Η οικογένεια Νικολακάκου (Λιαντίνα)

Αναδημοσίευση άρθρου του Γ. Δ. Νικολακάκου

Η περίοδος της Τουρκοκρατίας ήταν μια περίοδος έντονων αλλαγών και πληθυσμιακών μετακινήσεων ακόμα και αν υπήρχε μια ενιαία αυτοκρατορία. Αυτό συνέβαινε διότι υπήρχαν συχνές αναταραχές, εξεγέρσεις, επαναστάσεις και από την άλλη υπήρχε έντονο το στοιχείο της διαφορετικότητας από τόπο σε τόπο. Η περιοχή της Λακωνίας και λιγότερο της Μάνης, μεμονομένα ή σε ομάδες, κατά διαστήματα δεχόταν πληθυσμιακά κύμματα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα μεμονομένης μετακίνησης από την β. Ελλάδα στον Λακωνικό χώρο είναι το ακόλουθο.

Φωτογραφία του χρήστη Δημήτρης Λιαντίνης / Dimitris Liantinis.

τμήμα του χωριού Λιαντίνα Λακωνίας

«Η οικογένεια Νικολακάκου ζούσε επί Τουρκοκρατίας στη Λιαντίνα, ενώ όλες
οι άλλες οικογένειες κατοίκησαν μετά την απελευθέρωση.
Οι Νικολακαίοι, άγνωστο για ποιο λόγο, έφυγαν από το Σούλι της Ηπείρου
με καΐκι και μετά από μεγάλες ταλαιπωρίες βγήκαν στα Τρίνησα Λακωνίας γύρω
στα 1740. Εκεί σε μια άγρια έκταση, όπως άγρια είναι και σήμερα, έκτισαν
τέσσερα σπίτια 25-30 τ.μ. περίπου το καθένα. Ακόμα και σήμερα υπάρχουν τα
θεμέλια μισό με ένα μέτρο πάνω από την επιφάνεια της γης, ένα χιλιόμετρο από τη
θάλασσα και πεντακόσια περίπου μέτρα από τη Στεφανιά. Του έδωσαν το όνομα
Σούλι, δηλαδή το όνομα της πατρίδος τους, το Σούλι της Ηπείρου.
Εκεί δε γνωρίζουμε πόσα χρόνια κάθισαν, γιατί σκότωσαν έναν Τούρκο και
εξαφανίστηκαν, άλλος στην περιφέρεια των Μολάων, άλλος στην περιφέρεια των
Μελτινοχωρίων και άλλος στην περιφέρεια της Λιαντίνας, στη σπηλιά πιο κάτω
από την εκκλησία του χωριού μας, στους μολάδες, στο κτήμα κληρονόμων Κώστα
Πηγαδιώτη γύρω στα 1755.
Αυτό για τη σπηλιά είναι γνωστό από την παράδοση της οικογενείας μου. Το
όνομα Νικολακάκος αναφέρεται σε διαθήκη του μοναστηρίου της Γόλας από το
1763 στο βιβλίο του καθηγητή κ. Θ. Κατσουλάκου. Οι προερχόμενοι από το Σούλι
της Σκάλας, που εγκαταστάθηκαν στη σπηλιά που προαναφέραμε, αποφάσισαν να
παραμείνουν μόνιμα στην περιοχή, κτίζοντας σπίτι στη Λιαντίνα, το σημερινό σπίτι
κληρονόμων Αχιλλέα Νικολακάκου, το οποίο το 1825 κάηκε από τον Ιμπραήμ και
μετά την απελευθέρωση ξαναφτιάχτηκε.
Από την παράδοση αναφέρεται ότι αυτοί δεν έφεραν το όνομα Νικολακάκος,
αλλά ότι αυτό το απέκτησαν, άγνωστο πώς, με την εγκατάστασή τους στην περιοχή
αυτή. Από την παράδοση πάλι γνωρίζουμε ότι το όνομα Νικολακάκος προήλθε από
τον Νικολάκη μετά την φυγή τους από το Σούλι της Στεφανιάς. Εκείνη τη χρονική
περίοδο περίπου τοποθετείται η γέννηση του Νικολάκη Νικολακάκου (το όνομα
του παππού του), από τον οποίον γεννήθηκαν οι αγωνιστές του 1821.
Το 1770-1780 δημιουργείται ο σημερινός οικισμός από τους Τούρκους, που
εκτεινόταν από τα Πηγαδιωταίικα μέχρι το Ραχίδι. Στον οικισμό αυτό υπήρχε τζαμί
στη θέση του σημερινού σπιτιού του Στράτη Νικολακάκου και πύργος του
Μουσταφά Μπέη Γκρίκα, το σημερινό σπίτι των κληρονόμων Πέτρου Καστάνη και
καμιά δεκαριά τούρκικα, σπίτια στα οποία κατοικούσαν Τούρκοι.
Είχα την τύχη όταν ήμουν μικρός τη δεκαετία 1940-1950, να έχω δέκα
παππούδες της οικογενείας μου, εγγονούς των αγωνιστών, σε ηλικία 80-90 ετών
και να μου διηγούνται ιστορίες, οι οποίες εκείνη την εποχή μάς φαινόντουσαν σαν
παραμύθι. Σχετικά με μας τους Νικολακαίους, μου έλεγαν ότι έχουμε έρθει από το Σούλι της Στεφανιάς Λακωνίας και ότι στο Σούλι σκότωσαν κάποιον Τούρκο και
έφυγαν στα βουνά, σε λόγγους και σπηλιές, πολλά χρόνια προς της Επαναστάσεως
του 1821. Για τούτο έχουμε και το πατρωνύμιο από τις άλλες οικογένειες να μας
λένε μέχρι σήμερα Σουλελαίους. Μάλιστα οι Γορανίτες στις συζητήσεις τους δεν
μας λένε Νικολακαίους αλλά Σουλελαίους λόγω καταγωγής.
Όταν το 1991 πήγα να συμβουλευθώ το νονό μου Στέλιο Πηγαδιώτη, ο
οποίος ήταν περίπου 87 ετών, μου είπε σχετικά για μας τους Νικολακαίους τα εξής:
Όταν ήμουν μικρός για σας τους Νικολακαίους, ο μεν μπάρμπας μου ο Βαγγέλης
Καστάνης έλεγε ότι τους Νικολακαίους να τους λέτε Σουλελαίους γιατί στο Σούλι
της Στεφανιάς σκότωσαν ένα μεγάλο Τούρκο, ενώ ο μπάρμπας μου ο Μιχάλης
Πηγαδιώτης έλεγε τους Νικολακαίους να τους λέτε Σουλελαίους γιατί στο Σούλι
σκότωσαν ένα μεγάλο πασά».

Αποτέλεσμα εικόνας για Λιαντίνης

το «σερνικό βουνό» – ο Ταύγετος πάνω από την Λιαντίνα

Πηγές

  1. Γ.Δ. Νικολακάκου Η Λιαντίνα της Λακεδαίμονος, Σπάρτη 2004, σσ. 9-11.
  2. http://micro-kosmos.uoa.gr (περιοδικό Φάρις)
  3. Φωτογραφία σελίδα Facebook «Δημήτρης Λιαντίνης / Dimitris Liantinis»

Μιχαλοπουλιάνοι (Κιππούλα)

old_book_bindings

Οικογένεια Μιχαλοπούλου

(Κιππούλα)

ΠΑΤΡΙΑ: Χορβαλιάνοι¹           ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ: Μιχαλοπουλιάνοι

 Η Κιππούλα αποτελεί έναν από τους παλαιότερους οικισμούς της Μάνης. Το κάστρο του οικισμού είναι απόδειξη της παλαιάς αίγλης της. Στον οικισμό αυτό κατοικούσε η οικογένεια Μιχαλοπούλου. Τα επίθετα σε –όπουλος στην Μάνη είναι σπανιότατα ωστόσο υπάρχουν. Θα έλεγε κανείς ότι η κατάληξη αυτή ενώ παγιώθηκε στην υπόλοιπη Πελοπόννησο δεν πρόλαβε ή δεν κατάφερε λόγω του «κλειστού» τρόπου ζωής να εφαρμοστεί. Το επίθετο στην περίπτωση αυτή είναι πατρωνυμικό, γενάρχης κάποιος Μιχάλης.

Στην Κιππούλα η οικογένεια Μιχαλόπουλου λεγόταν και Χόρβαλη. Δεν αποκλείεται να είναι παλαιότερο επώνυμο ή παρωνύμιο της οικογένειας καθώς η παράδοση τους θέλει από τους παλαιότερους κατοίκους της περιοχής. Η κατάληξη –ής ενισχύει την άποψη αυτή καθώς τα παλαιότερα επώνυμα ήταν ακατάληκτα. Να διευκρινιστεί επίσης πως το όνομα Μιχαλόπουλος χρησιμοποιήθηκε και από άλλες οικογένειες των γύρω χωριών, ωστόσο δεν έχουν καμία συγγένεια.

Στην Κιππούλα ισχυροί, σοϊλήδες μετά το 1700, οπότε έχουμε και επίσημα δεδομένα ήταν οι Κανακιάνοι. Η οικογένεια Μιχαλόπουλου ήταν αχαμνόμερη οικογένεια της περιοχής, χωρίς όμως αυτό να τους εμποδίσει να διακριθούν όπως θα δούμε παρακάτω. Το παλαιότερο μέλος της οικογένειας που γνωρίζουμε επισήμως ήταν ο Δρακούλης Μιχαλόπουλος που γεννήθηκε στα 1801.

Ο Παναγιώτης Μιχαλόπουλος

Κατά την διάρκεια την ελληνικής επανάστασης συμμετείχαν ενεργά (4) μέλη της οικογένειας Μιχαλόπουλου από την Κηπούλα. Ως αποσκιεροί Μανιάτες συμμετείχαν στο στράτευμα υπό την ηγεσία των Μαυρομιχαλαίων από τους οποίους πήραν και αριστεία αγώνος. Ένας μάλιστα από αυτούς ο Παναγιώτης Μιχαλόπουλος ο οποίος γεννήθηκε στις 15 Αυγούστου του 1812 (9 ετών κατά την έναρξη της επανάστασης) συμμετείχε παρά το μικρό της ηλικίας του σε πολλές πολεμικές επιχειρήσεις. (Μεσσηνιακά Φρούρια, Βέργα, Πολυάραβο).

Ιδιόχειρη υπογραφή του Παναγιώτη Μιχαλόπουλου το 1839

Το διαβεβαιώνουν σε πιστοποιητικό του από το 1840 ο Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης, ο Νικήτας Σταματελόπουλος, (Νικηταράς), ο Χατζηχρήστος και ο Χριστόδουλος Καπετανάκης. Αρχικά χαρακτηρίστηκε ως στρατιώτης για τις υπηρεσίες του στον αγώνα. Αργότερα και αφού έκανε επαναληπτική αναφορά χαρακτηρίστηκε τελικώς ως οπλαρχηγός 7ης τάξης, δηλαδή ανθυπολοχαγός.

Η διάκριση αυτή ήταν καθαρά τιμητική. Μετά την απελευθέρωση της Ελλάδος από τους Οθωμανούς υπηρέτησε για 4 χρόνια στον στρατό από το 1834 ως το 1838. Είχε σημείωμα αριστείου και από τον Βαυαρό συνταγματάρχη Φέδερ.

Στα δημοτολόγια του 1856 η οικογένεια Μιχαλόπουλου καταγράφει (4) αρσενικά μέλη της. Ο Γεωργατζάς, ο Δημήτρης, ο Γκήτας (Νικήτας) και ο Δρακούλης. Όλοι τους δηλώνουν ως επάγγελμα ναυτικοί. Η Κηπούλα απέχει ελάχιστα από την θάλασσα οπότε δεν αποκλείεται πολλές οικογένειες ειδικά οι αχαμνόμεροι να δραστηριοποιούνταν σε θαλάσσια επαγγέλματα μιας και η γη ήταν περιορισμένη.

Στα δημοτολόγια του 1871 καταγράφονται επισήμως (1) μέλος της οικογένειας Μιχαλόπουλου. Κατά πάσα πιθανότητα τα υπόλοιπα μέλη είτε έχουν καταγραφεί με τα πατρωνυμικά τους ή με παρωνύμια, πράγμα που συνηθιζόταν είτε ήταν νεότερα και δεν ψήφισαν, οπότε δεν κατεγράφησαν. Το μέλος που γράφεται τότε είναι ο Νικήτας Μιχαλόπουλος.

Το πυργόσπιτο της οικογένειας

Οι οικογένειες στην Μάνη συνήθιζαν να κατοικούν οικογενειακώς μια περιοχή για λόγους ασφαλείας. Το ίδιο συντελέστηκε και στην παρούσα οικογένεια. Μετά το 1720 όταν πια η οικογένεια Κανακάκη επικράτησε στην περιοχή επί των παλαιότερων κατοίκων, οι λοιπές οικογένειες περιορίστηκαν στο χτίσιμο σπιτιών μικρών, πέτρινων με δίριχη στέγη. Η οικογένεια Μιχαλόπουλου αν και αχαμνόμερη κατάφερε να σπάσει το μοτίβο αυτό και να χτίσει, λόγω και της δικής της ανάπτυξης, ένα πυργόσπιτο.

Το πυργόσπιτο της οικογένειας Μιχαλόπουλου στην Κιππούλα

Το «Μιχαλοπουλιάνικο πυργόσπιτο»  όπως λέγεται είναι το χαρακτηριστικό κτίσμα των οικισμών της Μάνης κατά τον 18ο και 19ο αιώνα. Περιλαμβάνει μια παλαιότερης κατασκευής καμάρα με δίριχη στέγη η οποία σκεπαζόταν με μάρμαρο και πέτρα για να μην τα παίρνει ο αέρας. Δίπλα της πιθανότατα γύρω στα 1860 ανεγέρθη πύργος που στην αρχική του κατάσταση πρέπει να ήταν γύρω στα 7 -8 μέτρα ύψος. Για λόγους ασφαλείας ο κάτω όροφος του πύργου είναι «τυφλός» προς την πλευρά του δρόμου. Παράθυρα ανοιχτά και περίτεχνα βρίσκονται στον πάνω όροφο του πύργου όπου δεν συνέτρεχε κίνδυνος εισβολής.

¹ Τοπική παράδοση στο Κατωπάγγι

ΠΗΓΕΣ

1. Σταύρου Καπετανάκη «Αριστεία του 1821 σε Μανιάτες αγωνιστές»

2. Σταύρου Καπετανάκη «Μανιάτες Αγωνιστές του 1821»

3. Κ. Κάσση «Μανιάτικα Μοιρολόγια Ά τόμος»

4. Κ. Κάσση «Άνθη της Πέτρας, παραδοσιακές εκκλησίες»

5. Τοπική παράδοση του Κατωπαγγιού

6. http://www.mani-org.gr

Λιαντινιωτιάνοι (Καρβελάς)

old_book_bindings

Οικογένεια Λιαντινιώτη (Καρβελάς)

Στο παρόν άρθρο θα προσπαθήσουμε να ανιχνεύσουμε την πορεία της οικογένειας Λιαντινιώτη από την περιοχή του Μαλευρίου της κάτω Μάνης. Όπως προκύπτει από την τοπική παράδοση αλλά και από το ίδιο το όνομα της οικογένειας, τα μέλη της έλκουν καταγωγή από το χωριό Λιαντίνα της ορεινής Λακεδαίμονας. Το παλαιότερο μέλος της οικογένειας Λιαντινιώτη είναι ο Θωμάς Λιαντινιώτης ο οποίος γεννήθηκε πιθανότατα μεταξύ του (1775- 1780). Μάλιστα η επανάσταση του 1821 το πρόλαβε ιερέα- οικονόμο κάποιας εκκλησίας στον Καρβελά. Η παραπάνω ημερομηνία γέννησης είναι πιθανή καθότι ο γιος του Γεώργιος Παπαδάκος ή Λιαντινιώτης γεννήθηκε στα 1804.

Απόσταση Λιαντίνας – Καρβελά

Από το μέγεθος της οικογένειας το 1821, (δεν πρέπει να ξεπερνούσαν συνολικά τα 10 μέλη) και τις παραπάνω ημερομηνίες γέννησης οδηγούμαστε στο συμπέρασμα πως η οικογένεια κατέβηκε στην Μάνη την περίοδο 1760-1780. Οι λόγοι της μετακίνησης παραμένουν άγνωστοι. Η απόσταση των δύο οικισμών είναι πολύ μεγάλη για την εποχή.(20 χιλ.). Οικονομικοί λόγοι λίγο δύσκολο καθότι ο τόπος φτωχότερος. Λόγοι ασφάλειας πιθανότεροι καθότι μεσολάβησαν τα Ορλοφικά. Τέλος θα μπορούσε να είναι και άλλοι λόγοι όπως κουμπαριά μέσω γάμου. (γαμπρός στον Καρβελά ο Λιαντινιώτης).

Κατά την επανάσταση του 1821 η οικογένεια Λιαντινιώτη αν και μικρή σε στρατιωτική και πολιτική ισχύ στην περιοχή της συμμετείχε ενεργά. Τέσσερα (4) μέλη της έδρασαν επισήμως στον αγώνα εκ των οποίων ο παπά- Θωμάς οικονόμος Λιαντινιώτης έλαβε τιμητικά το αργυρό αριστείο του αξιωματικού. Μάλιστα στα Γ.Α.Κ φακ.283 έγγραφο 32 σε λίστα αγωνιστών της Μάνης ο διοικητής Λακωνίας γράφει δίπλα από το όνομα του σαν σημείωση «ούτος ως ιερεύς δια τον αγώνα είναι καλό να λάβη το αργυρούν αριστείο». Το έλαβε μάλιστα από τον Ζερβομπεάκο που ήταν ο ισχυρότερος οπλαρχηγός του Δήμου Μαλευρίου. Είναι αλήθεια πως στους ιερείς της εποχής δίνονταν τιμητικά τίτλοι αξιωματικού σεβαστικά ως προς το ιερατικό τους σχήμα. Υπογράφει μάλιστα ως κάτοικος κοινότητας Μαραθέας. Στην αίτηση που ο ίδιος έκανε για το αριστείο πολέμου αναφέρει πως συμμετείχε σε διάφορες μάχες όπως στην Μονεμβασιά, Τρίκορφα, Άργος, πολιορκία Μεσσηνιακών φρουρίων.

Έγγραφο του Διοικητή Λακωνίας το 1841, στο νούμερο 12 ο παπά Λιαντινιώτης 

Στους εκλογικούς καταλόγους του 1847 στον Καρβελά Μαλευρίου καταγράφονται (4) αρσενικά μέλη της οικογένειας αλλά είναι πιθανό να μην είναι όλοι καταγεγραμμένοι καθότι οι εκλογικοί κατάλογοι της εποχής χαρακτηρίζονται από υψηλή αναξιοπιστία. Το 1871 ωστόσο καταγράφονται στα δημοτολόγια της εποχής (8) αρσενικά μέλη της οικογένειας με το όνομα Λιαντινιώτης ενώ (2) καταγράφονται με το όνομα Παπαδολιαντινιώτης ως απόγονοι του παπά Θωμά και του γιου του.

Κατά την νεότερη ιστορία βρίσκουμε τον Μιχαήλ Π. Λιαντινιώτη (1884), στο Α΄ ελληνικό σχολείο Γυθείου, την περίοδο 1895-1897.

Πηγές

  1. Γ.Α.Κ φακ. 283 έγγραφο 32
  2. Αριστεία του 1821 σε Μανιάτες Αγωνιστές, Σταύρου Καπετανάκη
  3. Άνθη της πέτρας, Κ. Κάσση
  4. Η Μέση εκπαίδευση στο Γύθειο, Πέπη Γαβαλά

Μπαθρελλιάνοι (Δρύαλος – Βάμβακα)

Οικογένειες

Οικογένεια Μπαθρέλλου (Δρύαλος – Βάμβακα)

ΠΑΤΡΙΑ: Ντουβιάνοι          ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ: Μπαθρελλιάνοι

Παλαιά οικογένεια με επίκεντρο τον γεωγραφικό χώρο του Δρύαλου – Βάμβακάς είναι η οικογένεια Μπαθρέλλου. Η οικογένεια αυτή υπάγεται στην πατριά των Ντουβιάνων που είχαν επίκεντρό τους την Βάμβακα. Το όνομα Μπαθρέλλος έχει μεικτή ρίζα. Η κατάληξη είναι λατινική ενώ το πρώτο μέρος της λέξης ελληνική. Μπαθράς στα μανιάτικα είναι ο κοντόχοντρος. Υπάγεται στα μανιάτικα επίθετα που λήγουν σε –έλος. ( Κατσιβαρδέλος, Καπαρέλος, κ.ά. ). Άλλοι Ντουβιάνοι του χώρου είναι ο Πιλάλης, ο Παντελεάκης της Βάμβακας, ο Λαγούδης κ.ά.

Η παράδοση λέει πως ο Ντούβας ήταν γενάρχης όλων των Ντουβιάνων της Βάμβακας. Ήρθε στην Μάνη από την Κρήτη (λεγόταν Τουμβάκης) με απώτερη καταγωγή τον γεωγραφικό χώρο της Μακεδονίας. Βγήκε στο Νύφι της ανατολικής Μάνης ( 16ο αιώνα ? ) όμως ήρθε σε προστριβές με πολλούς ντόπιους και μετά από διαμάχες βρήκε καταφύγιο στην περιοχή της Βάμβακας. Όμως και εκεί άρχισαν αντιζηλίες με τους ντόπιους (Μπραίμης, Κουμμουδής) οι οποίοι δεν άφηναν τους Ντουβιάνους να αναπτυχθούν. Τελικά μετά από συμφιλίωση οι ντόπιοι δεν τους ξαναχτύπησαν. Αναπτύχθηκαν σε τέτοιο βαθμό που εμφανίζονται σαν σοϊλήδες τον 17ο αιώνα. Κολλητοί τους όχι όμως το ίδιο δυνατοί αλλά πιο κοντά στους αχαμνότερους οι Ξενιάνοι.

Δρύαλος Ναός Ταξιαρχών – πίσω πύργος οικογένειας Μπαθρέλλου

Η παράδοση λέει πως στα Σκυφιάνικα πιο πάνω από τον Δρύαλο ζούσε η οικογένεια Γιανναράκου ή Γιάνναρη. Είχαν ισχυρό και πανύψηλο πύργο. Για λόγους ενίσχυσης έκαναν σώγαμπρους την οικογένεια Μπαθρέλλου από τους επεκτατικούς Ντουβιάνους και τους έδωσαν περιουσία στον Δρύαλο όπου έχτισαν πύργο.

Ο παλαιότερος Μπαθρέλλος που είναι γνωστός είναι ο Μπαθρέλλος Κ. Κυριακούλης ο οποίος συμμετείχε στην επανάσταση του 1821 και παρασημοφορήθηκε με το χάλκινο αριστείο ως υπαξιωματικός. Το 1871 καταγράφονται τρεις (3) μέλη από την οικογένεια Μπαθρέλλου στην Βάμβακα και άλλοι τρεις (3) στον Δρύαλο. Συνολικά (6) μέλη της οικογένειας. Ο αριθμός αυτός είναι σχετικά μεγάλος για τα δεδομένα κλάδου της Μέσα Μάνης. ( Αριστεία Μανιατών , Καπετανάκη ).

Κατά την νεότερη ιστορία η οικογένεια Μπαθρέλλου ακολούθησε την συντηρητική πολιτική παράταξη.

**ΑΝΑΝΕΩΣΗ**

Πιστοποιητικό προαγωγής

Στους συμμετέχοντες του 1821,διακρίθηκε στο βαθμό του Ταξιάρχου (σημερινού ταγματάρχη) ο Κωνσταντίνος Μπαθρελλάκος  τον Μάιο του 1825. 

Βρεττιάνοι (Μουντανίστικα)

Οικογένεια Βρεττάκου (Μουντανίστικα)

ΠΑΤΡΙΑ: Βρεττιάνοι           ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ: Βρεττιάνοι

Το επώνυμο Βρεττάκος απαντάται σε μεγάλη έκταση ιδίως στην Μέσα Μάνη. Όντας πατρωνυμικό δεν αποτελεί εξαίρεση από τα άλλα ίδιου είδους. Το επώνυμο φέρει το όνομα του γενάρχη Βρεττού χωρίς αυτό να προϋποθέτει συγγένεια με συνώνυμους του σε άλλα χωριά της Μάνης. Το όνομα Βρεττός είναι καθαρά μανιάτικο και σημαίνει αυτός που βρέθηκε. Δινόταν μάλιστα στα παιδιά προκειμένου να εξευμενίσουν μεγάλο κακό. ( αρρώστια, κατάρα ή κάτι ανάλογο).

Η οικογένεια Βρεττάκου στα Μουντανίστικα σύμφωνα με τον λαογράφο Κ. Κάσση δεν έχει σχέση με άλλες συνεπώνυμές της στην υπόλοιπη Μάνη. Οι οικογένειες που ανέβηκαν στα λεγόμενα Βουνά της Μέσα Μάνης γύρω στα 1600 ήταν μικρές οικογένειες που πήγαν να προστατευθούν από τους διάφορους πειρατές, Αλγερινούς κυρίως αλλά και από τους νέους κατοίκους που φυγάδες στην Μάνη ανταγωνίζονταν σε ζωτικό χώρο. ( π.χ Νικλιάνοι ). Επίσης δεν παραδίδεται οποιαδήποτε αιματοσυγγένεια με οποιαδήποτε άλλη οικογένεια των Μουντανίστικων τουλάχιστον πρόσφατα. Αποτελεί δηλαδή αυτόνομη πατριά- οικογένεια.

Κατά την επανάσταση του 1821 η οικογένεια Βρεττάκου συμμετείχε με (1) αγωνιστή ( καθώς όταν οι οικογένειες ήταν μικρές κάποιοι έμεναν πίσω να φυλάνε τα σπίτια ) που είναι και ο παλιότερος άντρας της οικογένειας που βρίσκουμε σε επίσημο έγγραφο.

ΒρεττάκοςΝικόλαος, Μουντανίστικα Μέσσης, χάλκινο (διάΝ. Πιεράκου), φάκ. 286, έγγρ.091, αριθ. καταλ. 230 καιφάκ. 287, έγγρ. 134, αριθ. καταλ. 230 καιφάκ. 274, έγγρ. 144(συνέχειατου 129), αριθ. καταλ. 138.

( Αριστεία Στ. Καπετανάκη )

Σε δημοτολόγια του 1856 από την οικογένεια Βρεττάκου στα Μουντανίστικα έχουμε (3) μέλη. Τον Νικόλαο, τον Παναγιώτη και τον Πανάγο.

Σε δημοτολόγια του 1871 βλέπουμε την οικογένεια πιο ισχυρή (7) αρσενικά μέλη.  Παρατηρούμε μάλιστα ότι ισχυρότατη οικογένεια στην περιοχή ήταν οι Τσατσαρουνιάνοι που κατείχαν την θέση του Δημάρχου.

Τέλος θα ήταν μεγάλη παράλειψη αν δεν αναφέραμε ότι η οικογένεια συμμετείχε ενεργότατα στην εθνική αντίσταση με νεκρό τον Νικόλαο Βρεττάκο.

Γρηγοριάνοι ( Τσεροβά ή Δροσοπηγή )

 

Οικογένεια Γρηγοράκου

( Τσεροβά ή Δροσοπηγή )

Το επώνυμο Γρηγοράκος απαντάται σε πολλά χωριά της Μάνης διότι σημαίνει το παιδί του Γρηγόρη (Ληγόρη στην μανιάτικη διάλεκτο). Ως πατρωνυμικό λοιπόν δεν πρέπει να συγχέουμε τους Γρηγοριάνους της Τσεροβάς με άλλους άσχετους από άλλα χωριά.

Σύμφωνα με τον λαογράφο Κ. Κάσση η οικογένεια Γρηγοράκου της Τσεροβάς αποτελεί παλαιή ντόπια πατριά – οικογένεια, τοπικά ισχυρή, δηλαδή με δύναμη στα όρια του χωριού και των  πέριξ συνοικισμών. Πιθανή ίσως σχέση με την Χιμάρα ή Καρυούπολη καθώς πολλοί από εκεί μετοίκησαν στην Τσεροβά.

Σπίτια στην Τσεροβά

Κατά την επανάσταση του 1821 η οικογένεια καταγεγραμμένα συμμετέχει με (2) αγωνιστές από την Τσεροβά. Μάλιστα ο ένας καταγράφεται με το όνομα Ληγοράκος Μπάρτζος. ( Αριστεία, Σ. Καπετανάκη ). Το πιο πιθανό να πρόκειται για τοπικό παρατσούκλι και όχι για βαπτιστικό. Στο δημοτολόγιο του 1853 καταγράφεται ο Γρηγοράκος Αντώνιος 48 ετών από την Τσεροβά. Στα δημοτολόγια του 1871 καταγράφονται (4) μέλη της οικογένειας Γρηγοράκου.

Σήμερα στην Τσεροβά ή Δροσοπηγή υπάρχουν απόγονοι της οικογένειας Γρηγοράκου. Μάλιστα είναι από τους ιδρυτές του πολιτιστικού τους συλλόγου.

 

Σημείωση

Δυστυχώς δεν μπορέσαμε να συλλέξουμε περισσότερα δεδομένα για την οικογένεια Γρηγοράκου της Τσεροβάς καθώς για το όνομα Γρηγοράκος σε καταλόγους 1912, 1922, 1940 αναγράφεται γενικά και αόριστα Λακωνία πράγμα που κάνει αδύνατη την ταύτιση τους με την συγκεκριμένη οικογένεια μελέτης. Παρακαλούμε όποιος γνωρίζει περισσότερα για την συγκεκριμένη οικογένεια να επικοινωνήσει μαζί μας.

Παπαδιάνοι (Πηλάλα)

Το παρακάτω άρθρο είναι αναδημοσίευση από το περιοδικό Μάνη χθες, σήμερα, αύριο (τεύχος 30) της Αδούλωτης Μάνης. Λόγο του ότι περιλαμβάνονται τόσες πολλές και ιδιαίτερες πληροφορίες, θα ήταν κρίμα να μην παραδοθεί αυτούσιο.

Οικογένεια Παπαδάκου (Πηλάλα)

Το επώνυμο «Παπαδάκος» είναι μανιάτικο επώνυμο. Προσδιορίζει ή δηλώνει «το παιδί του παπά».Είναι πολύ συνηθισμένο στη Μάνη και τη Λακωνία γενικότερα.

Τους δύο τελευταίους αιώνες το «Παπαδάκος» το συναντάμε σε διάφορα χωριά της Λακωνίας, όπως: Άρνα, Δαφνί, Δροσοπηγή (Τσεροβά), Καρβελάς, Κόκκινα Λουριά, Κονάκια, Λάγια, Μαυροβούνι, Μηλιά, Νύφι, Ξηροκάμπι, Μυρσίνη (Πάνιτσα), Πηλάλα, Ποταμιά, Σιδηρόκαστρο, Χαριά κλπ.

Τα επώνυμα «Παπαδάκος», «Αναγνωστάκος» και «Δασκαλάκος» τα προτιμούσαν οι απόγονοι των: παπά, αναγνώστη και δάσκαλου αντίστοιχα. Αυτό συνέβαινε γιατί ο παπάς, ο αναγνώστης κι ο δάσκαλος είχαν κύρος στο χωριό τους και ήταν λειτουργήματα εκείνη την εποχή. Επίσης προσέδιδαν κύρος στους απογόνους, γιατί ήταν μοναδικοί. Υπήρχε δηλαδή ένας παπάς, ένας αναγνώστης, ένας δάσκαλος συνήθως σε κάθε χωριό και ήταν σημαίνοντα πρόσωπα. Κάθε τέτοιο επώνυμο επισκίαζε το παλιό επώνυμο της Οικογένειας, ακόμα κι αν επρόκειτο για παμπάλαιο ιστορικό επώνυμο, όπως Φωκάς, Παλαιολόγος, Λάσκαρης, Κομνηνός, κλπ.

Το σύντομο ιστορικό που ακολουθεί, είναι για την Οικογένεια Παπαδάκου που έλκει την καταγωγή από το χωριό «Πηλάλα» (Βλ. ΙΕΤ 1, χάρτη Μάνης) της τέως Επαρχίας Γυθείου του νομού Λακωνίας. Αρχικά, το 1835 η Πηλάλα ανήκε στον τέως Δήμο Σμήνους με έδρα το Σμήνος (Πάνιτσα) (Βλ. ΙΕΤ 2).

Το 1841 με τη συγχώνευση των δήμων, πέρασε στον τέως Δήμο Μαλευρίου, με έδρα ξανά την Πάνιτσα(Βλ. ΙΕΤ 2).

Αργότερα, το 1912, μαζί με τα γειτονικά Κονάκια συγκρότησαν την «Κοινότητα Κονακίων» (Βλ. ΙΕΤ3).

Σήμερα, μετά την τελευταία συνένωση του 1997 (πρόγραμμα «Καποδίστριας»), ανήκει πλέον στο ΔήμοΓυθείου (Βλ. ΙΕΤ 4), το δεύτερο σε μέγεθος Δήμο της Λακωνίας μετά το Δήμο Σπαρτιατών.

Πολύ κοντά στην Πηλάλα είναι τα Κονάκια, όπως προαναφέρθηκε, αλλά και η Μυρσίνη (Πάνιτσα). Και στα δύο αυτά γειτονικά χωριά, υπάρχει μέχρι σήμερα επώνυμο Παπαδάκος, αλλά είναι διαφορετικό σόι το καθένα, δηλαδή από άλλον παπά – γενάρχη.

Παρατηρώντας τις δυο πρώτες γενιές στο Γενεαλογικό Πίνακα, βλέπουμε πως ο Βασίλειος της 2ης γενιάς ήταν παπάς. Αβίαστα λοιπόν κάποιος θα μπορούσε να πει, ότι απ’ αυτόν έλκεται το «Παπαδάκος». Όμως και ο αδελφός του Ιωάννης επίσης 2ης γενιάς, αλλά και τα παιδιά του Ιωάννη, φέρουν ως και σήμερα το επώνυμο Παπαδάκος. Επομένως «παπάς» πρέπει να ήταν ο πατέρας των Ιωάννη και Βασιλείου, ο«Νικόλαος» 1ης γενιάς ή ίσως ο παππούς τους. Όμως το μεν παππού των Ιωάννη και Βασιλείου ιερέως δεν τον ξέρουμε, το δε πατέρα τους Νικόλαο, τον βρίσκουμε ως πατρώνυμο των δύο αυτών παιδιών του, χωρίς να γνωρίζουμε την επαγγελματική του ιδιότητα, δηλαδή αν ήταν πράγματι παπάς.

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΓΕΝΕΩΝ

1η ΓΕΝΙΑ: Νικόλαος «Παπαδάκος»: Είναι ο γενάρχης της Οικογένειας Παπαδάκου στην Πηλάλα. Όπως αναφέρθηκε και παραπάνω, τον βρίσκουμε στα έγγραφα ως πατρώνυμο των γιων του Ιωάννη και Βασιλείου ιερέως. Ενδεικτικά τον αναφέρουμε «Παπαδάκο», γιατί δε γνωρίζουμε το πραγματικό επώνυμό του, που θα ήταν και το παλιότερο επώνυμο της όλης Οικογένειας. Πρέπει να ήταν παπάς, αφού τα παιδιά του εκείνη την εποχή φέρουν το επώνυμο Παπαδάκος1.

2η ΓΕΝΙΑ: Στη 2η γενιά είναι τα παιδιά του Νικολάου Παπαδάκου: Ιωάννης και Βασίλειος. Ιωάννης Παπαδάκος του Νικολάου: Γεννημένος το 1802, σύμφωνα με γραπτή πηγή. Υπήρξε πολεμιστής του 1821. Σε αίτησή του στις 18 Ιουνίου 1839 (Βλ. ΙΕΤ 7), αναφέρει: Προς τον Δήμαρχο Μαραθέας .

Ο υποφαινόμενος ετών 37 γεννηθείς/ και κάτοικος του χωρίου Πιλάλας 2 του Δήμου/Σμίνους της Διοικήσεως Λακωνίας , αρξα/μένου του Ιερού αγώνος εκινήθην ως έλλην/ κατά των εχθρών ευρεθείς εις διαφόρους μά/χας , Λακεδαίμονος Βαλτέτζι Κερασιάς/ και Τριπολιτζά , υπό την διεύθυνση του Δη/μητρίου Χαντζάκου αρχηγού/ Με πόσον ζήλον και προθυμίαν ε/συναγωνίσθην δια την ελευθερίαν της/ Πατρίδος μας είναι αυτόπτης ο αυτός αρ/χηγός μας . Τας εκδουλεύσεις μου ταύτας ανά/φερα και εις την επί τούτου διορισθείσαν/ εξεταστικήν επιτροπήν της μάνης , αλλά άχρι/ τούδε είμαι αμνημονημένος από πάσαν/ αμιβήν και χάριν των εις Πατρίδα/ εκδουλεύσεών μου κτλ .

Εξαιτούμαι Λοιπόν χάριν των διαλη/φθέντων εκδουλεύσεών μου το ανήκον/ αριστείον και υποφαίνομαι ευσεβάστως/

Ο ευπειθής Ιωάννης παπαδάκος

Παρακάτω ο δήμαρχος του τότε Δήμου Σμήνους «Β. Μαντραπίλιας», με ημερομηνία «εν Καρβελά την 3 8 βρίου (:Οκτωβρίου) 1839 » , πιστοποιεί ότι στο Δήμο του, δεν έχει άλλος το ίδιο όνομα και επώνυμο με τον αναφερόμενο, δηλαδή υπάρχει μόνο αυτός με το όνομα «Ιωάννης Παπαδάκος από την Πηλάλα». Κάτω αριστερά στην πρώτη σελίδα του ίδιου εγγράφου, αναφέρεται πως του απονεμήθηκε «Σιδηρούν» Αριστείο (απ’ αυτήν την αίτησή του). Τον βρίσκουμε επίσης και σε άλλο αχρονολόγητο κατάλογο της «Συλλογής Γιατράκου» (Βλ. ΙΕΤ 8). Το πολυσέλιδο αυτό έγγραφο είναι αχρονολόγητο γιατί είναι κολοβό, του λείπουν δηλαδή οι πρώτες και οι τελευταίες σελίδες. Αν όμως είναι σωστή η αναγραφόμενη ηλικία του – 40 ετών – τότε ο κατάλογος γράφτηκε το 1842. Αναφέρεται λοιπόν σ’ αυτό με:

Αύξοντα Αριθμό: 274 όνομα και επώνυμο: Ιωάννης Παπα/δάκος … ηλικία: 40 χωρίο δή/μου επαρχίας:…πιλάλα 4 μα/λεβρίου Γυθείου από πότε ος πότε πολέμησε: 1821 – 1828 εις τας μαχας/ ας ευρέθην: εις την εκαθαρησην τον εν λα/κεδαίμονα εντοπιον οθο/μανον της πελοπονησου και φρου/ρίων δράμαλη και αράβον/ πάσας μάχας συγκροτήθησαν/ ηπ ‘ ά λων αρχηγών του και ηδίος/ ο αρχηγός Π . Γιατράκος . με πίον/ αρχηγόν: διάφορους/ οπλαργι/γους και ηδιος/ο Π . Γιατρά/κος παρατη/ρήσεις ταξεος:…Α ! ταξεος/ στρατιώτης

Αμέσως παρακάτω στον ίδιο κατάλογο, με αύξοντες αριθμούς 275 και 276 αναφέρονται και οι:

Πολυχρόνης Χατζάκος και Δημήτρης Χατζάκος , 40 και 30 ετών αντίστοιχα, από το ίδιο χωριό την Πηλάλα . Πολέμησαν στις ίδιες μάχες με τον Ιωάννη Παπαδάκο και με τους ίδιους αρχηγούς .

Τέλος αναφέρονται: ο μεν Πολυχρόνης Χατζάκος Α ‘ τάξεως καπετάνιος , ο δε Δημήτρης Χατζάκος ( μ ) πουλουξής .

Επιβεβαιώνονται δηλαδή τα γραφόμενα από τον Ιωάννη Παπαδάκο στην παραπάνω αίτησή του, (βλ. ΙΕΤ 7) περί του αρχηγού του Δημητρίου Χατζάκου. Παράλληλα λόγω της οικογενειοκρατίας που ίσχυε τότε, ενισχύεται και η άποψη πως υπήρχε εξ αίματος συγγένεια μεταξύ των οικογενειών Παπαδάκου και Χατζάκου. Το πρόγραμμα «EGO» (εγώ) της Ακαδημίας Αθηνών (Βλ. ΙΕΤ 8α & 8β):

«υποστηρίζει ότι οι Κοντιάνοι, οι Πατρικιάνοι και οι Χατζιάνοι (της Πηλάλας) είναι μια οικογένεια (παλιά)».

Εμείς προσθέτουμε σ’ αυτά και τα επώνυμα, επίσης της Πηλάλας, Λιάκος, Νικολάκος και Παπαδάκος. Τούτο γιατί σε διάφορα έγγραφα όλα αυτά τα επώνυμα σχετίζονται. Π.χ. το Κοντάκος με το Χατζής – Χατζάκος. Το Χατζής – Χατζάκος με το Νικολάκος, το Παπαδάκος, αλλά και το Λιάκος. Τέλος από τα παραπάνω επώνυμα, τα «Κοντάκος» και «Λιάκος», τεκμηριωμένα και βάσει αρχειακών πηγών προέρχονται «…εκ της οικογένειας των Κοριθράκηδων3…».

Σε άλλο έγγραφο (Βλ. ΙΕΤ 9) με ημερομηνία «Καλάμαις την αην Ιουνίου 1844 » που το υπογράφει ο τότε γερουσιαστής Ν .(- ικόλαος ) Πιεράκος , προτείνεται και ο Ιωάννης Παπαδάκος από την Πηλάλα , σε σύνολο 112 Μανιατών πολεμιστών του 1821, για την απονομή Αργυρού Αριστείου .

Στο ίδιο έγγραφο αναγράφονται προτεινόμενοι για το Αργυρό Αριστείο, επίσης από την Πηλάλα και οι συγχωριανοί του:

Σαρ . Στεφανάκος Πέτρος Δημητρακάκος Δ . Δουκάκος και Παπα Σπυρίδων Οικονομόπουλος .

Το Υπουργείο Στρατιωτικών, με ημερομηνία «Αθήναι την 13 Ιουνίου 1844 » , για την παραπάνω πρόταση του Ν. Πιεράκου εκδίδει την απόφαση (Βλ. ΙΕΤ 10):

Χορήγησις αργυρών αριστείων εις 112 άτομα .

Απόφασις Επί τη προτάσει του ημετέρου/ Υπουργού των Στρατ . Απεφασίσαμεν/ και διατάττομεν τα εξής: Αον Ευαρεστούμεθα να χορηγήσω/μεν το αργυρούν αριστείον , εις τα κά/τωθεν σημειούμενα άτομα , άτινα εκ/πληρώσαντα καθήκοντα αξιωματικού/ έλαβον μέρος ενεργητικόν εις τας μά/χας του υπέρ ανεξαρτησίας της Πα/τρίδος πολέμου ….

Λίγες μέρες αργότερα, στις 16 Ιουνίου 1844 ο Όθωνας υπογράφει τη χορήγηση των Αργυρών Αριστείων στα εν λόγω 112 άτομα – Μανιάτες πολεμιστές του 1821, μεταξύ των οποίων και ο Ιωάννης Παπαδάκος , με αύξοντα αριθμό 110 (Βλ. ΙΕΤ 11). Ο κατάλογος αυτός είναι γραμμένος σε φόρμα με προμετωπίδα τα βαρύγδουπα σήματα του Βαυαρού Βασιλιά και το γνωστό λογότυπο ΟΘΩΝ ΕΛΕΩΙ ΘΕΟΥ ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Πρέπει εδώ να σημειώσουμε πως «Αργυρούν Αριστείον», απονεμόταν σε όσους υπηρέτησαν στην Επανάσταση του 1821 ως αξιωματικοί. Το 1871 επανέρχεται, στην 4η και τελευταία «Επιτροπή Εκδουλεύσεων του Αγώνα», που συστάθηκε το 1865 με πρώτο πρόεδρό της το Γενναίο Θ. Κολοκοτρώνη, με την εξής αίτηση του (Βλ. ΙΕΤ 12):

Εν Πανίτση την 6 Ιουνίου 1871 αίτησις του ιωάννι/ Παππαδάκου κατήκου/ πηλάλας του δήμου μα/λευρίου Περί αμηβής/ εκδουλεύσεόν μου.

Προς Την επί του Ιερού αγώνος εξεταστικήν επιτροπήν/ των στρατιωτικών εκδουλεύσεων .

Δια του Κου Δημάρχου Μαλευρίου Ειδοποιηθείς ο υποφαινόμενος παρά του Κου δη/μάρχου μου να προσέξω τα υπό του πρώην Προέ/δρου της επί του αγώνος επιτροπής ζητηθέντα έγγραφα/ δι ων και ορίζονται αι κατά τον αγώνα εκδουλεύσεις/ μου , πληροφορώ την νυν Σεβ . Επιτροπήν ότι κατά/ το 1865 υπέβαλον προς την τότε συσταθείσαν επιτροπήν πιστοποιητικά διαφόρων αρχηγών δια των/ οποίων απεδεικνύετο ότι παρευρέθην εις διαφόρους/ κατά του κοινού της Ελλάδας εχθρού μάχας ιδίως/ δε εις τας της Τριπόλεως Πολυαράβου Μονεμ/βασίας Αλμυρού , Δηρού Πύλου και εις όλας εν

γένει τας μάχας με τους υπό την οπλαρχηγίαν μου/ πεντήκοντα και επέκεινα άνδρας τους οποίους εμισθοδότουν και ετροφοδότουν υπ ‘ εξόδων μου , τα πι/στοποιητικά δε ταύτα φρονώ ότι ευρίσκονται/ εις το αρχείον των κατά καιρόν συσταθεισών/ επιτροπών . Εξαιτούμαι δε και δια της παρούσης μου να αντα/μειφθώ διότι εξοδεύθην μεγάλως δια της μισθοδοτήσεως των υπό την οπλαρχηγίαν μου ανδρών .

Ευπειθέστατος κάτοικος Πηλάλας του Μαλευρίου/ Ιωάνης παπαδακος

Ο Ιωάννης Παπαδάκος είναι από εκείνους τους σπουδαίους, αλλά άγνωστους και αφανείς ήρωες του 1821, που υπηρέτησε ως Καπετάνιος του Αγώνα, δηλαδή Αξιωματικός. Παρόλο του ότι παρασημοφορήθηκε ως και με το Ασημένιο Αριστείο από τον Όθωνα, δεν ανταμοίφθηκε ποτέ για την όλη συμμετοχή του στον Ιερό υπέρ ανεξαρτησίας Αγώνα του Έθνους, κάτι που φαίνεται ακόμη και από την τελευταία αίτηση του προς την επίσης τελευταία επιτροπή εκδουλεύσεων του Αγώνα. Τέλος μαζί με τον αδελφό του Βασίλειο ιερέα Παπαδάκο, τους βρίσκουμε συνδρομητές (Βλ. ΙΕΤ 13)

«υπέρ των εν Συρία παθόντων Χριστιανών» , σε κατάλογο της Εφημερίδας της Κυβερνήσεως του 1861. Εδώ πρέπει να σημειώσουμε δύο πράγματα: • Το πρώτο πως το 1860 είχαμε πρωτοφανείς σφαγές χριστιανών από το μουσουλμανικό όχλο στη Δαμασκό της Συρίας. • Και δεύτερο πως οι αδελφοί Ιωάννης και Βασίλειος Παπαδάκος απ’ την Πηλάλα, που πολέμησαν σκληρά για την ελευθερία της πατρίδας, γνώρισαν καλά, στα πεδία της μάχης και όχι μόνο, την τουρκική βαρβαρότητα και θηριωδία.

Βασίλειος Παπαδάκος του Νικολάου, Ιερέας: Αδελφός του Ιωάννη, πολεμιστής κι αυτός του 1821. Σε αίτησή του στις 28 10 βρίου (: Δεκεμβρίου ) 1841 (Βλ. ΙΕΤ 14), διαβάζουμε:

Προς τον Δήμαρχο Σμήνους . Τέλος άμα ήρχησεν ο υπέρ ελευθερίας Ιερός αγώνας/ εκοινήθην κατά των ε / χθρών έχοντας υπό την οδηγίαν μου περίπου των δέκα στρατιωτών ευρεθείς / εις τας Μάχας Λακεδαίμονος , βλαχοκερασιών , Τρικόρφων , Τριπολιτζάς ,/ εις αργολίδα , εν καιρώ του Δράμαλη , εις Ναυπλιον , εις Μεσι ( α ) νικά φρουρι· / α και εις τας κατά την Σπάρτην εισδρομάς και αποβάσεις του ημπραήμη χω/ρίς να λάβω παραμικράν περίθαλψιν από τας καιρόν Διοικήσεις της / ελλάδος . Δια τας εις τον Ιερόν αΓώνα εκδουλεύσεις μου επισυ / νάπτω και Πιστοποιητικόν έΓραφον των οπλαρχηγών μου . Εξαιτούμαι λοιπόν να λάβω χάριν των εκδουλεύ / σεών μου το ανήκον αριστείον και υποφαίνομαι ευσεβάστως .

Ο ευπειθείς Δημότης σας Κάτοικος εις Πι / λάλα Βασιλιος παπαδάκος

Παρακάτω στην αίτησή του, «εν ελείψει Δημάρχου ο ( δημαρχιακός ) πάρεδρος Γ . Χαδιαράκος»του τότε δήμου Σμήνους, με ημερομηνία «εν Πάνιτζα την 28 10 βρίου (:Δεκεμβρίου) 1841» ,πιστοποιεί ότι: άλλος δημότης φέρον το αυτό όνομα και επώνυμον με τον ανα / φερόμενον δεν υπάρχει εις τον Δήμον μας .

ο αναφερόμενος δεν εκατηγορήθη πώποτε επί πλημμελήμ .(- ατι )/ προνοουμένω και Τιμωρουμένω παρά του αρθρ . 22 του Ποιν .(- ικου ) Νό / μου .

Το πιστοποιητικό (Βλ. ΙΕΤ 15) που συνοδεύει την αίτησή του, αναφέρει τα εξής:

Εν Αρεοπόλει την 2 9 βρίου (-. Νοεμβρίου ) 1841 Πιστοποιούμεν οι υποφαινόμενοι ότι ο Βασίλειος Παππαδάκος κάτοικος / εις Πιλάλα του Δήμου Σμήνους απ ‘ αρχής της επαναστάσεως έχων μεθ ‘ εαυτού του και πε / ρίπου των δέκα στρατιωτών , Αριθμούμενος από συγγενείς του και φίλους του εκινίθην / κατά των εχθρών ευρεθείς εις τας Μάχας Λακεδαίμονος , βλαχοκερασιών , Τρικόρ / φων , Τριπολιτζάς και αργολίδος εν καιρώ του Δράμαλη , εις Ναύπλιον , εις μεσινιακά / φρούρια και εις την κατά την Σπάρτην εισδρομάς και αποβάσεις του ημπραήμ ,/ συναγονιζόμενος δια την ελευθερίαν της Πατρίδος . Ο Πολίτης ούτος ήτον εις όλων των σταδίων του Ιερού αγώνος υπό τας οδηγίας μας / χωρίς να λάβη τήποτε παραμικράν περίθαλψην από το έθνος ./ Και εις ένδειξιν υποφαινόμεθα .

(υπογραφή) Ιωάννης Μαυρομιχάλης Κατζής Συνταγματάρχης

επικυρουτε ι γ [ ν ] ισιοτης τ [ ης ] άνοθεν ηπογραφής εν απουσία διμάρχου ο διμ [ α ] ρχι [ α ] κός πάρεδρος Τ . Σ . Αρφάνης Κοταράκος

(υπογραφή) Χρ .(- ιστόδουλος ) Π . καπετανάκης Ταγματάρχης .

Επικυρούται η γνησιότης της ανωτέρω υπογραφής Του Χ . Καπετανάκι Εν Καλάμαις της 15 Δικεμ .[- βρίου ] 1841. _ Τ . Σ . Ο Δήμαρχος Καλαμών _ Ιω . Κ . Κυριάκος

(υπογραφή) Στέφ . Πικουλάκης Λοχαγός

Επικυρούται το γνήσιον της άνω μιας υπογραφής Αρεόπολις την 27 10 βρίου ( Δεκεμβρίου ) 1841\ Ο Δήμαρχος Οιτύλου Τ . Σ . Μ . Ν . Τρουφάκος

Για τη συμμετοχή του στην Επανάσταση του 1821 και σαν άμεσο επακόλουθο των παραπάνω δύο εγγράφων (αίτηση – πιστοποιητικό), του απονέμεται στις 24 Φεβρουαρίου 1844 το Χάλκινο Αριστείο(Βλ. ΙΕΤ 16). Χάλκινο Αριστείο απονεμόταν σε όσους χαρακτηρίστηκαν «υπαξιωματικοί» κατά τη διάρκεια του Αγώνα, Ασημένιο στους αξιωματικούς και Σιδερένιο στους στρατιώτες. Με το ίδιο έγγραφο – κατάλογο, αυτό της 24 Φεβρουαρίου 1844, απονέμεται επίσης Χάλκινο Αριστείο και στους εξής συγχωριανούς του από την Πηλάλα:

Χριστόδουλος Θωμάκος Πιέρος Μαστρολιάκος Στρατήγης Κουλουριανάκος και Δημήτριος Δουκάκης

Πολλά θα μπορούσαμε να επισημάνουμε από τα έγγραφα για την πλούσια δράση, τόσο του Ιωάννη, όσο και του αδελφού του Βασιλείου ιερέως Παπαδάκου. Π.χ. ότι συμμετείχαν στις πιο σημαντικές και καθοριστικές μάχες της Επανάστασης από την έναρξη της ως και το 1826 – ’27. Εκείνο όμως που δεν πρέπει να παραληφθεί γιατί είναι άγνωστο, αλλά έχει πολύ μεγάλη σημασία, τόσο για την περιοχή τους, όσο και για την έναρξη του Αγώνα, γενικότερα είναι πως και τα δυο αδέλφια πρώτα – πρώτα έλαβαν μέρος:

εις τας μάχας Λακεδαίμονος , ή αλλιώς εις την εκαθαρησην τον εν λα / κεδαίμονα εντοπιον οθο / μανον . (βλ. ΙΕΤ 15 και 8) Μάχες δηλαδή ή πολιορκίες («κλεισίματα»), που από την αρχειακή έρευνα, γνωρίζουμε πλέον πως έγιναν τουλάχιστον σε δύο (2) μέρη εντός της Λακεδαίμονας. Το δύο (2) αυτά μέρη είναι τα εξής:

• Οι Πύργοι της Κουρτσούνας (σημ. Βασιλική) και • Το Κάστρο της Μπαρδούνιας.

Τα «κλεισίματα» αυτά έγιναν σίγουρα πριν τις 25 Μαρτίου 1821, πιθανότατα πριν και τις 17 Μαρτίου 1821. Έτσι άλλωστε θέλει η παράδοση. Πρέπει όμως να θεωρηθεί και ευνόητο, γιατί φεύγοντας οι Μανιάτες στις 17 Μαρτίου για την Καλαμάτα, δεν είναι δυνατόν να «αφήσαν από πάνω τους» στο «μπαλκόνι» της Μάνης, δηλαδή στα ιστορικά διπλανά Μπαρδουνοχώρια, τους γνωστούς και πανίσχυρους Τουρκομπαρδουνιώτες αγάδες με τους οποίους πολέμησαν αμέσως μετά στο Βαλτέτσι και αλλού.

Αργότερα, όπως προαναφέρθηκε, μαζί με τον αδελφό του Ιωάννη Παπαδάκο, τους βρίσκουμε συνδρομητές(Βλ. ΙΕΤ 13) «υπέρ των εν Συρία παθόντων Χριστιανών» , σε κατάλογο της Εφημερίδας της Κυβερνήσεως του 1861. Ο Βασίλειος Παπαδάκος υπήρξε κι αυτός δεινός πολεμιστής του 1821, μπουλουξής (:υπαξιωματικός), και του απονεμήθηκε το Χάλκινο Αριστείο. Τέλος, για αρκετά χρόνια υπηρέτησε ιερέας στη γενέτειρά του την Πηλάλα του τότε δήμου Σμήνους και αργότερα Μαλευρίου.

3η ΓΕΝΙΑ:

Στην 3η γενιά του Γενεαλογικού Πίνακα είναι τα παιδιά των πολεμιστών του 1821, Ιωάννη και Βασιλείου ιερέα. Απ’ αυτά, τα αδέλφια Γεώργιος γεννημένος το 1833 και Αλέξιος γεννημένος το 1844, παιδιά του Ιωάννη Παπαδάκου, δε γνωρίζουμε τι απέγιναν. Ούτε βρίσκουμε απογόνους τους στην Πηλάλα, όπως για όλους τους άλλους αυτής της γενιάς. Ίσως έφυγαν από το χωριό τους και αναζήτησαν αλλού καλύτερη τύχη4. Ο Γεώργιος μάλιστα αναφέρεται σε κατάλογο του 1872, με επάγγελμα «Φοιτητής», στοιχείο το οποίο ενδυναμώνει την πιθανότητα μετακίνησής του, ιδίως προς την πρωτεύουσα.

Μιχαήλ Παπαδάκος του Ιωάννη: Τον βρίσκουμε σύμφωνα με μια γραπτή πηγή γεννημένο το 1837. Στις 30 Αυγούστου 1852 νυμφεύεται την Αικατερίνη Δ. Ξα(ν)θάκου κάτοικο Κονακίων του τέως Δήμου Μαλευρίου (Βλ. ΙΕΤ 175).

Ελένη Παπαδάκου του Ιωάννη: Παντρεύεται στις 26 Ιουνίου 1860 σε ηλικία 22 ετών (γεννημένη επομένως το 1838), τον Ιωάννη Νικολάου Καράτζαλη από τα Κονάκια ηλικίας ετών 28 (Βλ. ΙΕΤ 18).

Αγαθή Παπαδάκου του Ιωάννη: Παντρεύτηκε στις 29 Μαΐου 1871, τον Πανάγο Μιχελάκο κάτοικο Μαλλιαρής Συκιάς του τέως Δήμου Γυθείου (Βλ. ΙΕΤ 19).

Δημήτριος Παπαδάκος του Βασιλείου. Δάσκαλος: Έμαθε γράμματα βοηθούμενος κι από τον πατέρα του ιερέα και έγινε δάσκαλος. Γι αυτό και οι απόγονοι του από τη σειρά των προγόνων τους παπάς-δάσκαλος, έφεραν το προσδιοριστικό επώνυμο «Παπαδασκαλάκος». Στις 31 Ιουλίου 1865 νυμφεύτηκε τη Μαρία Σταυριανού Κυριακαράκου κάτοικο Σιδηροκάστρου του τέως Δήμου Μαλευρίου (Βλ ΙΕΤ 20).

Μαρίτσα Παπαδάκου του Βασιλείου: Παντρεύτηκε στις 13 Μαΐου 1870 τον Μιχαήλ Δουκάκο κάτοικο του χωρίου Σκαμνακίου του τέως Δήμου Μαλευρίου (Βλ ΙΕΤ 21).

Παναγιώτης ή Αναγνώστης Παπαδάκος του Βασιλείου: Ήταν εγγράμματος και έψελνε στην εκκλησία. Είχε το χαμηλότερο βαθμό των κληρικών, δηλαδή το βαθμό του «Αναγνώστη». Το «Αναγνώστης», για όλους αυτούς που έφεραν τότε αυτό το βαθμό, αντικαθιστούσε πλήρως το πραγματικό βαφτιστικό τους όνομα. Έτσι ο συγκεκριμένος, αντί για Παναγιώτης ήταν γνωστός ως Αναγνώστης.

4η ΓΕΝΙΑ:

Δημήτριος Παπαδάκος του Μιχαήλ: Τον βρίσκουμε κληρωτό στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως το 1886 (Βλ. ΙΕΤ 22). Ήταν επομένως γεννημένος, όπως φαίνεται και στο Γενεαλογικό Πίνακα, το 1865.

Γεώργιος Παπαδάκος του Δημητρίου: Όπως και τα υπόλοιπα αδέλφια του, Αντωνία και Λεωνίδας έφεραν το προσδιοριστικό επώνυμο «Παπαδασκαλάκος». Τούτο γιατί, όπως προαναφέρθηκε, ο μεν παππούς τους Βασίλειος ήταν παπάς, ο δε πατέρας τους δάσκαλος. Ο Γεώργιος έφυγε από την Πηλάλα και εγκαταστάθηκε μόνιμα στο Γύθειο.

Αντωνία Παπαδάκου του Δημητρίου: Παντρεύτηκε στις 20 Σεπτεμβρίου 1893 το Δημήτριο Κοντάκο, επίσης από την Πηλάλα (Βλ. ΙΕΤ 23).

Λεωνίδας Παπαδάκος του Δημητρίου: Νυμφεύτηκε στις 28 Ιουλίου 1901 την Αθηνά Π. Παναγάκου από το Χωσιάρι του τέως δήμου Καρυουπόλεως (Βλ. ΙΕΤ 24).

Θεόδωρος Παπαδάκος του Παναγιώτη: Τον βρίσκουμε κληρωτό, στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως το 1894 (Βλ. ΙΕΤ 25). Ήταν επομένως γεννημένος το 1873.

5η ΓΕΝΙΑ:

Φώτιος Παπαδάκος του Ιωάννη: Πέθανε από «πτώση» το 1977.

Χαρίλαος Παπαδάκος του Γεωργίου: Καφεπώλης, εγκατεστημένος στο Γύθειο. Στο Γύθειο επίσης παντρεύτηκαν και όλες οι αδελφές του.

Παναγιώτης και Θεόδωρος Παπαδάκος του Ευθυμίου: Όλα τους τα αδέλφια όπως φαίνεται και στο Γενεαλογικό Πίνακα, αλλά και οι ίδιοι πέθαναν ή σκοτώθηκαν σχετικά νέοι. Ο πρώτος Παναγιώτης γεννημένος το 1905, εύζωνας, εκτελέστηκε στο Λυγερέα στις 31 Μαίου 1944. Ο δεύτερος Θεόδωρος σκοτώθηκε σε ατύχημα με εκκρηκτικό μηχανισμό το 1952.

6η 7η & 8η ΓΕΝΙΕΣ:

Οι επόμενες τρεις (3) γενιές 6η, 7η και 8η, είναι οι σημερινές εν ζωή γενιές της Οικογένειας Παπαδάκου. Σ’ αυτές ακροθιγώς επισημαίνουμε πως ο Βασίλειος Φώτη Παπαδάκος είναι ιερέας στη Λακωνία, η Ναυσικά Χαρίλαου Παπαδάκου υπήρξε Μοναχή και πως ο αδελφός της Γεώργιος Χαρίλαου Παπαδάκος σκοτώθηκε στα γεγονότα επί Κατσαρέα στο Γύθειο. Και οι τρεις παραπάνω είναι της 6ης γενιάς. Οι γενιές αυτές έχουν καταγραφεί μόνο και μόνο για να φαίνεται η «απόσταση» του Γενεαλογικού Πίνακα «από το σήμερα». Ιδίως στην 7η και 8η γενιά δεν έχουν καταχωρηθεί πλήρως όλα τα ονόματα για διάφορους λόγους. Εδώ λοιπόν τελειώνει η περιγραφή των γενεών, αφού όπως προαναφέραμε, οι τελευταίες είναι οι σημερινές εν ζωή γενιές της όλης Οικογένειας.

Τέλος ας ευχηθούμε όπως αρμονικά καταχωρήθηκαν και συνυπάρχουν τα ονόματα των μελών της Οικογένειας Παπαδάκου, στον επισυναπτόμενο Γενεαλογικό Πίνακα, έτσι, επίσης αρμονικά και με μεγάλα βήματα προόδου, να ζουν πάντα οι απόγονοι τους, χωρίς ποτέ να ξεχνούν το όμορφο χωριό της καταγωγής τους, την ιστορική Πηλάλα της θρυλικής Μάνης.

————————————–

1. «Νικόλαος Παπαδάκος» αναφέρεται σε έγγραφα της Επανάστασης του 1821 (Βλ. ΙΕΤ 5 & 6) από τα μέρη εκείνα. Στα έγγραφα αυτά όμως, δεν αναφέρεται ο τόπος καταγωγής ή κατοικίας του. Έτσι δε μπορούμε να τον ταυτίσουμε με τον αναφερόμενο. 2. Παραμένει πάντα η ορθογραφία του πρωτότυπου, αλλά με τονισμό μονοτονικού. 3. Στην Πηλάλα, εκτός από το «Κορίθρακας», βυζαντινό ή τουλάχιστον υστεροβυζαντινό επώνυμο σε –ας, υπάρχουν και τα Δούκας, Δέρβας (Ντέρβας) και Κουλουράς.. 4. Η προφορική παράδοση της Οικογένειας θέλει συνέχειά της στην Ποταμιά του τέως δήμου Φελλίας της Λακωνίας. Από τα στοιχεία όμως που διαθέτουμε, δε φαίνεται να υπάρχει συνέχεια εκεί, από τους συγκεκριμένους Γεώργιο ή Αλέξιο Ιωάννη Παπαδάκου. 5. Σημειωτέον το έγγραφο αναφέρει πως ο Ιωάννης Παπαδάκος, πατέρας του, παντρεύεται την Αικατερίνη Δ. Ξανθάκου. Αλλά πρέπει να είναι λάθος γιατί βαθμός γάμου αναφέρεται «πρώτος». Ενώ τότε ο πατέρας του Ιωάννης είχε ήδη όλα τα παιδιά του, που αναφέρονται και στο Γενεαλογικό Πίνακα

Κουκουλοματιάνοι (Τόμπρα)

old_book_bindings

ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΚΟΥΚΟΥΛΟΜΑΤΗ

( ΤΟΜΠΡΑ )

ΠΑΤΡΙΑ:Φαρμακιάνοι ΓΕΝΟΣ: Κουκουλοματιάνοι

ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ: Ληγοριάνοι  Αντωνιάνοι  Σταυριανιάνοι  Μενουδιάνοι

 Η περίοδος της Τουρκοκρατίας ήταν γεμάτη κοινωνικές, οικονομικές και πολιτιστικές μεταβολές που οδήγησαν και σε μεγάλες πληθυσμιακές ανακατατάξεις. Αποτέλεσμα τέτοιων μεταβολών είναι και η εγκατάσταση της οικογένειας Κουκουλομάτη στο χωριό Τόμπρα της περιοχής του Μαλευρίου της Μάνης.

Η παράδοση λέει πως το αρχικό όνομα της οικογένειας ήταν Φαρμάκης. Κατοικούσαν στα Τζίτζινα Λακωνίας, ένα ορεινό χωριό του Πάρνωνα όταν για μη καθορισμένους λόγους ( πιθανόν σκότωσαν Τούρκο ) κατέβηκαν φυγόδικοι στην Μάνη όπου ήταν ελεύθερο έδαφος. Τρία αδέλφια ήταν φυγόδικοι. Ο Γρηγόρης, ο Αντώνης και ο Σταυριανός, οι οποίοι κατεβαίνοντας στην Μάνη τους υποδέχτηκε καλά στο χωριό Πηλάλα ένας παπουτσής ονόματι Μενούδος. Οι Φαρμάκηδες από υποχρέωση τον ονόμασαν αδελφό τους. Από τότε οι Κουκουλοματιάνοι χωρίζονται σε Ληγοριάνους, Αντωνιάνους, Σταυριανιάνους και Μενουδιάνους. Ωστόσο όλοι γράφονται Κουκουλομάτης. Το προσωνύμιο αυτό το πήραν διότι όταν εγκληματούσε ο μεγαλύτερος από τα τρία αδέλφια είτε από αποτροπιασμό είτε από την λάμψη της πυρίτιδας κάλυπτε τα μάτια του ( τα κουκούλωνε ).

Η οικογένεια Κουκουλομάτη θεωρητικά αποτελούν τους οικιστές της περιοχής της Τόμπρας καθώς πριν την κάθοδό τους ( γύρω στα 1700 ) η περιοχή ήταν χωράφια.

Μεγάλη ήταν η προσφορά της οικογένειας κατά τον απελευθερωτικό αγώνα του 1821 κατά τον οποίο πάνω από 15 μέλη της οικογένειας συμμετείχαν ενεργά. Μάλιστα 2 από αυτούς τιμήθηκαν το 1840 με το αριστείο του αξιωματικού τιμής ένεκεν. Το 1850 στην Τόμπρα 2 από τους 3 κατοίκους που επιλέχθηκαν ως ένορκοι ήταν Κουκουλοματιάνοι.

Το 1870 η οικογένεια βρίσκεται σε μεγάλη ακμή μετρώντας 25 ντουφέκια (άνδρες ) καθιστώντας την ιδιαίτερα ισχυρή στην περιοχή καθώς ο αριθμός τους έκανε ιδιαίτερα υπολογίσιμους.

Η οικογένεια συμμετείχε ενεργά και κατά την διάρκεια των βαλκανικών πολέμων ενώ μέχρις σήμερα δραστηριοποιείται στα χωριά του Γυθείου.

Μουρκιάνοι (Κοίτα-Παχιάνικα)

old_book_bindings

Οικογένεια Μουρκάκου

( Κοίτα-Παχιάνικα )

ΠΑΤΡΙΑ: Καντηριάνοι ΓΕΝΟΣ: Καντήρος ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ: Μουρκάκος

Μια ιδιαίτερα γνωστή οικογένεια τόσο στα αποσκερά όσο και στα προσηλιακά χωριά της μέσα Μάνης είναι η οικογένεια Μουρκάκου. Η οικογένεια αυτή ανήκει στην πατριά των Καντηριάνων συνοδών του Νίκλου κατά την κάθοδό του στην Μάνη από την Αρκαδία όπως λέει η παράδοση.

Οι Καντηριάνοι όντας ισχυροί – σοιλήδες απλώθηκαν στην γύρω περιοχή της Κοίτας ( Καλλονιοί ). Μαζί με αυτούς και η οικογένεια Μουρκάκου που ήταν από τους αρχικούς κλάδους της πατριάς. Με το πέρασμα των χρόνων επεκτάθηκαν για λόγους οικονομικούς και κοινωνικούς και σε άλλα χωριά της Μάνης. Στο χωριό Παχιάνικα ανέβηκαν γύρω στα 1700 διώχνοντας τους Μπαρμπαγιαννιάννους που ήταν εκεί στον Άγιο Νικόλα και χτίζοντας έναν πολυώροφο πύργο εδραίωσαν την δύναμή τους και στην Ανατολική Μάνη. Μάλιστα λέγεται πως μέχρι πρόσφατα ο Μουρκιάνικος πύργος είχε κανόνι αρκετά μεγάλο και πως όταν άνοιξε ο δόμος στα Πάνω Παχιάνικα κάποιος το έκλεψε. Στον ίδιο χώρο βρίσκονται και 2 οικογενειακές εκκλησίες.

Ο Μουρκιάνικος πύργος στα Πάνω Παχιάνικα

Η προσφορά και η δύναμη της οικογένειας Μουρκάκου φάνηκε και στον απελευθερωτικό αγώνα του 1821, όπου τουλάχιστον 7 Μουρκιάνοι έλαβαν μέρος και τιμήθηκαν με τα ανάλογα αριστεία. Το 1870 τους συναντάμε ακόμα πιο ισχυρούς μετρώντας μόνο στα

Πάνω Παχιάνικα πάνω από 8 άνδρες και να είναι κεφαλάρια στην γενιά τους ( επικεφαλείς της πατριάς ). Μάλιστα ακόμα και σήμερα γηραιότεροι Παχιανιώτες μιλούν με δέος για την δύναμη που είχαν άλλοτε οι Μουρκιάνοι. Το 1912 – 1913 η οικογένεια συμμετείχε ενεργά και στους βαλκανικούς πολέμους μετρώντας μάλιστα και θύματα στον βωμό του καθήκοντος.

Ο Μήτσος Μουρκάκος έπεσε μαχόμενος κατά τον πρώτο βαλκανικό πόλεμο. Τον μοιρολόγησαν πολλές. Η γιαγιά του περήφανα είπε με την σειρά της….

»Γυναίκες ζας παρακαλού
Εμένα να μ ακούσετε
Γιατί είμαι μεγαλύτερη
Εγώ δεν θέου κλάματα
Άγιες ημέρες έρχουνται
Μον θέου να κάμου συμβουλή
Άντρες που χετε άρματα
Να φεύγετε στα Γιάννενα
Βοηθάτε τα παιδία μας
Τους Τούρκους να νικήσουσι»

Παλιά Μουρκιάνικα σπίτια στα Παχιάνικα

Η οικογένεια Μουρκάκου διατήρησε την δυναμική της μέχρι και το 1950 όπου και εκείνη ακλούθησε το κύμα της μετανάστευσης προς τα αστικά κέντρα και προς το εξωτερικό. Γνωστό παρατσούκλι της οικογένειας ήταν το Λιβανάκος. Εξού και ο στίχος από μοιρολόι για Μουρκάκο

Έλα κοντά μου Λιβανά…..

Σημαντικό θα ήταν να αναφέρουμε πως από αυτή την οικογένεια κατάγεται και ο Νίκος Μουρκάκος παλιός στιχουργός λαικών τραγουδιών.

Πετριχιάνοι (Νόμια)

Man oik

Οικογένεια Πετρίχου ( Νόμια )

ΠΑΤΡΙΑ: Λεφαγγιάνοι   ΓΕΝΟΣ: Κουράκλης   ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ Πετρίχος

Μια όχι και τόσο γνωστή οικογένεια της Μάνης για την δράση της είναι η οικογένεια Πετρίχου. Αποτελεί κλάδο της πατριάς των Λεφαγγιάνων ή Κάρλων της Νόμιας. Συγκεκριμένα αποτελεί κλάδο της οικογένειας Κουράκλη η οποία έφυγε από τα βουνά του Μαλευρίου και εγκαταστάθηκε στην Νόμια ( Κουρακλιάνικα ). Η ιστορία της οικογένειας πρέπει να ξεκινά γύρω στα 1800 καθώς στον αγώνα της ανεξαρτησίας το 1821 ( 4 ) μέλη της οικογένειας Πετρίχου ή Πιτρίχου συμμετείχαν. Μάλιστα (2) από αυτούς παρασημοφορήθηκαν ως αξιωματικοί τιμής ένεκεν με το αργυρό αριστείο. Ο ένας εξ αυτών που παρασημοφορήθηκαν ήταν ιερέας που πολέμησε στον αγώνα. Το να συμμετέχουν τόσα μέλη στον αγώνα σημαίνει πως τότε η οικογένεια άρχιζε να αναπτύσεται. Μετεπανατστατικά ( 1870 ) η οικογένεια συνεχίζει να διατηρεί ως κλάδος 3 με 4 μέλη μάχιμους άνδρες ωστόσο θεωρούνταν σοιλήδες ( ισχυροί ) διότι πίσω τους υπήρχε μια ιδιαίτερα υπολογίσιμη πατριά στην περιοχή της Νόμιας – Νεάσας.

Το 1912 κατά τους βαλκανικούς πολέμους διακρίθηκε ο αξιωματικός ( υπολοχαγός ) από την Νόμια Θεόδωρος Πετρίχος ο οποίος συμμετείχε και στην Μικρασιατική εκστρατεία.

Σήμερα εναπομείναντες Πετριχιάνοι κατοικούν στην Καλαμάτα.