Ο Πετρίτης (Falco peregrinus)

Είναι από τα ταχύτερα είδη πουλιών στον κόσμο και το πλέον ισχυρό είδος γερακιού της Ελλάδας, με άνοιγμα φτερούγων 90-115 εκ και μήκος σώματος 35-50 εκ. Όταν κουρνιάζει διακρίνεται από τη μαύρη λωρίδα στο πλάι του κεφαλιού (σαν φαβορίτα ή μουστάκι), ενώ κατά την πτήση ξεχωρίζει από τις μυτερές φτερούγες και την κοντή ουρά που στενεύει στην άκρη.

Το ενήλικο έχει μπλε-γκρι χρώμα επάνω και οριζόντιες γραμμώσεις στο στήθος. Όλα τα μέρη του σώματός που δεν είναι καλυμμένα με φτερά είναι κίτρινα (πόδια, κήρωμα, μάτια). Η ουρά έχει ομοιόμορφο χρώμα. Κατά τη νεαρή ηλικία ο Πετρίτης έχει σκοτεινό καφέ χρώμα από πάνω και κάθετες ραβδώσεις στο στήθος. Τα ακάλυπτα από φτερά μέρη του σώματος του είναι γκρι, ενώ η ουρά έχει μια ανοιχτόχρωμη ταινία στην άκρη. Ο Πετρίτης πετάει συχνά σε ευθεία γραμμή με ενεργητική πτήση, αποκτώντας μεγάλη ταχύτητα (μπορεί να φθάσει τα 400 χλμ/ώρα).

Τρέφεται κυρίως σε ανοιχτές εκτάσεις κυνηγώντας μικρού ή μεσαίου μεγέθους πτηνά που πιάνει πάντα στον αέρα με την μέθοδο της ενέδρας.

Οι Πετρίτες θεωρούνται δείκτες της υγείας των οικοσυστημάτων, καθώς είναι ιδιαίτερα ευαίσθητοι στα εντομοκτόνα που συσσωρεύουν στο σώμα τους. Η υπερβολική χρήση των εντομοκτόνων (όπως το DDT και το Dieldrin) στο παρελθόν είχε ως αποτέλεσμα τη συρρίκνωση ή ακόμη και την εξαφάνιση τοπικών πληθυσμών. Επιπλέον, οι Πετρίτες απειλούνται από το παράνομο κυνήγι και το παράνομο εμπόριο αυγών και νεοσσών.

Ο Πετρίτης (Falco peregrinus)

Το όνομα του το πήρε από τα μέρη στα οποία φωλιάζει, αλλά και από το χρώμα του το οποίο έρχεται σε πλήρη προσαρμογή με το περιβάλλον που ζει. Τα βράχια είναι από τις καλύτερες κρυψώνες του. Η περιοχή της Μάνης ως σήμερα φιλοξενεί λόγω ορεινού εδάφους αρκετά ζεύγη πετριτών. Παλαιότερα όπου το οικοσύστημα βρισκόταν σε καλύτερη ισορροπία ο πετρίτης ήταν κάτι σύνηθες.

Το γεράκι γενικώς αποτέλεσε γενικώς για την περιοχή της Μάνης σήμα κατατεθέν. Δεν είναι τυχαίο ότι πολλά επίθετα, τοπωνύμια, ονόματα αλλά και παρατσούκλια προέρχονται από τον τρομερό αυτό θηρευτή. Επώνυμα όπως Γερακάρης, Πετρίτης, Βιτσιλόγιαννης¹ , Κεχρής² , αποτελούν απόδειξη του πόσο έντονη ήταν η παρουσία του στην περιοχή. Μάλιστα το «Γερακάρης» αποτελούσε για πάρα πολλά χρόνια επάγγελμα και σύνηθες βαπτιστικό όνομα.

  1. Βιτσίλα στα Μανιάτικα σημαίνει γεράκι …..
  2. Από την οικογένεια αυτή προέρχεται το τοπωνύμιο Κεχριάνικα. Η λέξη Κεγχρίς αφορά είδος γερακιού.

Πηγή: www.ornithologiki.gr (σελίδα της Ελληνικής Ορνιθολογικής Εταιρίας)

Advertisements

Των Μανιατών Της Κορσικής

Δέκα βρύσες με νερό κι εξήντα δυό πηγάδια
δε μας τη σβήνουν τη φωτιά μεσ’ απ’ τα φυλλοκάρδια
Φύγαμ’ από τον τόπο μας κι’ από τα γονικά μας,
μας διώξαν απ’ τα σπίτια μας κι’ απ’ όλα τα καλά μας
ανάθεμα τον αίτιον και την κακήν αιτίαν
αλλά δεν του ευχόμαστε, την ίδιον καταντίαν.
Γλυκεία που ‘ταν η Μάνη μας, πικρός ο χωρισμός της
πικρότερος στην ξενητειά θε να ‘ναι ο καημός της.
Είμαστε απ’ το Οίτυλο και Στεφανοπουλιάνοι
κι ήρθαμε στην Κορσική καταδιωγμένοι και φτωχοί.
Κορσικανοί μου καημένοι κι απ’ τον Οίτυλο φερμένοι!

Το παραπάνω μοιρολόι αναφέρεται στην αναγκαστική αποχώρηση των Στεφανοπουλιάνων μαζί με άλλους 300 Μανιάτες απο τη Μάνη το 1675 και τη μόνιμη εγκατάσταση τους στη Κορσική. Μέσα απο τους στίχους του διαφαίνεται η πικρία και ο πόνος της αποχώρησης απο την ιδιαίτερη πατρίδα τους.

Η Δολοφονία Του Θεόδωρου Δηλιγιάννη Απο Τον Κωσταγερακάρη

Ο Θεόδωρος Δηλιγιάννης ήταν απο τα Λαγκάδια Αρκαδίας και διετέλεσε 5 φορές πρωθυπουργός της χώρας ( 1885-1886, 1890-1892, 1895-1897, 1902-1903 και 1904-1905)
Κατα την πρωθυπουργία του η Ελλάδα τέθηκε υπο τον έλεγχο του Δ.Ο.Ε (Διεθνής οικονομικός έλεγχος), χάθηκε ο πόλεμος με τους Τούρκους (πόλεμος των τριάντα ημερών, Μαύρο 97) το 1897, ενώ θεωρείται και κύριος υπεύθυνος της χρεωκοπίας της Ελλάδας το 1893.

Στις αρχές του 20ου αιώνα πρωτοστάτησε στον αγώνα εναντίον των χαρτοπαικτικών λεσχών όντας φανατικός πολέμιος τους.

Μεταξύ των λεσχών ήταν και η Λέσχη του Μητσέα στην οποία δούλευε ο δράστης ως ‘θυρωρός’.

Το απόγευμα της 31ης Μαΐου 1905 ο Θεόδωρος Δηλιγιάννης πήρε το δρόμο για τη Βουλή για να παραστεί σε μία συνεδρίαση. Στις 5.05 μ.μ έφθασε με την άμαξά του στην οδό Σταδίου, συνοδευόμενος από τον σωματοφύλακά του Γιάννη Πάνο.

Ένας άνδρας 35 περίπου ετών προθυμοποιήθηκε να του ανοίξει την πόρτα της άμαξας. Ήταν ψηλού αναστήματος, μαυριδερός, με ρούχα κόκκινα σχεδόν ξεβαμμένα. Ο ανύποπτος Δηλιγιάννης τον ευχαρίστησε και κατευθύνθηκε προς τα σκαλιά της Βουλής. Τότε, ο άγνωστος με μια αστραπιαία κίνηση έβγαλε ένα μαχαίρι και το βύθισε στην κοιλιά του Δηλιγιάννη.

Η φρουρά της Βουλής αιφνιδιάστηκε πλήρως, όπως και ο σωματοφύλακάς του, και μόνο ορισμένοι από τους παριστάμενους πολίτες αντελήφθησαν αμέσως τη σκηνή της δολοφονικής απόπειρας. Αμέσως κινήθηκαν εναντίον του, καταφέροντάς του χτυπήματα με τις γροθιές και τα μπαστούνια τους. Από την οργή του κόσμου τον έσωσε ένας λοχίας της Φρουράς, που τον μετέφερε βαριά πληγωμένο στο υπόγειο της Βουλής.
Εκεί, ο επικεφαλής της Φρουράς πληροφορήθηκε το όνομα του δράστη: Αντώνιος Γερακάρης(ή Κωσταγερακάρης απο το όνομα του πατέρα του). Ιδιότητα: Λεσχειάρχης – Χαρτοπαίκτης.

– «Τι έκανες μωρέ», του είπε.
«Έκλεισε τα χαρτοπαίγνια και εψόφησα από την πείνα» ψέλλισε και μετ’ ολίγον ξεψύχησε.

Η κατάσταση του Δηλιγιάννη συνεχώς χειροτέρευε. Υπεβλήθη αμέσως σε επέμβαση λαπαροτομίας από τρεις καθηγητές της Ιατρικής, αλλά κατά τη διάρκεια της εγχείρισης παρέδωσε το πνεύμα. Αν και χωρίς πολιτικά κίνητρα, υπήρξε η δεύτερη δολοφονία σημαίνοντος πολιτικού προσώπου στη νεώτερη ελληνική ιστορία, μετά τη δολοφονία του πρώτου κυβερνήτη Ιωάννη Καποδίστρια.

Υπάρχει και μια άλλη θεωρία κατα την οποία, η δολοφονία του ήταν συνέπεια της άρνησης του να επιλύσει το Κρητικό Ζήτημα (την ένωση της Κρήτης με την Ελλάδα).

Ο τύπος της εποχής έγραψε:

Εφημερίδα ΑΚΡΟΠΟΛΗ:

‘Ο άγνωστος τότε μαυριδερός, ο υψηλός, ο κακοντυμένος, ο απαίσιος την μορφήν και την ψυχήν εξήγαγεν την δολοφόνον μάχαιραν και την εβύθισε στην κοιλιακή χώρα του πρωθυπουργού. Ητοιμάζετο να καταφέρει και νέον χτύπημα.

Ο Δηλιγιάννης κλονισθείς έπεσε προς τα οπίσω, εγονάτισε στηριχθείς επί του εδάφους διά της αριστεράς χειρός του.

Μεταφέρθηκε στον Σταθμό Πρώτων Βοηθειών, όπου εξέπνευσε.’

Σύμφωνα με άλλη αναφορά:

‘Μετά την επίθεση του δράστη στον Πρωθυπουργό οι πολίτες άρχισαν να τον χτυπούν με μανία μέχρι που τον έσωσε ο επικεφαλής της Φρουράς και πληροφορήθηκε το όνομα του δράστη: Αντώνιος Κωσταγερακάρης. Ιδιότητα: Λεσχειάρχης – Χαρτοπαίκτης.

– «Τι έκανες μωρέ», του είπε.
– «Έκλεισε τα χαρτοπαίγνια και εψόφησα από την πείνα» ψέλλισε και μετ’ ολίγον ξεψύχησε.’

Ο 38χρονος δράστης όντως ονομάζονταν τελικά Αντώνιος Γερακάρης (τον φωνάζανε Κωσταγερακάρη λόγω του πατέρα του) κατάγονταν από τη Λάγια της Λακωνίας και είχε πέντε παιδιά.

Η δολοφονία του Θεόδωρου Δηλιγιάννη συντάραξε την ήδη αναστατωμένη χώρα εν μέσω… πολεμικών ιαχών και οικονομικής δυσπραγίας, ενώ έγινε πρώτο θέμα στις συζητήσεις των Ελλήνων πολιτών της εποχής… Η 31η Μαΐου θα περνούσε στα πολιτικά χρονικά ως η μέρα της δολοφονίας του Θεόδωρου Δηλιγιάννη.

Το Μεγάλο Αλγέρι-Πειρατεία Στη Μάνη

Κατά τον 18ο αιώνα παρατηρείτε έξαρση της πειρατείας στον ελλαδικό χώρο.

Οι Βενετοτουρκικοί πόλεμοι αποτέλεσαν εξαιρετική ευκαιρία για την ανάπτυξή της, ιδιαίτερα στη Μάνη. Οι συνθήκες επιβίωσης σε έναν τόπο άνυδρο και φτωχό όπως η Μάνη είναι πολύ δύσκολες. Ειδικότερα στη Μέσα Μάνη όπου το κλίμα και το τοπίο είναι πιο τραχύ και η συλλογή πόρων δυσκολότερη. Έτσι η πειρατεία για τους Μέσα Μανιάτες αποτέλεσε λύση στα θέματα επιβίωσης και διευκόλυνε την καθημερινή τους ζωή.

Στην Έξω Μάνη αν και υπήρχε και εκεί πειρατεία, δεν εκδηλώθηκε στον ίδιο βαθμό όπως στη Μέσα Μάνη. Κυριότερος παράγοντας υπήρξε η μεγαλύτερη αγροτική ανάπτυξη της Έξω Μάνης, το εύφορο έδαφος και η μεγαλύτερη εμπορική δραστηριότητα της περιοχής.

Κατά τα χρόνια της έξαρσης της πειρατείας, δόθηκε στη Μάνη από τους ξένους η ονομασία ‘’Μεγάλο Αλγέρι’’, παρομοιάζοντάς την με αυτό τον τρόπο με το Αλγέρι , το οποίο ήταν το μεγαλύτερο κέντρο δουλεμπορίου στην Βόρεια Αφρική εκείνη την εποχή.

Τα πρώτα χρόνια της πειρατείας οι Μανιάτες επιδίδονταν σε ένα περίεργο είδος πειρατείας, την πειρατεία από στεριά. Αυτό γινόταν πιθανότατα λόγω της αδυναμίας των Μανιατών να αποκτήσουν ιδιόκτητα πλοία. Η τακτική που ακολουθούσαν ήταν η παραπλάνηση των πλοίων τη νύχτα ούτως ώστε να χάσουν την πορεία τους και να προσκρούσουν στα βράχια.

Η παραπλάνηση των πλοίων γινόταν ως εξής:

Υπήρχαν άτομα τα οποία επόπτευαν τη θάλασσα το βράδυ, συνήθως ήταν καλόγεροι ή παπάδες οι οποίοι παίρνανε μέρος και αυτοί στην επιχείρηση. όταν εντοπίζανε κάποιο πλοίο να πλέει  κοντά στις ακτές ειδοποιούσαν και σβήνανε το φώς του φάρου. Από πριν είχανε φροντίσει να έχουν ένα κοπάδι ζωντανά μαζί τους στα οποία κρεμάγανε μικρά φανάρια τα οποία τα ανάβανε την ώρα που σβήνανε τα υπόλοιπα φώτα. Από μακριά το πλοίο έβλεπε τα φανάρια και οι ναυτικοί θεωρούσαν ότι ήταν τα φώτα των σπιτιών ενός χωριού. Έτσι έβαζαν πορεία προς τα φώτα και οι ντόπιοι σιγά σιγά μετακινούσαν το κοπάδι προς τις βραχώδης περιοχές, στις οποίες έπεφτε το πλοίο και εφορμούσαν οι Μανιάτες, λεηλατώντας το και καταστρέφοντάς το.

Η λεία αργότερα συγκεντρωνόταν και μοιραζόταν στα ίσα μεταξύ των Μανιατών.

Υπάρχει η φράση που χαρακτηρίζει την πειρατική δραστηριότητα στη Μάνη εκείνη την εποχή:

Από τον Κάβο Ματαπά

σαράντα μίλια μακριά

και από τον Κάβο Γκρόσσο

σαράντα κι άλλο τόσο.

Διάσημοι Μανιάτες πειρατές της εποχής ήταν ο Νικολός Σάσσαρης από τους Σασσαριάνους του Μεζάπου, ο Δημήτριος Καλκαντζής από το Γύθειο, ο Σαμπάτης Λέκκας, ο Αντώνης και Γιάννης Μανιάτης, ο Αντώνης Κοσμάς από τη Βάθεια, ο Πηλόκωτσος από τον Κυπριανό, η οικογένεια των Κουτσουλιεριάνων, οι Αραπάκηδες, οι Ρίτσοι, οι Ρόζοι, οι Χαραμιάνοι από την Κοίτα, οι Τρουπάκηδες, οι Μαντουβαλιάνοι από τους Μπουλαριούς, οι Μαυρομιχάληδες κ.α.

Τη φήμη του μεγαλύτερου πειρατή στη Μάνη ανάμεσα σε άλλους κατείχε ο Λιμπεράκης Γερακάρης από τους Κοσμάδες της Βάθειας, ο οποίος διετέλεσε μπέης της Μάνης και υπήρξε η αιτία για την μετανάστευση των Στεφανοπουλέων από τη Μάνη στην Κορσική.