραφά του ως “Αναστάσιος Φρατζησκάκης”, και υπηρέτησε στην ενεργητική Φάλαγγα μέχρι το τέλος του βίου του.

Το έτος 1865 υπέβαλε αίτηση και πιστοποιητικά εκδουλεύσεων στην τότε εξεταστική επιτροπή αγωνιστών του 1821 και αναγνωρίστηκε εκ νέου ως οπλαρχηγός 7ης τάξης, δηλαδή ανθυπολοχαγός. Την ίδια εποχή αναγνωρίστηκε από την παραπάνω επιτροπή ως οπλαρχηγός 5ης τάξης (λοχαγός) και ο ιερωμένος συγγενής του πρωτοσύγκελος Μελέτιος Φραντζεσκάκης, που είχε πολεμήσει στην άλωση της Τριπολιτσάς.

Ο φιλότιμος αγωνιστής προήχθη περαιτέρω το μήνα Σεπτέμβριο του 1871 στο βαθμό του υπολοχαγού, όπως επίσης και ο συνάδελφός του Μανιάτης αγωνιστής Σταμάτιος Τζελέντης, από τη Λαγκάδα του δήμου Λεύκτρου. Δέκα χρόνια αργότερα, το Μάρτιο του 1881, ο Φραντζεσκάκης έλαβε το βαθμό του λοχαγού της φάλαγγας.

Απεβίωσε στις 10 Ιανουαρίου του 1886 σε ηλικία 87 ετών, αφήνοντας πίσω του τη σύζυγό του Ειρήνη με δικαίωμα λήψης μηνιαίας σύνταξης χηρείας ποσού 33,25 δραχμών.

ΠΗΓΕΣ

  • Κυριάκου Κάσση “Άνθη της Πέτρας – Μάνη” (1990).
  • Κυριάκου Κάσση “Η οικογένεια Κουλουριάνοι της Μάνης” (2006).
  • Σταύρου Καπετανάκη “Μανιάτες Αγωνιστές του 1821” (2005).
  • Σταύρου Καπετανάκη “Αριστεία του 1821 σε Μανιάτες Αγωνιστές” (2008).
  • Ιωάννη Λεκκάκου “Μάνη Ερανίσματα Ιστορίας και Λαογραφίας” (2004).
  • Γενικά Αρχεία του Κράτους : Αρχεία Αριστείων (1841), Προικοδοτήσεων Φαλαγγιτών (1843) και Υπουργείου Στρατιωτικών (1837 – 1841).
  • Διάφορα Φ.Ε.Κ.

17η Μάρτη 1821 (Η Επανάσταση Ξεκινά Στην Μάνη)

Μετά την αποτυχημένη έναρξη των επαναστατικών επιχειρήσεων στις παραδουνάβιες περιοχές της Μολδοβλαχίας τον Φλεβάρη του 1821, αποφασίστηκε η έναρξη των επιχειρήσεων στην Μάνη που είχε οριστεί βασικό ορμητήριο του αγώνα.

Το ετοιμοπόλεμο και εμπειροπόλεμο των κατοίκων της  καθώς και η απουσία Οθωμανών στην περιοχή την καθιστούσαν ιδανική για μαζικό κίνημα, όπως και έγινε στις 17 Μαρτίου 1821 στην Αρεόπολη με επικεφαλή τον Πέτρο Μαυρομιχάλη. Η φιλικοί τον είχαν ορίσει Αρχιστράτηγο για δύο λόγους.

Στην αρχή του αγώνα ήταν ο σημαντικότερος πρόκριτος διότι είχε χρήμα αλλά και πλήθος ενόπλων. Ο άλλος λόγος ήταν να καμφθούν οι όποιοι δισταγμοί του.

Ο όρκος των Μανιατών μπροστά στους Ταξιάρχες:

«Ορκίζομαι,

εις το όνομα του Παντοδύναμού μας Θεού,

εις το όνομα του Κυρίου μας Ιησού Χριστού

και της Αγίας Τριάδος,

να χύσω και την υστέραν ρανίδα του αίματός μου,

υπέρ πίστεως και Πατρίδος.

Ορκίζομαι,

να μη βλέψω εις τα όπισθεν

εάν δεν αποδιώξω τον εχθρόν της Πατρίδος

και της Θρησκείας μου.

Ορκίζομαι,

«Ταν ή επί Τας» και «Νίκη ή Θάνατος»

υπέρ Πίστεως και Πατρίδος.

Ο ναός των Ταξιαρχών (Αρεόπολη)

ο Γενναίος Κολοκοτρώνης, γιός του Θεόδωρου, γράφει:

«Αναπτυσσομένης της ιδέας περί της Επαναστάσεως, ο σπινθήρ της Ελευθερίας ήναπτε τον ενθουσιασμό των Ελλήνων, οίτινες διενοούντο περί της ενάρξεως του πολέμου. Όθεν την 17ην Μαρτίου  οι πρόκριτοι της Μάνης συνεννοήθησαν να λάβωσι τα όπλα κατά των Τούρκων.»

Ο ιστορικός της επανάστασης Σπυρίδων Τρικούπης ο οποίος μίλησε με τον Παλαιών Πατρών Γερμανό, τον Λόντο, τον Ζαΐμη και άλλους προκρίτους της Αχαΐας γράφει για την έναρξη της επανάστασης

«Ψευδής είναι η εν Ελλάδι επικρατούσα ιδέα ότι εν Μονή της Αγίας Λαύρας ανυψώθη κατά πρώτων η σημαία της Ελληνικής Επαναστάσεως. Την ιδέα ταύτην εξέφρασα και εγώ εν τω επικήδειώ μου λόγω  εις Ανδρέα Ζαΐμη πριν εξακριβώσω την αλήθεια»  

Όπως γίνεται αντιληπτό ακόμα και ο ιστορικός της εποχής Σπυρίδων Τρικούπης δυσκολεύτηκε να εντοπίσει την πραγματική ημερομηνία και τοποθεσία όπου έλαβε χώρα η έναρξη της Εθνεγερσίας. Τα μαζικά κινήματα στην Πελοπόννησο, η περιρρέουσα ατμόσφαιρα εξέγερσης και φυσικά οι πολιτικοί τοπικισμοί οδήγησαν σε λαθεμένα συμπεράσματα.

Εδώ άξιο λόγου είναι ότι την πρώτη επίσημη ελληνική ιστορία που διδάχτηκε στα σχολεία δεν την έγραψαν Έλληνες ιστορικοί ή πρωταγωνιστές των γεγονότων της εποχής αλλά ξένοι συγγραφείς (φιλέλληνες) όπως Πούκεβιλ. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα καταγραφή πλήθος ανακριβειών και πολιτικών αναγωγών μακριά από τις ισχύουσα ιστορική πραγματικότητα.

Βερσιάνοι (Αρεόπολη – Δυρό)

Οικογένεια Βερσάκου

ΠΑΤΡΙΑ: Παυλιάνοι ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ: Βερσιάνοι

Η οικογένεια Βερσάκου υπάγεται στην πατριά των Παυλιάνων του Δυρού. Για τον λόγο αυτό πολλά μέλη της γράφονταν Βερσάκος ή Παυλάκος. Είναι οικογένεια συγγενική με τους Κατσιόρχη και Ξεπαπαδάκη της ίδιας περιοχής. Γενάρχης της πατριάς πιθανότατα κάποιος ντόπιος με το όνομα Παύλος. Η οικογένεια με τον καιρό μετοίκησε και σε γύρω χωριά ή αστικά κέντρα της εποχής που αναπτύσσονταν όπως η Αρεόπολη.

Πυργόσπιτο Βερσάκου Αρεόπολη 1700

Κατά την διάρκεια της Τουρκοκρατίας πολλοί πληροφορητές μας από τον Δυρό αναφέρουν πως οι Βερσιάνοι όπως όλοι σχεδόν οι χωριανοί ήταν πειρατές σε δικά τους πλοία ή μισθωτοί σε πληρώματα άλλων.

Κατά την επανάσταση του 1821 η οικογένεια Βερσάκου ή Παυλάκου παρουσιάζεται στην Αρεόπολη με έναν  (1) μαχητή. Τον Γιάννη Παυλάκο. Ωστόσο κατά προσωπική εκτίμηση σίγουρα υπήρχαν και άλλοι που δεν αναφέρουν τόπο καταγωγής ώστε να μπορούμε να τους διαχωρίσουμε. Σε αυτό συντελεί και επιστολή του Θ. Κολοκοτρώνη που αναφέρει

 Πιστοποιώ ότι ευχαριστώ την οικογένεια Βερσάκου ή Παυλάκου για την φιλοξενία που μου προσέφεραν στην Αρεόπολη της Μάνης και την συμπαράσταση για τον αγώνα της λευτεριάς από την Οθωμανική αυτοκρατορία
Εν Καρδαμύλη την 16 Ιουνίου 1822
Θ. Κολοκοτρώνης
ταγματάρχης αγγλικού στρατού. 

Παραμένει άγνωστο πότε ακριβώς η οικογένεια μετακινήθηκε από το Δυρό στην Αρεόπολη, ωστόσο το τριώροφο αναπαλαιωμένο πυργόσπιτο της οικογένειας δίπλα στην εκκλησία των Ταξιαρχών έχει κτητορική επιγραφή του 1700. Ίσως επειδή έφυγαν νωρίς από το Δυρό διατήρησαν και το όνομα της πατριάς.

Στον τοίχο του πυργόσπιτου

Το 1853 καταγράφονται δύο Παυλιάνοι ή Βερσιάνοι ο Δημήτρης στην Αρεόπολη και ο Σαμπάτης στον Δυρό. Το 1871 καταγράφονται στον Δυρό (3) Βερσιάνοι ή Παυλιάνοι ενώ στην Αρεόπολη πιθανόν έχουν καταγραφεί με τα παρωνύμια ή πατρωνύμια τους και είναι αβέβαιος ο εντοπισμός τους.

Γύρω στα 1890 κάποια μέλη της οικογένειας Βερσάκου μετανάστευσαν για οικονομικούς λόγους στην Αμερική όπου ζουν ως σήμερα. Ήταν από τα πρώτα ελληνικά μεταναστευτικά ρεύματα.

Κατά τον μακεδονικό αγώνα συμμετείχε ο Δημήτρης Βερσάκος από την Αρεόπολη. Ενώ η οικογένεια κατά την Μικρασιατική καταστροφή θρήνησε τον Βασίλη Βερσάκο ή Παυλάκο που τον σκότωσαν τον Σεπτέμβρη του 1922 στην Σμύρνη οι Τούρκοι.

Θα ήταν σοβαρή παράλειψη αν δεν αναφερόμασταν σε μια χαρακτηριστική φιγούρα της Αρεόπολης τον Γιώργο Βερσάκο ο οποίος έχει μετατρέψει το πυργόσπιτο της οικογένειας σε ιδιωτικό μουσείο όπλων και ξενώνα. Κατά τον παρελθόν ήταν επιστάτης του σχολείου της Αρεόπολης και πολύ αγαπητός στους τότε μαθητές.

**ΑΝΑΝΕΩΣΗ**

Γύρω στα 1770 όταν ακόμα οι Μαυρομιχαλιάνοι δεν είχαν επιβληθεί πλήρως στην Αρεόπολη ένας Καγιάλες (Τσαλαπιάνος)αντιδρούσε πολύ δυναμικά. Οι Μαυρομιχαλιάνοι τον πυροβόλησαν ενώ βρισκόταν μέσα στον πύργο του και κατάφεραν να τον σκοτώσουν. Γρήγορα ο κολλητός τους Βερσάκος ή Παυλάκος πήδηξε μέσα στον πύργο και τον κατέλαβε. Από τότε Βερσιάνοι και Μαυρομιχαλιάνοι ήταν σύμμαχοι. Ως σήμερα ο πύργος αυτός δίπλα στον Ταξιάρχη ανήκει στην οικογένεια Βερσάκου.

Ο Λιβανέζος Και Η Μανιάτικη Γη

Στο βιβλίο «ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΤΗΣ ΜΑΝΗΣ» του Μανιάτη λαογράφου Κυριάκου Κάσση, καταγράφετε μια πολύ όμορφη και διδακτική ιστορία. Διαβάζουμε λοιπόν:

Η πολυτελής κούρσα σταμάτησε στο καφενείο της Αρεόπολης. Στο πίσω κάθισμά της καθότανε ένας ευτραφής, μελαχροινός, πολύ καλοντυμένος κύριος. Ο οδηγός και ο διερμηνέας του κατέβηκαν κι ο δεύτερος μπήκε στο καφενείο… Ρώτησε:

«— Ρε παιδιά…Έχει κανένας κάνα οικόπεδο εδώ πέρα;».
«— Όλοι έχουμε», του αποκρίνεται ένας Κοιλάκος από τον Πύργο Δηρού με όψη αγρότη ντόπιου.
«— Εσύ έχεις;», ξαναρωτά ο ξένος. «Πόσο πουλιέται το στρέμμα;».
«— Το στρέμμα;… Τέσσερα εκατομμύρια…», λέει έτσι, «για πλάκα» ο Μανιάτης.
«— Εσύ πόσα έχεις;». ·
«— Έχω πάνω από δέκα στρέμματα».
«— Που εδώ κοντά;».
«— Κάτω προς την παραλία του Δηρού. Γιατί ρωτάς;».
«— Να, ο κύριος έξω στο αμάξι είναι Λιβανέζος. Και ψάχνει ν’ αγοράσει γη. Εγώ είμαι ο διερμηνέας σου».

Βγαίνει ο διερμηνέας από το καφενείο. Πάει στο αφεντικό του και κάτι συζητούν για λίγο. Ξαναγυρίζει ο διερμηνέας στο καφενείο και κρατά ένα μπλοκ:

«—Ο κύριος λέει ότι αν θέλεις τ’ αγοράζει τώρα αμέσως. Έχω εδώ ένα τσεκ για σαράντα εκατομμύρια δραχμές. Μόνο να πάμε στο συμβολαιογράφο».

Το κοίταζε ο Μανιάτης σκεφτικός. Άκουσε το ποσόν. Και θυμήθηκε την κόρη του που πέτυχε στο Πανεπιστήμιο με τόσες δυσκολίες και έμενε στην Αθήνα, ήθελε 40.000 δραχμές έξοδα για να ζει φτωχικά… Και πουνατα βρει αυτός… «Σκέψου λεφτά πόχει ο κόσμος…», συλλογίστηκε.

«— Λοιπόν εντάξει;».

Η φωνή του ξένου τον ξανάφερε στην πραγματικότητα.

«— Τι εντάξει;».
«— Θα πάμε να κανονίσουμε; Να κάνομε τα συμβόλαια και να πάρεις τα λεφτά;».
«— Ποιος σου είπε, άνθρωπέ μου, ότι πουλάω. Η γη αυτή σάμπως είναι δική μου; Ο πατέρας μου, μου την άφησε. Είναι από το μπάπου του. Και αύριο θάναι των παιδιών μου. Δεν έχω εγώ δικαίωμα να την πουλήσω… Δεν την απόχτησα εγώ… Εγώ είμαι περαστικός, όπως κι άλλοι πριν από μένα. Τι μου ζητάς, λοιπόν».
«— Δηλαδή, δεν τα δίνεις;», ρώτησε ο διερμηνέας.
«— Όχι. Δεν έχεις ακούσει; «Άλλοι τάχαν, άλλοι τάχουν, κι άλλοι πάλι τα παντέχουν».
«— Βρε μυαλά που κουβαλάτε οι Μανιάτες. Σου δίνει σαράντα εκατομμύρια γι’ αυτές τις ξερόπετρες και δεν τα δίνεις; Ε ρε να τάχα εγώ!… θάλυνα το πρόβλημα της ζωής μου…».

Κι έφυγε προς το αμάξι. Κάτι είπαν με το αφεντικό του, και σε λίγο έφυγαν.

Φουρναριάνοι (Μηλιά – Αρεόπολη – Φλομοχώρι)

Οικογένεια Φουρνάρου ή Φουρναράκου (Μηλιά – Αρεόπολη – Φλομοχώρι)

ΠΑΤΡΙΑ:Φουρναριάνοι

Παλαιά οικογένεια της Μάνης που συναντάται σε όλη την έκταση της με συγγενικούς δεσμούς είναι η οικογένεια Φουρνάρου ή Φουρναράκου από την Μηλιά της Έξω Μάνης. Η εστία της μάλιστα βρίσκεται στον συνοικισμό Φαγριάνικα του χωριού. Άγνωστη οι δεσμοί αίματος με τις άλλες οικογένειες της Μηλιάς.

Με το πέρασμα του χρόνου για λόγους κοινωνικούς ( έχθρητες, οικονομικά ) μετοίκησαν σε άλλα χωριά. Γύρω στα 1750 μετακινήθηκαν κάποιοι στο Φλομοχώρι και στην Αρεόπολη της Μέσα Μάνης όπου απόγονοί τους υπάρχουν μέχρι σήμερα. Στο Φλομοχώρι μάλιστα προκειμένου να επιβιώσουν στις συνθήκες της περιοχής ήτανε σύμμαχοι ή κολλητοί όπως λέγεται στην Μάνη με τους ισχυρούς Λιγομυαλιάνους. Αχαμνόμεροι δηλαδή που στηρίζονταν στους σοϊλήδες της περιοχής που τους προστάτευαν. Βέβαια οι σχέσεις τους ήταν αμοιβαίες. Χαρακτηριστικό είναι ένα παλαιό στιχούργημα…..

Λιγομυαλιάνοι είστε πολλοί

Ως εκατό νομάτοι

Ο Φουρνάρος και ο Γιδάς

Το κάλλιο σας μεϊντάνι

 

Οι Φουρναριάνοι και οι Γιδιάνοι στο Φλομοχώρι υποστήριζαν τους Λιγομυαλιάνους και εχθρεύονταν τους Λεκκιάνους. Κατά την διάρκεια της επανάστασης του 1821 η οικογένεια Φουρνάρου ή Φουρναράκου έστειλε (8) μαχητές. Αριθμός μεγάλος για την εποχή. Συγκεκριμένα (2) από την Αρεόπολη (2) από το Φλομοχώρι (4) από την Μηλιά και Καστάνια της έξω Μάνης. Δύο μάλιστα από αυτούς παρασημοφορήθηκαν ως αξιωματικοί τιμής ένεκεν.

Το 1871 καταγράφονται Φουρναριάνοι σε όλα τα παραπάνω χωριά που αναφέραμε με σημαντικές πληθυσμιακές διαφορές όμως. Στην Μηλιά και γενικότερα στα χωριά της Μεσσηνιακής Μάνης καταγράφονται (11) Φουρναριάνοι. Δηλαδή υπολογίσιμη δύναμη για την εποχή. Στην Αρεόπολη καταγράφονται (4) εκ των οποίων οι περισσότεροι έμποροι και στο Φλομοχώρι μόλις (2) γεωργοί. Από τα παραπάνω συμπεραίνουμε πως η δύναμη της οικογένειας ανά περιοχή και σε τόσο μεγάλες αποστάσεις ποικίλε. Στις μετεπαναστατικές προσωπικότητες πρέπει να καταγραφεί ο Λεωνίδας Φουρναράκος, έμπορος, που δάνειζε τους ψαράδες των Βατίκων με την μορφή τοκογλυφίας κερδίζοντας μεγάλα χρηματικά ποσά αλλά και δύναμη εμπορική στον Λακωνικό κόλπο. Το 1900 η οικογένεια ανέδειξε τον Αναστάσιο Φουρναράκο ως εκπαιδευτικό πράγμα πολύ σημαντικό για μια εποχή που η μόρφωση ήταν αγαθό για λίγους. Πέθανε το 1934.

Τέλος να αναφερθούμε και στον Φουρνάρο ή Φουρναράκο Δημήτρη του Ηλία από την Μηλιά που έπεσε κατά την διάρκεια της Εθνικής Αντίστασης.

Κλάδος των Φουρναριάνων είναι κατά πάσα πιθανότητα και ο Ταμπουρέας της Καστάνιας.