Πύργος Σταρόγιαννη (Μαυροβούνι)

Στους πρόποδες του λόφου του Μαυροβουνίου της ανατολικής Μάνης βρίσκεται ο πύργος της οικογένειας Σταρόγιαννη. Το επιβλητικό πυργόσπιτο ανήκει σε εκείνα της μετεπαναστατικής περιόδου και η ανέγερσή του συνδέεται στενά με την στρατιωτική και κοινωνική εξέλιξη του οπλαρχηγού Παναγιώτη Σταρόγιαννη.

Πύργος Σταρόγιαννη (φωτό  Γιάννης Βουρλίτης )          

Πριν την επανάσταση του 1821 μόνο τα μέλη της οικογένειας Γρηγοράκη είχαν ισχυρούς πύργους στην περιοχή καθώς οι υπόλοιποι ήταν φτωχοί μεσομανιάτες που είχαν μεταναστεύσει εκεί ενώ οι συχνές επιδρομές των Τούρκων δεν επέτρεπαν  εύκολα μεμονωμένες οχυρές κατασκευές. Ο πληθυσμός αμυνόταν στα οχυρά των Γρηγοράκηδων. Μετά την επανάσταση δόθηκε ευκαιρία και σε άλλους τοπικά ισχυρούς να κατασκευάσουν οχυρές κατοικίες όπως αυτή της οικογένειας Σταρόγιαννη.

Πύργος Σταρόγιαννη όπως είναι σήμερα (φωτό panoramio G. Giann)

Η κατασκευή έγινε το 1866 περίπου πάνω σε παλαιότερο οίκημα της οικογένειας (μικρότερης κλίμακας). Χτίστηκε την περίοδο που ο οπλαρχηγός της επανάστασης με πολλές διακρίσεις στο ενεργητικό του Παναγιώτης Σταρόγιαννης είχε φτάσει στον βαθμό του ταγματάρχη (υψηλός βαθμός για την εποχή). Από την άλλη η οικογένεια φιλικά προσκείμενη με τους Γρηγοράκηδες είχε την δύναμη και την υποστήριξη να αναγείρει τον πύργο της.

Το όλο συγκρότημα αποτελείται από έναν τριώροφο και επιβλητικό πύργο και ένα σπίτι με όροφο που εφάπτεται του πύργου σε σχήμα Γ (βλέπε κάτοψη). Έλεγχε το πέρασμα από το Μαυροβούνι προς το Γύθειο. Η είσοδος στο σπίτι γίνεται μόνο αν περάσεις κάτω από τον πύργο. Το ισόγειο τόσο του πύργου όσο και του σπιτιού δεν διαθέτει παράθυρα για λόγους ασφαλείας.

Κάτοψη σε σχήμα Γ

Όψη πύργου Σταρόγιαννη

 

Ο πύργος διαθέτει πολυάριθμες ντουφεκότρυπες κυρίως στον δεύτερο και τρίο όροφο (βλέπε σχέδιο πύργου) για την άμυνά του. Στο στηθαίο του διαθέτει δύο κυλινδρικά κλουβιά – πολεμίστρες σε αντίθετες γωνίες ώστε να μπορεί να ελέγχει κάθε κλουβί από δύο διαφορετικές πλευρές του πύργου με (2) φρουρούς τους λεγόμενους βαρδιάτορες.

Πηγές

  1. Γιάννη Βουρλίτη ΕΙΚΟΝΟΒΙΒΛΟΣ ΤΗΣ ΜΑΝΗΣ ,ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΑΔΟΥΛΩΤΗ ΜΑΝΗ
  2. Γιάννη Σαΐτα Ελληνική παραδοσιακή αρχιτεκτονική εκδόσεις Μέλισσα
  3. Περιοδικό Αδούλωτη Μάνη τεύχος 3 – 4 (2012), Δ. Μαριόλη «οπλαρχηγός Παναγιώτης Σταρόγιαννης»
Advertisements

Χαρίλαος Βασιλάκος

Ο Χαρίλαος Βασιλάκος (στο κέντρο) κατά την προπόνηση

Ένας παραγνωρισμένος ήρωας της Μάνης που προέκυψε μέσα από τους αγώνες των σταδίων του αθλητισμού είναι ο Χαρίλαος Βασιλάκος. Ο άνθρωπος αυτός που έμελλε να γίνει ένας από τους πρώτους ολυμπιονίκες της απελευθερωμένης Ελλάδας γεννήθηκε στην Τρίπολη το 1877. Γιος στρατιωτικού από την Λυγερέα Λακωνίας.

Στις 10 Μαρτίου 1896 διεξήχθησαν οι πρώτοι σύγχρονοι Πανελλήνιοι Αγώνες, με κυριότερο στόχο να αναδειχθούν οι αθλητές που θα επάνδρωναν την ελληνική ομάδα για τους Ολυμπιακούς Αγώνες στην Αθήνα, οι οποίοι ήταν και οι πρώτοι σύγχρονοι. Οι περισσότεροι από τους συμμετέχοντες ήταν νεαροί νεοσύλλεκτοι του στρατού, οι οποίοι είχαν επιλεγεί από τους διοικητές τους εξαιτίας των ικανοτήτων τους στον αθλητισμό.

Στον αγώνα νικητής αναδείχθηκε ο Βασιλάκος ο οποίος εκείνη την εποχή σπούδαζε στην Αθήνα, με χρόνο 3 ώρες και 18 λεπτά. Ο Βασιλάκος μαζί με άλλους 16 αθλητές αγωνίστηκε στον μαραθώνιο στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1896.

Τερμάτισε στην 2η θέση, πίσω από, τον Σπύρο Λούη με χρόνο 3:06.03 και ήταν ένας από τους εννέα συνολικά που κατάφεραν να τερματίσουν. Αμφότεροι οι αγώνες ήταν των 40 χιλιομέτρων.

Μετά την νίκη του στην Ολυμπιάδα εργάστηκε σε τελωνείο στην Αθήνα, όπου και πέθανε την 1η Δεκεμβρίου του 1964. Κηδεύτηκε στο Νεκροταφείο Αναστάσεως του Πειραιά.

Η Μάνη τον τίμησε δίνοντας το όνομα του στο μεγαλύτερο στάδιο της πόλης του Γυθείου. Στάδιο Ολυμπιονίκη Χαρίλαος Βασιλάκος

Δημοτικό στάδιο Γυθείου

ΣΥΝΟΛΙΚΕΣ ΔΙΑΚΡΙΣΕΙΣ

Πανελλήνιο Πρωτάθλημα:  Μαραθώνιος: Χρυσό 1896, 1000μ. βάδην:  Χρυσό 1901,Χάλκινο 1906

Ολυμπιακοί Αγώνες:  Μαραθώνιος: Αργυρό 1896

Αν και δεν έχουν γραφτεί πολλά για αυτόν γίνεται τα τελευταία χρόνια προσπάθεια ανάδειξής του. Το 2012 εκδόθηκε βιβλίο για την προσωπικότητά του σαν αθλητής αλλά και ανέκδοτες πληροφορίες για την προσωπική του ζωή και την ατμόσφαιρα της εποχής των πρώτων σύγχρονων  Ολυμπιακών Αγώνων.

Χριστούγεννα Στο Γύθειο 1911

Γύθειο 1911, Η γιορτή του Χριστουγεννιάτικου Δέντρου /Γ.Α.Κ. Αρχεία Ν. Λακωνίας – Αρχείο Τύπου

Στο παραπάνω κείμενο από εφημερίδα της εποχής του 1911 που βρίσκεται στα Γ.Α.Κ του νομού Λακωνίας βρίσκουμε αναφορά γιορτής του δέντρου των Χριστουγέννων κατά την οποία συγκεντρώθηκε ποσό για την συντήρηση της φιλαρμονικής της πόλεως του Γυθείου. Στην οργάνωσή της συνετέλεσαν τότε επίτροποι της Πουλάκος, Αλειφέρης, Πετροπουλάκης, Μαντζάκος, Ξηνταράκος.

Θεσμοί Της Μάνης – Η Καπετανία

Στην έξω Μάνη ( μεσσηνιακή και ως το Γύθειο ) δεν διαμορφώθηκαν οι ίδιοι θεσμοί με την μέσα Μάνη. Οι ιστορικές και γεωγραφικές διαφορές είχαν ως αποτέλεσμα και διοικητικές διαφορές. Στην έξω Μάνη ο πληθυσμός όντως για να ξεπεράσει τις όποιες κοινωνικές δυσκολίες στράφηκε και εκεί προς την οικογένεια.

Στην έξω Μάνη όμως είχαμε δύο σημαντικά χαρακτηριστικά. Μεγάλες και γόνιμες εκτάσεις γης για τις οποίες φιλονικούσαν οι διάφορες οικογένειες και έντονη παρουσία κάποιας Εξουσίας έστω κι αν αυτή δεν επιβαλλόταν αλλά έκανε αισθητή την παρουσία της. ( Φράγκοι, Ενετοί, Τούρκοι ). Η παρουσία κάστρων σε όλη την έκταση της έξω Μάνης ( Πασσαβάς, Ζαρνάτα, Κελεφά, κ.ά. ) οδήγησε πολλούς Μανιάτες σε συνδιαλλαγές με τους ξένους όσο ήταν εκεί και υιοθέτηση κάποιων χαρακτηριστικών τους.

Η δημιουργία μιας φεουδαρχίας στην έξω Μάνη δεν πρέπει να μας κάνει εντύπωση. Η δύναμη της οικογένειας επί μεγάλων εκτάσεων γης σε συνδυασμό με τα διοικητικά πρότυπα των Βενετών οδήγησε σε αυτήν την μορφή οργάνωσης του τόπου με πλήρη επισημότητα. Στην Μάνη τα οικογενειακά αυτά φέουδα ονομάστηκαν καπετανίες και οι ηγέτες αυτών ήταν οι καπετάνιοι οι οποίοι προέρχονταν από τις πιο δυνατές οικονομικά οικογένειες.

Πύργος του Αντώνη μπέη Γρηγοράκη στον Αγερανό

Ο θεσμός της καπετανίας διέφερε τελείως από τους θεσμούς της μέσα Μάνης. Ο καπετάνιος ήταν απόλυτος άρχων του τόπου και η διαταγή του ήταν νόμος απαράβατος σε αντίθεση με την αναρχία και τον συνεχή αγώνα επιβίωσης και επιβολής συμφερόντων που επικρατούσε στα χωριά του Ταινάρου. Τα μέλη της οικογένειας δεν ήταν εξισωμένα. Νόμος ήταν ο λόγος του καπετάνιου που στο απόγειο της δόξης του μπορούσε να γίνει μπέης.

Κάθε καπετανία ακολουθούσε την εντολή του καπετάνιου. Τέτοιες εντολές αφορούσαν πολεμικές προετοιμασίες, καταβολή φόρου, συγκομιδή των ελιών, σπορά των σιτηρών κ.ά. που υποχρεώνονταν οι κάτοικοι να πράξουν. Ωστόσο υπήρχαν και καπετάνιοι ιδιαίτερα αγαπητοί από τους υπηκόους τους, όπως περιγράφει το παρακάτω τραγούδι.

Αφέντη, αφέντη Μούρτζινε
Οι Ξωχωρίτες μου πασι
Να πάρουν τα τουφέκια τους
Να κατεβούσι στο γυαλό ….

Αυτό συνέβαινε διότι πολλοί καπετάνιοι έκαναν αρκετές αγαθοεργίες. Μίσθωναν υπαλλήλους για προσωπική φρουρά, χτίστες, έφτιαχναν εκκλησίες, σχολεία, πλήρωναν γραμματικούς. Ακόμα και συσσίτιο για τους άπορους χωριανούς οργάνωναν μερικοί από αυτούς.
Οι καπετανίες δεν ήταν σταθερές. Αυτό διότι πολλοί καπετάνιοι προσπαθούσαν να επισκιάσουν άλλους ή γιατί με το πέρασμα χρόνου πολλοί νέοι Μανιάτες διεκδικούσαν μερίδιο καπετάνιου. Οι πιο γνωστές καπετανίες ήταν οι εξής ….

  • Του Κουμουνδούρου στις Κιτριές,
  • Του Καπετανάκη στην Τρικότσοβα
  • Του Μούρτζινου στην Καρδαμύλη
  • Του Δουράκη στην Καστάνια
  • Του Βενετσιανάκη στην μικρή Καστάνια
  • Του Κυβέλου στην Μηλιά
  • Του Γιατράκου στην Άρνα
  • Του Καβαλλιεράκη στην Καρυούπολη
  • Του Γρηγοράκη στο Γύθειο και Αγερανό
  • Του Χρηστέα στην Πλάτσα
  • Του Μαυρομιχάλη στην Τσίμοβα

Ωστόσο υπήρχαν και μικρότερες καπετανίες, τέτοιες ήταν:

  • Του Χατζάκου στην Πηλάλα
  • Του Πατριαρχέα στο Πραστείο
  • Του Κιτρινιάρη στην Σαιδόνα
  • Του Καλκανδή στο Σκουτάρι
  • Του Ζερβάκου ή Ζερβομπεάκου στον Καρβελά
  • Του Πετροπουλάκη στην Ράχη
  • Του Ταβουλάρη στα Κονάκια

Η εξουσία των καπετάνιων ήταν αναγνωρισμένη επίσημα και από την Βενετική και Τουρκική εξουσία. Ακόμα και διάφοροι περιηγητές που έρχονταν στην Μάνη υποχρεούνταν να φιλοξενηθούν στο σπίτι ή φρούριο μάλλον του άρχοντα της περιοχής.

Τα σημαντικότερα προνόμια τους ήταν η συλλογή φόρων, το μονοπώλιο σε εμπορικές συναλλαγές από τα λιμάνια της περιοχής τους, η αποκλειστική ηγεσία σε περίοδο πολέμου. Επίσης συχνές ήταν και οι δικαστικού τύπου αποφάσεις που έπαιρναν και επέβαλλαν. Η εκλογή δε του καπετάνιου δεν ήταν αιρετή αλλά κληρονομική.

Πλάτανος (Λίμπερδο)

Ο Πλάτανος ή Λίμπερδο όπως ήταν η ονομασία του και άλλαξε το 1955, είναι ένα χωριό της Κάτω Μάνης το οποίο βρίσκεται 8.5 χλμ. δυτικά του Γυθείου σε υψόμετρο 75 μ.

Χωρίζεται στην Πάνω και Κάτω χώρα. Στο κάτω μέρος του χωριού, η πλαγιά στην οποία είναι χτισμένο καταλήγει σε έναν ξεροπόταμο που λέγεται Πλατάνι. Τα χριστιανικά μνημεία του οικισμού μαρτυρούν την ύπαρξη πληθυσμιακής συγκέντρωσης απο τον 11 ο τουλάχιστον αιώνα.

Πρώτη γραπτή αναφορά εντοπίζεται στην απογραφή Grimani το 1700.

Κατά μια άλλη άποψη, η ίδρυση και η ανάπτυξη του οικισμού συνδέεται με την εγκατάσταση των Πετροπουλάκηδων στην περιοχή.

Η Εκκλησία του Αγίου Γεωργίου

Στο χωριό υπάρχει η εκκλησία του Αγίου Δημητρίου καθώς και η εκκλησία του Αγίου Γεωργίου. Ο Άγιος Δημήτριος είναι βυζαντινή εκκλησία σταυροειδής, δικίονος, με τρούλο ελλαδικού τύπου. Έχει οικοδομηθεί με κανονική πλινθοπερίβλητη τοιχοδομία και στο εσωτερικό του σώζονται λείψανα γραπτού διάκοσμου του 12ου αιώνα.

Η Εκκλησία του Αγίου Δημητρίου

Στα βόρεια του χωριού, σε απόσταση 1,5 χλμ. , συναντάμε τον συνοικισμό Ψαθάκια, ο οποίος κατοικείται αποκλειστικά απο την οικογένεια Οικονομάκου. Ο συνοικισμός πήρε την ονομασία του απο το χόρτο Ψαθί, που φυτρώνει σε εκείνο το σημείο. Ανάμεσα στα Ψαθάκια και στον πλάτανο υπάρχει η τοποθεσία »του Γιάννη το χωριό», όπου πήρε το ονομά της απο τον Γιάννη Κουτράκο απο τα Σκυφιάνικα, ο οποίος ήρθε εκεί και έχτισε σπίτι. Ο Γιάννης ήταν το δεύτερο απο τα τρία παιδιά της οικογένειας, ο πρώτος έφυγε και πήγε στην Επίδαυρο και άφησε απογόνους εκεί ενώ ο τρίτος πήγε σε άλλο μέρος της Μάνης.

Στην τριήμερη μάχη του Πολυαράβου, ανάμεσα στους 2000 Έλληνες που πολέμησαν υπήρχαν και τα ονόματα κατοίκων του Πλατάνου. Οι πολεμιστές αυτοί ήταν οι Πασαβιγιότης Ηλίας, Γεωργαράκος Πέτρος, Σταυριανάκος Διακουμής και Ροζολάκος Αναστάσιος.

ΑΠΟΓΡΑΦΕΣ

ΠΛΑΤΑΝΟΣ (ΛΙΜΠΕΡΔΟ): 1844: 115 κατ. , 1853: 123 κατ. , 1861: 141 κατ., 1879: 201 κατ. , 1889: 232 κατ. , 1896: 232 κατ. , 1907: 246 κατ. , 1920: 246 κατ. , 1928: 324 κατ. , 1940: 282 κατ. , 1951: 251 κατ. , 1961: 270 κατ. , 1971: 244 κατ. , 1981: 192 κατ.

Γρηγοριάνοι ( Τσεροβά ή Δροσοπηγή )

 

Οικογένεια Γρηγοράκου

( Τσεροβά ή Δροσοπηγή )

Το επώνυμο Γρηγοράκος απαντάται σε πολλά χωριά της Μάνης διότι σημαίνει το παιδί του Γρηγόρη (Ληγόρη στην μανιάτικη διάλεκτο). Ως πατρωνυμικό λοιπόν δεν πρέπει να συγχέουμε τους Γρηγοριάνους της Τσεροβάς με άλλους άσχετους από άλλα χωριά.

Σύμφωνα με τον λαογράφο Κ. Κάσση η οικογένεια Γρηγοράκου της Τσεροβάς αποτελεί παλαιή ντόπια πατριά – οικογένεια, τοπικά ισχυρή, δηλαδή με δύναμη στα όρια του χωριού και των  πέριξ συνοικισμών. Πιθανή ίσως σχέση με την Χιμάρα ή Καρυούπολη καθώς πολλοί από εκεί μετοίκησαν στην Τσεροβά.

Σπίτια στην Τσεροβά

Κατά την επανάσταση του 1821 η οικογένεια καταγεγραμμένα συμμετέχει με (2) αγωνιστές από την Τσεροβά. Μάλιστα ο ένας καταγράφεται με το όνομα Ληγοράκος Μπάρτζος. ( Αριστεία, Σ. Καπετανάκη ). Το πιο πιθανό να πρόκειται για τοπικό παρατσούκλι και όχι για βαπτιστικό. Στο δημοτολόγιο του 1853 καταγράφεται ο Γρηγοράκος Αντώνιος 48 ετών από την Τσεροβά. Στα δημοτολόγια του 1871 καταγράφονται (4) μέλη της οικογένειας Γρηγοράκου.

Σήμερα στην Τσεροβά ή Δροσοπηγή υπάρχουν απόγονοι της οικογένειας Γρηγοράκου. Μάλιστα είναι από τους ιδρυτές του πολιτιστικού τους συλλόγου.

 

Σημείωση

Δυστυχώς δεν μπορέσαμε να συλλέξουμε περισσότερα δεδομένα για την οικογένεια Γρηγοράκου της Τσεροβάς καθώς για το όνομα Γρηγοράκος σε καταλόγους 1912, 1922, 1940 αναγράφεται γενικά και αόριστα Λακωνία πράγμα που κάνει αδύνατη την ταύτιση τους με την συγκεκριμένη οικογένεια μελέτης. Παρακαλούμε όποιος γνωρίζει περισσότερα για την συγκεκριμένη οικογένεια να επικοινωνήσει μαζί μας.

Παπαδιάνοι (Πηλάλα)

Το παρακάτω άρθρο είναι αναδημοσίευση από το περιοδικό Μάνη χθες, σήμερα, αύριο (τεύχος 30) της Αδούλωτης Μάνης. Λόγο του ότι περιλαμβάνονται τόσες πολλές και ιδιαίτερες πληροφορίες, θα ήταν κρίμα να μην παραδοθεί αυτούσιο.

Οικογένεια Παπαδάκου (Πηλάλα)

Το επώνυμο «Παπαδάκος» είναι μανιάτικο επώνυμο. Προσδιορίζει ή δηλώνει «το παιδί του παπά».Είναι πολύ συνηθισμένο στη Μάνη και τη Λακωνία γενικότερα.

Τους δύο τελευταίους αιώνες το «Παπαδάκος» το συναντάμε σε διάφορα χωριά της Λακωνίας, όπως: Άρνα, Δαφνί, Δροσοπηγή (Τσεροβά), Καρβελάς, Κόκκινα Λουριά, Κονάκια, Λάγια, Μαυροβούνι, Μηλιά, Νύφι, Ξηροκάμπι, Μυρσίνη (Πάνιτσα), Πηλάλα, Ποταμιά, Σιδηρόκαστρο, Χαριά κλπ.

Τα επώνυμα «Παπαδάκος», «Αναγνωστάκος» και «Δασκαλάκος» τα προτιμούσαν οι απόγονοι των: παπά, αναγνώστη και δάσκαλου αντίστοιχα. Αυτό συνέβαινε γιατί ο παπάς, ο αναγνώστης κι ο δάσκαλος είχαν κύρος στο χωριό τους και ήταν λειτουργήματα εκείνη την εποχή. Επίσης προσέδιδαν κύρος στους απογόνους, γιατί ήταν μοναδικοί. Υπήρχε δηλαδή ένας παπάς, ένας αναγνώστης, ένας δάσκαλος συνήθως σε κάθε χωριό και ήταν σημαίνοντα πρόσωπα. Κάθε τέτοιο επώνυμο επισκίαζε το παλιό επώνυμο της Οικογένειας, ακόμα κι αν επρόκειτο για παμπάλαιο ιστορικό επώνυμο, όπως Φωκάς, Παλαιολόγος, Λάσκαρης, Κομνηνός, κλπ.

Το σύντομο ιστορικό που ακολουθεί, είναι για την Οικογένεια Παπαδάκου που έλκει την καταγωγή από το χωριό «Πηλάλα» (Βλ. ΙΕΤ 1, χάρτη Μάνης) της τέως Επαρχίας Γυθείου του νομού Λακωνίας. Αρχικά, το 1835 η Πηλάλα ανήκε στον τέως Δήμο Σμήνους με έδρα το Σμήνος (Πάνιτσα) (Βλ. ΙΕΤ 2).

Το 1841 με τη συγχώνευση των δήμων, πέρασε στον τέως Δήμο Μαλευρίου, με έδρα ξανά την Πάνιτσα(Βλ. ΙΕΤ 2).

Αργότερα, το 1912, μαζί με τα γειτονικά Κονάκια συγκρότησαν την «Κοινότητα Κονακίων» (Βλ. ΙΕΤ3).

Σήμερα, μετά την τελευταία συνένωση του 1997 (πρόγραμμα «Καποδίστριας»), ανήκει πλέον στο ΔήμοΓυθείου (Βλ. ΙΕΤ 4), το δεύτερο σε μέγεθος Δήμο της Λακωνίας μετά το Δήμο Σπαρτιατών.

Πολύ κοντά στην Πηλάλα είναι τα Κονάκια, όπως προαναφέρθηκε, αλλά και η Μυρσίνη (Πάνιτσα). Και στα δύο αυτά γειτονικά χωριά, υπάρχει μέχρι σήμερα επώνυμο Παπαδάκος, αλλά είναι διαφορετικό σόι το καθένα, δηλαδή από άλλον παπά – γενάρχη.

Παρατηρώντας τις δυο πρώτες γενιές στο Γενεαλογικό Πίνακα, βλέπουμε πως ο Βασίλειος της 2ης γενιάς ήταν παπάς. Αβίαστα λοιπόν κάποιος θα μπορούσε να πει, ότι απ’ αυτόν έλκεται το «Παπαδάκος». Όμως και ο αδελφός του Ιωάννης επίσης 2ης γενιάς, αλλά και τα παιδιά του Ιωάννη, φέρουν ως και σήμερα το επώνυμο Παπαδάκος. Επομένως «παπάς» πρέπει να ήταν ο πατέρας των Ιωάννη και Βασιλείου, ο«Νικόλαος» 1ης γενιάς ή ίσως ο παππούς τους. Όμως το μεν παππού των Ιωάννη και Βασιλείου ιερέως δεν τον ξέρουμε, το δε πατέρα τους Νικόλαο, τον βρίσκουμε ως πατρώνυμο των δύο αυτών παιδιών του, χωρίς να γνωρίζουμε την επαγγελματική του ιδιότητα, δηλαδή αν ήταν πράγματι παπάς.

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΓΕΝΕΩΝ

1η ΓΕΝΙΑ: Νικόλαος «Παπαδάκος»: Είναι ο γενάρχης της Οικογένειας Παπαδάκου στην Πηλάλα. Όπως αναφέρθηκε και παραπάνω, τον βρίσκουμε στα έγγραφα ως πατρώνυμο των γιων του Ιωάννη και Βασιλείου ιερέως. Ενδεικτικά τον αναφέρουμε «Παπαδάκο», γιατί δε γνωρίζουμε το πραγματικό επώνυμό του, που θα ήταν και το παλιότερο επώνυμο της όλης Οικογένειας. Πρέπει να ήταν παπάς, αφού τα παιδιά του εκείνη την εποχή φέρουν το επώνυμο Παπαδάκος1.

2η ΓΕΝΙΑ: Στη 2η γενιά είναι τα παιδιά του Νικολάου Παπαδάκου: Ιωάννης και Βασίλειος. Ιωάννης Παπαδάκος του Νικολάου: Γεννημένος το 1802, σύμφωνα με γραπτή πηγή. Υπήρξε πολεμιστής του 1821. Σε αίτησή του στις 18 Ιουνίου 1839 (Βλ. ΙΕΤ 7), αναφέρει: Προς τον Δήμαρχο Μαραθέας .

Ο υποφαινόμενος ετών 37 γεννηθείς/ και κάτοικος του χωρίου Πιλάλας 2 του Δήμου/Σμίνους της Διοικήσεως Λακωνίας , αρξα/μένου του Ιερού αγώνος εκινήθην ως έλλην/ κατά των εχθρών ευρεθείς εις διαφόρους μά/χας , Λακεδαίμονος Βαλτέτζι Κερασιάς/ και Τριπολιτζά , υπό την διεύθυνση του Δη/μητρίου Χαντζάκου αρχηγού/ Με πόσον ζήλον και προθυμίαν ε/συναγωνίσθην δια την ελευθερίαν της/ Πατρίδος μας είναι αυτόπτης ο αυτός αρ/χηγός μας . Τας εκδουλεύσεις μου ταύτας ανά/φερα και εις την επί τούτου διορισθείσαν/ εξεταστικήν επιτροπήν της μάνης , αλλά άχρι/ τούδε είμαι αμνημονημένος από πάσαν/ αμιβήν και χάριν των εις Πατρίδα/ εκδουλεύσεών μου κτλ .

Εξαιτούμαι Λοιπόν χάριν των διαλη/φθέντων εκδουλεύσεών μου το ανήκον/ αριστείον και υποφαίνομαι ευσεβάστως/

Ο ευπειθής Ιωάννης παπαδάκος

Παρακάτω ο δήμαρχος του τότε Δήμου Σμήνους «Β. Μαντραπίλιας», με ημερομηνία «εν Καρβελά την 3 8 βρίου (:Οκτωβρίου) 1839 » , πιστοποιεί ότι στο Δήμο του, δεν έχει άλλος το ίδιο όνομα και επώνυμο με τον αναφερόμενο, δηλαδή υπάρχει μόνο αυτός με το όνομα «Ιωάννης Παπαδάκος από την Πηλάλα». Κάτω αριστερά στην πρώτη σελίδα του ίδιου εγγράφου, αναφέρεται πως του απονεμήθηκε «Σιδηρούν» Αριστείο (απ’ αυτήν την αίτησή του). Τον βρίσκουμε επίσης και σε άλλο αχρονολόγητο κατάλογο της «Συλλογής Γιατράκου» (Βλ. ΙΕΤ 8). Το πολυσέλιδο αυτό έγγραφο είναι αχρονολόγητο γιατί είναι κολοβό, του λείπουν δηλαδή οι πρώτες και οι τελευταίες σελίδες. Αν όμως είναι σωστή η αναγραφόμενη ηλικία του – 40 ετών – τότε ο κατάλογος γράφτηκε το 1842. Αναφέρεται λοιπόν σ’ αυτό με:

Αύξοντα Αριθμό: 274 όνομα και επώνυμο: Ιωάννης Παπα/δάκος … ηλικία: 40 χωρίο δή/μου επαρχίας:…πιλάλα 4 μα/λεβρίου Γυθείου από πότε ος πότε πολέμησε: 1821 – 1828 εις τας μαχας/ ας ευρέθην: εις την εκαθαρησην τον εν λα/κεδαίμονα εντοπιον οθο/μανον της πελοπονησου και φρου/ρίων δράμαλη και αράβον/ πάσας μάχας συγκροτήθησαν/ ηπ ‘ ά λων αρχηγών του και ηδίος/ ο αρχηγός Π . Γιατράκος . με πίον/ αρχηγόν: διάφορους/ οπλαργι/γους και ηδιος/ο Π . Γιατρά/κος παρατη/ρήσεις ταξεος:…Α ! ταξεος/ στρατιώτης

Αμέσως παρακάτω στον ίδιο κατάλογο, με αύξοντες αριθμούς 275 και 276 αναφέρονται και οι:

Πολυχρόνης Χατζάκος και Δημήτρης Χατζάκος , 40 και 30 ετών αντίστοιχα, από το ίδιο χωριό την Πηλάλα . Πολέμησαν στις ίδιες μάχες με τον Ιωάννη Παπαδάκο και με τους ίδιους αρχηγούς .

Τέλος αναφέρονται: ο μεν Πολυχρόνης Χατζάκος Α ‘ τάξεως καπετάνιος , ο δε Δημήτρης Χατζάκος ( μ ) πουλουξής .

Επιβεβαιώνονται δηλαδή τα γραφόμενα από τον Ιωάννη Παπαδάκο στην παραπάνω αίτησή του, (βλ. ΙΕΤ 7) περί του αρχηγού του Δημητρίου Χατζάκου. Παράλληλα λόγω της οικογενειοκρατίας που ίσχυε τότε, ενισχύεται και η άποψη πως υπήρχε εξ αίματος συγγένεια μεταξύ των οικογενειών Παπαδάκου και Χατζάκου. Το πρόγραμμα «EGO» (εγώ) της Ακαδημίας Αθηνών (Βλ. ΙΕΤ 8α & 8β):

«υποστηρίζει ότι οι Κοντιάνοι, οι Πατρικιάνοι και οι Χατζιάνοι (της Πηλάλας) είναι μια οικογένεια (παλιά)».

Εμείς προσθέτουμε σ’ αυτά και τα επώνυμα, επίσης της Πηλάλας, Λιάκος, Νικολάκος και Παπαδάκος. Τούτο γιατί σε διάφορα έγγραφα όλα αυτά τα επώνυμα σχετίζονται. Π.χ. το Κοντάκος με το Χατζής – Χατζάκος. Το Χατζής – Χατζάκος με το Νικολάκος, το Παπαδάκος, αλλά και το Λιάκος. Τέλος από τα παραπάνω επώνυμα, τα «Κοντάκος» και «Λιάκος», τεκμηριωμένα και βάσει αρχειακών πηγών προέρχονται «…εκ της οικογένειας των Κοριθράκηδων3…».

Σε άλλο έγγραφο (Βλ. ΙΕΤ 9) με ημερομηνία «Καλάμαις την αην Ιουνίου 1844 » που το υπογράφει ο τότε γερουσιαστής Ν .(- ικόλαος ) Πιεράκος , προτείνεται και ο Ιωάννης Παπαδάκος από την Πηλάλα , σε σύνολο 112 Μανιατών πολεμιστών του 1821, για την απονομή Αργυρού Αριστείου .

Στο ίδιο έγγραφο αναγράφονται προτεινόμενοι για το Αργυρό Αριστείο, επίσης από την Πηλάλα και οι συγχωριανοί του:

Σαρ . Στεφανάκος Πέτρος Δημητρακάκος Δ . Δουκάκος και Παπα Σπυρίδων Οικονομόπουλος .

Το Υπουργείο Στρατιωτικών, με ημερομηνία «Αθήναι την 13 Ιουνίου 1844 » , για την παραπάνω πρόταση του Ν. Πιεράκου εκδίδει την απόφαση (Βλ. ΙΕΤ 10):

Χορήγησις αργυρών αριστείων εις 112 άτομα .

Απόφασις Επί τη προτάσει του ημετέρου/ Υπουργού των Στρατ . Απεφασίσαμεν/ και διατάττομεν τα εξής: Αον Ευαρεστούμεθα να χορηγήσω/μεν το αργυρούν αριστείον , εις τα κά/τωθεν σημειούμενα άτομα , άτινα εκ/πληρώσαντα καθήκοντα αξιωματικού/ έλαβον μέρος ενεργητικόν εις τας μά/χας του υπέρ ανεξαρτησίας της Πα/τρίδος πολέμου ….

Λίγες μέρες αργότερα, στις 16 Ιουνίου 1844 ο Όθωνας υπογράφει τη χορήγηση των Αργυρών Αριστείων στα εν λόγω 112 άτομα – Μανιάτες πολεμιστές του 1821, μεταξύ των οποίων και ο Ιωάννης Παπαδάκος , με αύξοντα αριθμό 110 (Βλ. ΙΕΤ 11). Ο κατάλογος αυτός είναι γραμμένος σε φόρμα με προμετωπίδα τα βαρύγδουπα σήματα του Βαυαρού Βασιλιά και το γνωστό λογότυπο ΟΘΩΝ ΕΛΕΩΙ ΘΕΟΥ ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Πρέπει εδώ να σημειώσουμε πως «Αργυρούν Αριστείον», απονεμόταν σε όσους υπηρέτησαν στην Επανάσταση του 1821 ως αξιωματικοί. Το 1871 επανέρχεται, στην 4η και τελευταία «Επιτροπή Εκδουλεύσεων του Αγώνα», που συστάθηκε το 1865 με πρώτο πρόεδρό της το Γενναίο Θ. Κολοκοτρώνη, με την εξής αίτηση του (Βλ. ΙΕΤ 12):

Εν Πανίτση την 6 Ιουνίου 1871 αίτησις του ιωάννι/ Παππαδάκου κατήκου/ πηλάλας του δήμου μα/λευρίου Περί αμηβής/ εκδουλεύσεόν μου.

Προς Την επί του Ιερού αγώνος εξεταστικήν επιτροπήν/ των στρατιωτικών εκδουλεύσεων .

Δια του Κου Δημάρχου Μαλευρίου Ειδοποιηθείς ο υποφαινόμενος παρά του Κου δη/μάρχου μου να προσέξω τα υπό του πρώην Προέ/δρου της επί του αγώνος επιτροπής ζητηθέντα έγγραφα/ δι ων και ορίζονται αι κατά τον αγώνα εκδουλεύσεις/ μου , πληροφορώ την νυν Σεβ . Επιτροπήν ότι κατά/ το 1865 υπέβαλον προς την τότε συσταθείσαν επιτροπήν πιστοποιητικά διαφόρων αρχηγών δια των/ οποίων απεδεικνύετο ότι παρευρέθην εις διαφόρους/ κατά του κοινού της Ελλάδας εχθρού μάχας ιδίως/ δε εις τας της Τριπόλεως Πολυαράβου Μονεμ/βασίας Αλμυρού , Δηρού Πύλου και εις όλας εν

γένει τας μάχας με τους υπό την οπλαρχηγίαν μου/ πεντήκοντα και επέκεινα άνδρας τους οποίους εμισθοδότουν και ετροφοδότουν υπ ‘ εξόδων μου , τα πι/στοποιητικά δε ταύτα φρονώ ότι ευρίσκονται/ εις το αρχείον των κατά καιρόν συσταθεισών/ επιτροπών . Εξαιτούμαι δε και δια της παρούσης μου να αντα/μειφθώ διότι εξοδεύθην μεγάλως δια της μισθοδοτήσεως των υπό την οπλαρχηγίαν μου ανδρών .

Ευπειθέστατος κάτοικος Πηλάλας του Μαλευρίου/ Ιωάνης παπαδακος

Ο Ιωάννης Παπαδάκος είναι από εκείνους τους σπουδαίους, αλλά άγνωστους και αφανείς ήρωες του 1821, που υπηρέτησε ως Καπετάνιος του Αγώνα, δηλαδή Αξιωματικός. Παρόλο του ότι παρασημοφορήθηκε ως και με το Ασημένιο Αριστείο από τον Όθωνα, δεν ανταμοίφθηκε ποτέ για την όλη συμμετοχή του στον Ιερό υπέρ ανεξαρτησίας Αγώνα του Έθνους, κάτι που φαίνεται ακόμη και από την τελευταία αίτηση του προς την επίσης τελευταία επιτροπή εκδουλεύσεων του Αγώνα. Τέλος μαζί με τον αδελφό του Βασίλειο ιερέα Παπαδάκο, τους βρίσκουμε συνδρομητές (Βλ. ΙΕΤ 13)

«υπέρ των εν Συρία παθόντων Χριστιανών» , σε κατάλογο της Εφημερίδας της Κυβερνήσεως του 1861. Εδώ πρέπει να σημειώσουμε δύο πράγματα: • Το πρώτο πως το 1860 είχαμε πρωτοφανείς σφαγές χριστιανών από το μουσουλμανικό όχλο στη Δαμασκό της Συρίας. • Και δεύτερο πως οι αδελφοί Ιωάννης και Βασίλειος Παπαδάκος απ’ την Πηλάλα, που πολέμησαν σκληρά για την ελευθερία της πατρίδας, γνώρισαν καλά, στα πεδία της μάχης και όχι μόνο, την τουρκική βαρβαρότητα και θηριωδία.

Βασίλειος Παπαδάκος του Νικολάου, Ιερέας: Αδελφός του Ιωάννη, πολεμιστής κι αυτός του 1821. Σε αίτησή του στις 28 10 βρίου (: Δεκεμβρίου ) 1841 (Βλ. ΙΕΤ 14), διαβάζουμε:

Προς τον Δήμαρχο Σμήνους . Τέλος άμα ήρχησεν ο υπέρ ελευθερίας Ιερός αγώνας/ εκοινήθην κατά των ε / χθρών έχοντας υπό την οδηγίαν μου περίπου των δέκα στρατιωτών ευρεθείς / εις τας Μάχας Λακεδαίμονος , βλαχοκερασιών , Τρικόρφων , Τριπολιτζάς ,/ εις αργολίδα , εν καιρώ του Δράμαλη , εις Ναυπλιον , εις Μεσι ( α ) νικά φρουρι· / α και εις τας κατά την Σπάρτην εισδρομάς και αποβάσεις του ημπραήμη χω/ρίς να λάβω παραμικράν περίθαλψιν από τας καιρόν Διοικήσεις της / ελλάδος . Δια τας εις τον Ιερόν αΓώνα εκδουλεύσεις μου επισυ / νάπτω και Πιστοποιητικόν έΓραφον των οπλαρχηγών μου . Εξαιτούμαι λοιπόν να λάβω χάριν των εκδουλεύ / σεών μου το ανήκον αριστείον και υποφαίνομαι ευσεβάστως .

Ο ευπειθείς Δημότης σας Κάτοικος εις Πι / λάλα Βασιλιος παπαδάκος

Παρακάτω στην αίτησή του, «εν ελείψει Δημάρχου ο ( δημαρχιακός ) πάρεδρος Γ . Χαδιαράκος»του τότε δήμου Σμήνους, με ημερομηνία «εν Πάνιτζα την 28 10 βρίου (:Δεκεμβρίου) 1841» ,πιστοποιεί ότι: άλλος δημότης φέρον το αυτό όνομα και επώνυμον με τον ανα / φερόμενον δεν υπάρχει εις τον Δήμον μας .

ο αναφερόμενος δεν εκατηγορήθη πώποτε επί πλημμελήμ .(- ατι )/ προνοουμένω και Τιμωρουμένω παρά του αρθρ . 22 του Ποιν .(- ικου ) Νό / μου .

Το πιστοποιητικό (Βλ. ΙΕΤ 15) που συνοδεύει την αίτησή του, αναφέρει τα εξής:

Εν Αρεοπόλει την 2 9 βρίου (-. Νοεμβρίου ) 1841 Πιστοποιούμεν οι υποφαινόμενοι ότι ο Βασίλειος Παππαδάκος κάτοικος / εις Πιλάλα του Δήμου Σμήνους απ ‘ αρχής της επαναστάσεως έχων μεθ ‘ εαυτού του και πε / ρίπου των δέκα στρατιωτών , Αριθμούμενος από συγγενείς του και φίλους του εκινίθην / κατά των εχθρών ευρεθείς εις τας Μάχας Λακεδαίμονος , βλαχοκερασιών , Τρικόρ / φων , Τριπολιτζάς και αργολίδος εν καιρώ του Δράμαλη , εις Ναύπλιον , εις μεσινιακά / φρούρια και εις την κατά την Σπάρτην εισδρομάς και αποβάσεις του ημπραήμ ,/ συναγονιζόμενος δια την ελευθερίαν της Πατρίδος . Ο Πολίτης ούτος ήτον εις όλων των σταδίων του Ιερού αγώνος υπό τας οδηγίας μας / χωρίς να λάβη τήποτε παραμικράν περίθαλψην από το έθνος ./ Και εις ένδειξιν υποφαινόμεθα .

(υπογραφή) Ιωάννης Μαυρομιχάλης Κατζής Συνταγματάρχης

επικυρουτε ι γ [ ν ] ισιοτης τ [ ης ] άνοθεν ηπογραφής εν απουσία διμάρχου ο διμ [ α ] ρχι [ α ] κός πάρεδρος Τ . Σ . Αρφάνης Κοταράκος

(υπογραφή) Χρ .(- ιστόδουλος ) Π . καπετανάκης Ταγματάρχης .

Επικυρούται η γνησιότης της ανωτέρω υπογραφής Του Χ . Καπετανάκι Εν Καλάμαις της 15 Δικεμ .[- βρίου ] 1841. _ Τ . Σ . Ο Δήμαρχος Καλαμών _ Ιω . Κ . Κυριάκος

(υπογραφή) Στέφ . Πικουλάκης Λοχαγός

Επικυρούται το γνήσιον της άνω μιας υπογραφής Αρεόπολις την 27 10 βρίου ( Δεκεμβρίου ) 1841\ Ο Δήμαρχος Οιτύλου Τ . Σ . Μ . Ν . Τρουφάκος

Για τη συμμετοχή του στην Επανάσταση του 1821 και σαν άμεσο επακόλουθο των παραπάνω δύο εγγράφων (αίτηση – πιστοποιητικό), του απονέμεται στις 24 Φεβρουαρίου 1844 το Χάλκινο Αριστείο(Βλ. ΙΕΤ 16). Χάλκινο Αριστείο απονεμόταν σε όσους χαρακτηρίστηκαν «υπαξιωματικοί» κατά τη διάρκεια του Αγώνα, Ασημένιο στους αξιωματικούς και Σιδερένιο στους στρατιώτες. Με το ίδιο έγγραφο – κατάλογο, αυτό της 24 Φεβρουαρίου 1844, απονέμεται επίσης Χάλκινο Αριστείο και στους εξής συγχωριανούς του από την Πηλάλα:

Χριστόδουλος Θωμάκος Πιέρος Μαστρολιάκος Στρατήγης Κουλουριανάκος και Δημήτριος Δουκάκης

Πολλά θα μπορούσαμε να επισημάνουμε από τα έγγραφα για την πλούσια δράση, τόσο του Ιωάννη, όσο και του αδελφού του Βασιλείου ιερέως Παπαδάκου. Π.χ. ότι συμμετείχαν στις πιο σημαντικές και καθοριστικές μάχες της Επανάστασης από την έναρξη της ως και το 1826 – ’27. Εκείνο όμως που δεν πρέπει να παραληφθεί γιατί είναι άγνωστο, αλλά έχει πολύ μεγάλη σημασία, τόσο για την περιοχή τους, όσο και για την έναρξη του Αγώνα, γενικότερα είναι πως και τα δυο αδέλφια πρώτα – πρώτα έλαβαν μέρος:

εις τας μάχας Λακεδαίμονος , ή αλλιώς εις την εκαθαρησην τον εν λα / κεδαίμονα εντοπιον οθο / μανον . (βλ. ΙΕΤ 15 και 8) Μάχες δηλαδή ή πολιορκίες («κλεισίματα»), που από την αρχειακή έρευνα, γνωρίζουμε πλέον πως έγιναν τουλάχιστον σε δύο (2) μέρη εντός της Λακεδαίμονας. Το δύο (2) αυτά μέρη είναι τα εξής:

• Οι Πύργοι της Κουρτσούνας (σημ. Βασιλική) και • Το Κάστρο της Μπαρδούνιας.

Τα «κλεισίματα» αυτά έγιναν σίγουρα πριν τις 25 Μαρτίου 1821, πιθανότατα πριν και τις 17 Μαρτίου 1821. Έτσι άλλωστε θέλει η παράδοση. Πρέπει όμως να θεωρηθεί και ευνόητο, γιατί φεύγοντας οι Μανιάτες στις 17 Μαρτίου για την Καλαμάτα, δεν είναι δυνατόν να «αφήσαν από πάνω τους» στο «μπαλκόνι» της Μάνης, δηλαδή στα ιστορικά διπλανά Μπαρδουνοχώρια, τους γνωστούς και πανίσχυρους Τουρκομπαρδουνιώτες αγάδες με τους οποίους πολέμησαν αμέσως μετά στο Βαλτέτσι και αλλού.

Αργότερα, όπως προαναφέρθηκε, μαζί με τον αδελφό του Ιωάννη Παπαδάκο, τους βρίσκουμε συνδρομητές(Βλ. ΙΕΤ 13) «υπέρ των εν Συρία παθόντων Χριστιανών» , σε κατάλογο της Εφημερίδας της Κυβερνήσεως του 1861. Ο Βασίλειος Παπαδάκος υπήρξε κι αυτός δεινός πολεμιστής του 1821, μπουλουξής (:υπαξιωματικός), και του απονεμήθηκε το Χάλκινο Αριστείο. Τέλος, για αρκετά χρόνια υπηρέτησε ιερέας στη γενέτειρά του την Πηλάλα του τότε δήμου Σμήνους και αργότερα Μαλευρίου.

3η ΓΕΝΙΑ:

Στην 3η γενιά του Γενεαλογικού Πίνακα είναι τα παιδιά των πολεμιστών του 1821, Ιωάννη και Βασιλείου ιερέα. Απ’ αυτά, τα αδέλφια Γεώργιος γεννημένος το 1833 και Αλέξιος γεννημένος το 1844, παιδιά του Ιωάννη Παπαδάκου, δε γνωρίζουμε τι απέγιναν. Ούτε βρίσκουμε απογόνους τους στην Πηλάλα, όπως για όλους τους άλλους αυτής της γενιάς. Ίσως έφυγαν από το χωριό τους και αναζήτησαν αλλού καλύτερη τύχη4. Ο Γεώργιος μάλιστα αναφέρεται σε κατάλογο του 1872, με επάγγελμα «Φοιτητής», στοιχείο το οποίο ενδυναμώνει την πιθανότητα μετακίνησής του, ιδίως προς την πρωτεύουσα.

Μιχαήλ Παπαδάκος του Ιωάννη: Τον βρίσκουμε σύμφωνα με μια γραπτή πηγή γεννημένο το 1837. Στις 30 Αυγούστου 1852 νυμφεύεται την Αικατερίνη Δ. Ξα(ν)θάκου κάτοικο Κονακίων του τέως Δήμου Μαλευρίου (Βλ. ΙΕΤ 175).

Ελένη Παπαδάκου του Ιωάννη: Παντρεύεται στις 26 Ιουνίου 1860 σε ηλικία 22 ετών (γεννημένη επομένως το 1838), τον Ιωάννη Νικολάου Καράτζαλη από τα Κονάκια ηλικίας ετών 28 (Βλ. ΙΕΤ 18).

Αγαθή Παπαδάκου του Ιωάννη: Παντρεύτηκε στις 29 Μαΐου 1871, τον Πανάγο Μιχελάκο κάτοικο Μαλλιαρής Συκιάς του τέως Δήμου Γυθείου (Βλ. ΙΕΤ 19).

Δημήτριος Παπαδάκος του Βασιλείου. Δάσκαλος: Έμαθε γράμματα βοηθούμενος κι από τον πατέρα του ιερέα και έγινε δάσκαλος. Γι αυτό και οι απόγονοι του από τη σειρά των προγόνων τους παπάς-δάσκαλος, έφεραν το προσδιοριστικό επώνυμο «Παπαδασκαλάκος». Στις 31 Ιουλίου 1865 νυμφεύτηκε τη Μαρία Σταυριανού Κυριακαράκου κάτοικο Σιδηροκάστρου του τέως Δήμου Μαλευρίου (Βλ ΙΕΤ 20).

Μαρίτσα Παπαδάκου του Βασιλείου: Παντρεύτηκε στις 13 Μαΐου 1870 τον Μιχαήλ Δουκάκο κάτοικο του χωρίου Σκαμνακίου του τέως Δήμου Μαλευρίου (Βλ ΙΕΤ 21).

Παναγιώτης ή Αναγνώστης Παπαδάκος του Βασιλείου: Ήταν εγγράμματος και έψελνε στην εκκλησία. Είχε το χαμηλότερο βαθμό των κληρικών, δηλαδή το βαθμό του «Αναγνώστη». Το «Αναγνώστης», για όλους αυτούς που έφεραν τότε αυτό το βαθμό, αντικαθιστούσε πλήρως το πραγματικό βαφτιστικό τους όνομα. Έτσι ο συγκεκριμένος, αντί για Παναγιώτης ήταν γνωστός ως Αναγνώστης.

4η ΓΕΝΙΑ:

Δημήτριος Παπαδάκος του Μιχαήλ: Τον βρίσκουμε κληρωτό στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως το 1886 (Βλ. ΙΕΤ 22). Ήταν επομένως γεννημένος, όπως φαίνεται και στο Γενεαλογικό Πίνακα, το 1865.

Γεώργιος Παπαδάκος του Δημητρίου: Όπως και τα υπόλοιπα αδέλφια του, Αντωνία και Λεωνίδας έφεραν το προσδιοριστικό επώνυμο «Παπαδασκαλάκος». Τούτο γιατί, όπως προαναφέρθηκε, ο μεν παππούς τους Βασίλειος ήταν παπάς, ο δε πατέρας τους δάσκαλος. Ο Γεώργιος έφυγε από την Πηλάλα και εγκαταστάθηκε μόνιμα στο Γύθειο.

Αντωνία Παπαδάκου του Δημητρίου: Παντρεύτηκε στις 20 Σεπτεμβρίου 1893 το Δημήτριο Κοντάκο, επίσης από την Πηλάλα (Βλ. ΙΕΤ 23).

Λεωνίδας Παπαδάκος του Δημητρίου: Νυμφεύτηκε στις 28 Ιουλίου 1901 την Αθηνά Π. Παναγάκου από το Χωσιάρι του τέως δήμου Καρυουπόλεως (Βλ. ΙΕΤ 24).

Θεόδωρος Παπαδάκος του Παναγιώτη: Τον βρίσκουμε κληρωτό, στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως το 1894 (Βλ. ΙΕΤ 25). Ήταν επομένως γεννημένος το 1873.

5η ΓΕΝΙΑ:

Φώτιος Παπαδάκος του Ιωάννη: Πέθανε από «πτώση» το 1977.

Χαρίλαος Παπαδάκος του Γεωργίου: Καφεπώλης, εγκατεστημένος στο Γύθειο. Στο Γύθειο επίσης παντρεύτηκαν και όλες οι αδελφές του.

Παναγιώτης και Θεόδωρος Παπαδάκος του Ευθυμίου: Όλα τους τα αδέλφια όπως φαίνεται και στο Γενεαλογικό Πίνακα, αλλά και οι ίδιοι πέθαναν ή σκοτώθηκαν σχετικά νέοι. Ο πρώτος Παναγιώτης γεννημένος το 1905, εύζωνας, εκτελέστηκε στο Λυγερέα στις 31 Μαίου 1944. Ο δεύτερος Θεόδωρος σκοτώθηκε σε ατύχημα με εκκρηκτικό μηχανισμό το 1952.

6η 7η & 8η ΓΕΝΙΕΣ:

Οι επόμενες τρεις (3) γενιές 6η, 7η και 8η, είναι οι σημερινές εν ζωή γενιές της Οικογένειας Παπαδάκου. Σ’ αυτές ακροθιγώς επισημαίνουμε πως ο Βασίλειος Φώτη Παπαδάκος είναι ιερέας στη Λακωνία, η Ναυσικά Χαρίλαου Παπαδάκου υπήρξε Μοναχή και πως ο αδελφός της Γεώργιος Χαρίλαου Παπαδάκος σκοτώθηκε στα γεγονότα επί Κατσαρέα στο Γύθειο. Και οι τρεις παραπάνω είναι της 6ης γενιάς. Οι γενιές αυτές έχουν καταγραφεί μόνο και μόνο για να φαίνεται η «απόσταση» του Γενεαλογικού Πίνακα «από το σήμερα». Ιδίως στην 7η και 8η γενιά δεν έχουν καταχωρηθεί πλήρως όλα τα ονόματα για διάφορους λόγους. Εδώ λοιπόν τελειώνει η περιγραφή των γενεών, αφού όπως προαναφέραμε, οι τελευταίες είναι οι σημερινές εν ζωή γενιές της όλης Οικογένειας.

Τέλος ας ευχηθούμε όπως αρμονικά καταχωρήθηκαν και συνυπάρχουν τα ονόματα των μελών της Οικογένειας Παπαδάκου, στον επισυναπτόμενο Γενεαλογικό Πίνακα, έτσι, επίσης αρμονικά και με μεγάλα βήματα προόδου, να ζουν πάντα οι απόγονοι τους, χωρίς ποτέ να ξεχνούν το όμορφο χωριό της καταγωγής τους, την ιστορική Πηλάλα της θρυλικής Μάνης.

————————————–

1. «Νικόλαος Παπαδάκος» αναφέρεται σε έγγραφα της Επανάστασης του 1821 (Βλ. ΙΕΤ 5 & 6) από τα μέρη εκείνα. Στα έγγραφα αυτά όμως, δεν αναφέρεται ο τόπος καταγωγής ή κατοικίας του. Έτσι δε μπορούμε να τον ταυτίσουμε με τον αναφερόμενο. 2. Παραμένει πάντα η ορθογραφία του πρωτότυπου, αλλά με τονισμό μονοτονικού. 3. Στην Πηλάλα, εκτός από το «Κορίθρακας», βυζαντινό ή τουλάχιστον υστεροβυζαντινό επώνυμο σε –ας, υπάρχουν και τα Δούκας, Δέρβας (Ντέρβας) και Κουλουράς.. 4. Η προφορική παράδοση της Οικογένειας θέλει συνέχειά της στην Ποταμιά του τέως δήμου Φελλίας της Λακωνίας. Από τα στοιχεία όμως που διαθέτουμε, δε φαίνεται να υπάρχει συνέχεια εκεί, από τους συγκεκριμένους Γεώργιο ή Αλέξιο Ιωάννη Παπαδάκου. 5. Σημειωτέον το έγγραφο αναφέρει πως ο Ιωάννης Παπαδάκος, πατέρας του, παντρεύεται την Αικατερίνη Δ. Ξανθάκου. Αλλά πρέπει να είναι λάθος γιατί βαθμός γάμου αναφέρεται «πρώτος». Ενώ τότε ο πατέρας του Ιωάννης είχε ήδη όλα τα παιδιά του, που αναφέρονται και στο Γενεαλογικό Πίνακα

Δημήτρης Δραγονάκος

Για τους φίλους Ι. Α. Αλεφραγκή
Και Γ . Αλεφραγκή…..

Κατά την επανάσταση του 1821 οι κάτοικοι της ανατολικής Μάνης συγκεντρώθηκαν στο Γύθειο σαν σημείο – ορμητήριο στο οποίο ύψωσαν επαναστατική σημαία με ηγέτες την πατριά των Γρηγοράκηδων. Ανάμεσά τους και οι διάφοροι κλάδοι τους.

Χάρτης της Σαντορίνης

Ο Δημήτρης Δραγονάκος – Γρηγοράκης μαζί με τα αδέλφια του επικεφαλείς μικρού σώματος αγωνιστών βρίσκονταν στο Γύθειο στις 23 Μαρτίου του 1821 και κίνησαν για Μυστρά και Μονεμβασιά όπως οι υπόλοιποι προσηλιακοί Μανιάτες. Ο Φωτάκος υπασπιστής του Κολοκοτρώνη τον αναφέρει μέσα στους καπετάνιους που χτύπησαν τον Δράμαλη στην Αργολίδα.. Προσέφερε τις υπηρεσίες του στον Αγώνα, ακόμα και μετά τον τραυματισμό του στις επιχειρήσεις του Ναυπλίου, από τον οποίο έμεινε ανάπηρος. Λόγω των εκδουλεύσεών του προς τον αγώνα και του τραυματισμού του η κεντρική Διοίκηση της Ελλάδος τον διόρισε έπαρχο των νησιών Σαντορίνης, Αστυπάλαιας και Ανάφης το 1823. Ωστόσο οι διοικητικές του δυνατότητες δεν ακολουθούσαν τις στρατιωτικές του αρετές. Στην Σαντορίνη δημιούργησε ένταση λόγω της μεροληπτικής του στάσης απέναντι σε διάφορες οικογένειες του νησιού. Για τον λόγο αυτό καθαιρέθηκε από το αξίωμα του έπαρχου. Παρασημοφορήθηκε σαν αξιωματικός.

Παρακάτω έγγραφο με αντιπροσώπους της Σαντορίνης προς τον Δ. Δραγονάκο
( οι κάτοικοι του Ημεροβιγλίου εξέλεξαν τον Μπαρμπαρήγο και Αλαφούζο για δημογέροντες του χωριού ). Ιούνιος 1823 .

Παπαδιάνοι-Παπαδοπουλιάνοι (Σκυφιάνικα)

Οικογένεια Παπαδοπούλου – Παπαδάκου ( Σκυφιάνικα )

Μια από τις παλαιές οικογένειες του χωριού Σκυφιάνικα κοντά στο Γύθειο είναι η οικογένεια Παπαδόπουλου ή Παπαδάκου. Η προέλευση της οικογένειας αυτής δεν είναι απολύτως εξακριβωμένη καθώς με το όνομα αυτό δηλώνεται η ιερατική καταγωγή του γενάρχη που για τα δεδομένα της εποχής αποτελούσε τιμή. Άγνωστη επίσης είναι η συγγένεια της οικογένειας αυτής με τις άλλες του τέως Δήμου Μαλευρίου  που έχουν το ίδιο επίθετο. Ωστόσο είναι πολύ πιθανό η οικογένεια να άλλαξε όνομα με την πάροδο των χρόνων καθώς το όνομα του χωριού και το μέγεθός του δείχνουν οικογενειακό οικισμό.

Τα Σκυφιάνικα

Χωριό Σκυφιάνικα οικογένεια Σκυφιάνοι.
Μάλιστα σε έγγραφο του 1806 όλοι οι κάτοικοι υπογράφουν ως Σκυφιάνοι.

Η οικογένεια κάνει την εμφάνισή της έντονη κατά την περίοδο της Ελληνικής επανάστασης του 1821. Διακριθέν μέλος της ο Πιέρος Παπαδόπουλος ή Παπαδάκος ( συνήθιζαν οι επίσημοι να τα γράφουν και στην Μοραΐτικη και στην Μανιάτικη διάλεκτο ) ο οποίος λόγο των σοβαρών υπηρεσιών προς την πατρίδα το 1825 πήρε τον βαθμό του υποχιλίαρχου. ( αντισυνταγματάρχη ). Μάλιστα ο Βασιλιάς Όθωνας του απένειμε το Αργυρό αριστείο και του έδωσε το 1844 τον βαθμό του ανθυπολοχαγού της φάλαγγας στον στρατό πράγμα πολύ τιμητικό για την εποχή του.

Παρακάτω η ανακοίνωση της προαγωγής του κατά την 20ή Ιανουαρίου του 1825 απόφαση του Εκτελεστικού.

Ο Δημήτριος Οικονόμου Λυκόδημος, Σταμάτης Ρόζος, Γεώργιος Γραφάκος, Γαλάνης Μιχαήλου Γαΐτανάρου, Σωτήρης Παγωνόπουλος και Κωνσταντίνος Ιω.Κυριακουλάκης εις τον της χιλιαρχίας, ο Μιχάλης Καραβοκυράκος, Κυριακούλης Ιω. Κυριακουλάκης, Ηλίας Κασάκος, Βασίλειος Λιγομυαλάκος ,Δημητράκης Βαβάκος, Παναγιώτης Ρετζιπεράκος, Δημήτριος Καράμπελας, Παναγιώτης Οικονομάκος ,Ιωάννης Φιορετάκος, Πιέρος Παπαδάκος και Ιω. Παυλάκος εις τον της υποχιλιαρχίας,

Είχε έναν γιό τον Δημήτρη ο οποίος έγινε παπάς. Το 1861 ο ίδιος υπογράφει ως δημογέροντας – ένορκος του χωριού Σκυφιάνικα. Ενώ το 1870 στους εκλογικούς καταλόγους υπογράφουν οι 4 εγγονοί του Ηλίας, Γιάννης, Σπύρος και Χαράλαμπος από τους οποίους κατάγονται οι σημερινοί Παπαδιάνοι των Σκυφιάνικων.

Αναφορές:

Ιερέας από Σκυφιάνικα περί 1790

Πιέρος Παπαδάκος 1807

Δημήτρης Παπαδάκος 1822 ιερέας

Χαράλαμπος Παπαδάκος 1842
Ηλίας Παπαδάκος 1846
Ιωάννης Παπαδάκος και Σπύρος Παπαδάκος 1847

Ο Φάρος Του Γυθείου

Πρώτος μεταξύ των τριών φάρων της Μάνης χτίστηκε στα 1873 ο φάρος στο λιμάνι του Γυθείου, στο μυχό του Λακωνικού κόλπου. Την εποχή εκείνη το Γύθειο γνώριζε σημαντική ακμή: από το 1860 έως το 1900 ο πληθυσμός αυξανόταν από 2.000 κατ. σε 5.000 κατ. η πόλη αποκτούσε ένα νέο ιπποδάμειο σχέδιο επέκτασης (1861) και τα τεχνικά έργα για τη διαμόρφωση των παραλιακών ζωνών (επιχώσεις, μολώσεις, προκυμαίες) κατασκευάζονταν με γοργούς ρυθμούς.

Μεγάλη ώθηση στην υποδομή του λιμανιού έδωσε η σύσταση του Λιμενικού Ταμείου το 1865. Το Ταμείο μερίμνησε και για τον ναυτικό φωτισμό του λιμανιού, αρχικά με έναν φανό σταθερού φωτός (1859) και 13 χρόνια αργότερα (1873) με τον επιβλητικό μαρμάρινο φάρο που διασώζεται μέχρι σήμερα. Ο φάρος χτίστηκε σε υψόμετρο 4μ. στο ανατολικό άκρο της νησίδας Κρανάη, η οποία αργότερα (1898) ενώθηκε με κρηπίδωμα με την ξηρά, για την καλύτερη προστασία του λιμένος.

Το κτίριο διακρίνεται για τη συμμετρία των όψεων, την αρμονία των αναλογιών, την εξαιρετικής ποιότητας μαρμάρινη τοιχοποιία, τις οικοδομικές λεπτομέρειες και ιδίως για το λαμπρό, υψίκορμο, οκτάγωνο πύργο του. Ο πύργος έχει πέτρινο σώμα ύψους 20μ. και περιλαμβάνει τη σπειροειδή σκάλα ανόδου με 93 σφηνοειδείς μαρμάρινες βαθμίδες. Ως κεφαλή, στην κορυφή του πύργου επικαθόταν διώροφος μεταλλικός κλωβός με το φωτοστάσιο, ώστε το ύψος του φωτιστικού μηχανήματος με το «οπτικόν» να είναι στα 27 μ. από τη στάθμη της θάλασσας.

Το άριστο περιστροφικό σύστημα Sautter Lemonnier, με ωρολογιακό μηχανισμό περιστροφής με αντίβαρο, είχε κατασκευαστεί στο Παρίσι (1871) και αγοράστηκε από το Λιμενικό Ταμείο έναντι 30.000 γαλ. φράγκων. Εξέπεμπε «φως λευκό σταθερό (55′) εναλλάσσον προς αναλαμπή (5″) εξ υπαμοιβής λευκή και σταθερά, γεωγραφικής ακτινοβολίας 15 ν. μιλίων».

Ο φάρος διασώθηκε κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, όμως η λιθοδομή της ανατολικής όψης του οικήματος διαταράχθηκε από μια έκρηξη κατά τη διάρκεια της κατασκευής, στον περίβολό του, οχυρωματικών έργων από τους Ιταλούς. Μετά τη λήξη των πολεμικών επιχειρήσεων, τον Απρίλιο του 1949, η Διεύθυνση Φάρων μετέτρεψε το φάρο του Γυθείου από επιτηρούμενο σε ανεπιτήρητο (ασετυλίνης) με αυτόματο πυρσό αναλαμπών («οπτικόν» Chance 800 m/m, αγγλικής κατασκευής). Από τότε το εστιακό ύψος περιορίστηκε από 27 σε 25 μέτρα και η εμβέλεια από 15 σε 9 ν. μίλια