Οι Ενορίες Του Δήμου Αβίας

Σφραγίδα του Δήμου Αβίας

Σε Φ.Ε.Κ ανάλογης χρονολογίας βρίσκουμε τον διαχωρισμό των ενοριών στον Δήμο Αβίας σύμφωνα με τις ανάγκες της εποχής. Η ημερομηνία του διατάγματος είναι 16/12/1911 με υπογραφή του τότε υπουργού Παιδείας και Θρησκευμάτων Απ. Γ. Αλεξανδρή. Ο διαχωρισμός των ενοριών γινόταν με πληθυσμιακά και γεωγραφικά κριτήρια.

 

Advertisements

Σήκω Φύγε!-Η Καθαίρεση Του Διοικητή Σπάρτης Από Τους Μανιάτες

Το 1831 στη Μάνη σημειώθηκε εξέγερση κατά του Ι. Κορνηλίου Προσωρινού Διοικητή Σπάρτης διότι ο ίδιος είχε έρθει σε ρήξη με πολλές μανιάτικες συνήθειες. Οι πληρεξούσιοι της Μάνης που προέρχονταν κυρίως από ισχυρές οικογένειες της περιοχής του απέστειλαν επιστολή με σκοπό να παραιτηθεί.

Το 1831 στη Μάνη σημειώθηκε εξέγερση κατά του Ι. Κορνηλίου Προσωρινού Διοικητή Σπάρτης διότι ο ίδιος είχε έρθει σε ρήξη με πολλές μανιάτικες συνήθειες. Οι πληρεξούσιοι της Μάνης που προέρχονταν κυρίως από ισχυρές οικογένειες της περιοχής του απέστειλαν επιστολή με σκοπό να παραιτηθεί.

Η επιστολή υπογράφτηκε στο Λιμένι στις 3 Ιανουαρίου 1831

Από τον φίλο Δημήτρη Μαριόλη 

Ευγενέστατε Διοικητή  

Και δια της παρούσης μας αναφοράς οι υποκάτωθεν πληρεξούσιοι του ενταύθα συναχθέντος λαού παρακαλείσθε να αναχωρήσετε όθεν αγαπάτε να υπάγετε επειδή βλέπουμεν την ενταύθα διαμονήν Σας βλαπτική και ταραξιώδη και δια τούτου διαμαρτυρόμεθα εναντίον  Σου εν ονόματι του Σεβαστού Κυβερνήτου μας ήτοι ήθελεν ακολουθήση να είναι εις βάρος σου και υποσημειούμεθα 

Την 3 Ιανουαρίου 1831, Λιμένι 

Παραθέτουμε τα ονόματα όσο πιο αναλυτικά γίνεται… (κάποια παρατσούκλια)

  • Μιχάλης Πέτρουλας Λιμένι
  • Θεόδωρος Οικονομάκος (πιθανόν οικονόμος εκκλησίας )
  • Μιχάλης Καραβοκύρης ( πιθανόν πλοιοκτήτης )
  • Ηλίας Καλκατζάκος Τσικαλιά
  • Γιάννης Γρηγορακάκης Αχίλλειο
  • Ηλίας Μπετσάκης
  • Μιχάλης Θεοδωρακάκης
  • Μιχάλης Στραβόλαιμος  Αρέοπολη
  • Θεόδωρος Κοτζομπόλης Αρεόπολη
  • Αθανάσιος Ρεμπάκος Αρεόπολη
  • Μιχάλης Μαντούβαλος (Κουτιβελος)  Μπουλαριοί
  • Βασίλης Καβατζάς Κοίτα
  • Κατσάνος ( Γρηγοράκης Γυθείου )  Βαθύ
  • Γιώργος Βρεττάκος    Διρό
  • Λινάρδος Μπουκουβάλας  Χειμμάρα
  • Γρηγόρης Φαρής ή Φελούρης  Κότρωνας
  • Καλογερόγιαννης   Λάγια
  • Νικόλαος Δεκουλάκος  Λάγια
  • Γερακάρης Αρφάνης  Βάθεια
  • Δημήτριος Σάσσαρης  Μέζαπο
  • Θεόδωρος Καντήρος   Νόμια
  • Σπύρος Μουστάκας
  • Κυριάκος Βουγιουκλάκης  Καρύνια
  • Δρακούλης Μουσταφάς  Μίνα
  • Βασίλης Μαριόλης  Κάβαλος
  • Σερεμέτης Μιχαλόπουλος   Σταυρί
  • Ηλίας Κάσσης     Πάλιρος
  • Γιάννης Βουγιουκλάκης    Λάγια
  • Λαμπρινός Τζωρτζάκης   Βαθύ
  • Γεώργιος Μιχαλάκος
  • Γιώργος Κουράκος
  • Μιχάλης Σκλαβουνάκος   Διρό
  • Ηλίας Γιαννουκάκης   Διρό
  • Δημήτρης Πουλικάκος  Βάμβακα
  • Δικαίος Βουδιγάρης    Μπρίκι
  • Παναγιώτης Αναγνωστάκης    Αλικα
  • Ηλίας Δημητρακουλάκης
  • Διακουμής Κατσουλάκης
  • Γιαννούζος Δεμέστιχας  Ριγανόχωρα
  • Πασχάλης Γερακάρης         Σκουτάρι
  • Θ. Κατσανάκος Γρηγοράκης   Βαθύ
  • Παναγιώτης Μιχαλάκος
  • Πέτρος Κανακάκης  Κιππούλα
  • Παναγιώτης Κοσσονάκος   Καριούπολη
  • Γιαννάκης Γκλεζάκος   Νικάνδρι
  • Παναγιώτης Θεοδωράκος

ΣΗΜΕΙΩΣΗ

Οι έχοντες υπογράψει με τα πατρωνύμια είναι δύσκολο να εντοπιστούν. Ωστόσο βλέπουμε να υπογράφουν οι περισσότεροι δημογέροντες από την Μέσα Μάνη καθώς επίσης και μέλη (3) από τους Γρηγοράκηδες του Βαθύ – Αγερανού. Σημαντικός επίσης αριθμός από τους Μιχαλακιάνους – Νικλιάνους. (4). (Αρφάνης, Κ Βουγιουκλάκης, Γ. Βουγιουκλάκης, Μουσταφάς.). Από τα παραπάνω προκύπτουν και οι πολιτικές επιλογές των γενιών και των χωριών της Μάνης την εποχή εκείνη.

Αβία Και Μάνη

Pouqueville Travels in the Morea and Albania

Υπάρχουν πάρα πολλά αποσπάσματα ξένων περιηγητών που θα μπορούσαμε να παραθέσουμε. Ωστόσο λόγω των τελευταίων εξελίξεων στην τοπική αυτοδιοίκηση του δήμου Δυτικής Μάνης θεωρείται πολύ επίκαιρο το απόσπασμα του Πουκεβίλ που ήρθε στην Μάνη (1810 περίπου) και αποτέλεσε τον πρώτο επίσημο πρόξενο της Γαλλίας στην ελεύθερη πλέον Ελλάδα. Παρακάτω μεταφράζουμε….

Η Μικρομάνη και ο Ασλάναγας (Άρης) βρίσκονται στον δρόμο για την Βαλλιάδα, και μια λεύγα βορειοδυτικά κείται η Μπάστα. Η Δλιάτα μισή λεύγα μακρύτερα ολοκληρώνει τον δρόμο αυτού του τεταρτημορίου. Πήδημα ….. ολοκληρώνουν τον κατάλογο των οικισμών που ανήκουν στην Καλαμάτα. Όλο το ανατολικό τμήμα είναι ελεύθερο και ανήκει στην ομοσπονδία της Μάνης. Σε αυτήν την κατεύθυνση κείτονται οι Πόρτες οι οποίες οδηγούν από την Μεσσηνία στην Λακωνία. Είναι μία και μισή λεύγα ανατολικά της Καλαμάτας περνώντας τα Γιαννιτσιάνικα. Η τελευταία αυτή πόλη αποτελείται από διακόσια σπίτια και υπάγεται στην επισκοπή Ζαρνάτας.

Θεσμοί Της Μάνης – Η Καπετανία

Στην έξω Μάνη ( μεσσηνιακή και ως το Γύθειο ) δεν διαμορφώθηκαν οι ίδιοι θεσμοί με την μέσα Μάνη. Οι ιστορικές και γεωγραφικές διαφορές είχαν ως αποτέλεσμα και διοικητικές διαφορές. Στην έξω Μάνη ο πληθυσμός όντως για να ξεπεράσει τις όποιες κοινωνικές δυσκολίες στράφηκε και εκεί προς την οικογένεια.

Στην έξω Μάνη όμως είχαμε δύο σημαντικά χαρακτηριστικά. Μεγάλες και γόνιμες εκτάσεις γης για τις οποίες φιλονικούσαν οι διάφορες οικογένειες και έντονη παρουσία κάποιας Εξουσίας έστω κι αν αυτή δεν επιβαλλόταν αλλά έκανε αισθητή την παρουσία της. ( Φράγκοι, Ενετοί, Τούρκοι ). Η παρουσία κάστρων σε όλη την έκταση της έξω Μάνης ( Πασσαβάς, Ζαρνάτα, Κελεφά, κ.ά. ) οδήγησε πολλούς Μανιάτες σε συνδιαλλαγές με τους ξένους όσο ήταν εκεί και υιοθέτηση κάποιων χαρακτηριστικών τους.

Η δημιουργία μιας φεουδαρχίας στην έξω Μάνη δεν πρέπει να μας κάνει εντύπωση. Η δύναμη της οικογένειας επί μεγάλων εκτάσεων γης σε συνδυασμό με τα διοικητικά πρότυπα των Βενετών οδήγησε σε αυτήν την μορφή οργάνωσης του τόπου με πλήρη επισημότητα. Στην Μάνη τα οικογενειακά αυτά φέουδα ονομάστηκαν καπετανίες και οι ηγέτες αυτών ήταν οι καπετάνιοι οι οποίοι προέρχονταν από τις πιο δυνατές οικονομικά οικογένειες.

Πύργος του Αντώνη μπέη Γρηγοράκη στον Αγερανό

Ο θεσμός της καπετανίας διέφερε τελείως από τους θεσμούς της μέσα Μάνης. Ο καπετάνιος ήταν απόλυτος άρχων του τόπου και η διαταγή του ήταν νόμος απαράβατος σε αντίθεση με την αναρχία και τον συνεχή αγώνα επιβίωσης και επιβολής συμφερόντων που επικρατούσε στα χωριά του Ταινάρου. Τα μέλη της οικογένειας δεν ήταν εξισωμένα. Νόμος ήταν ο λόγος του καπετάνιου που στο απόγειο της δόξης του μπορούσε να γίνει μπέης.

Κάθε καπετανία ακολουθούσε την εντολή του καπετάνιου. Τέτοιες εντολές αφορούσαν πολεμικές προετοιμασίες, καταβολή φόρου, συγκομιδή των ελιών, σπορά των σιτηρών κ.ά. που υποχρεώνονταν οι κάτοικοι να πράξουν. Ωστόσο υπήρχαν και καπετάνιοι ιδιαίτερα αγαπητοί από τους υπηκόους τους, όπως περιγράφει το παρακάτω τραγούδι.

Αφέντη, αφέντη Μούρτζινε
Οι Ξωχωρίτες μου πασι
Να πάρουν τα τουφέκια τους
Να κατεβούσι στο γυαλό ….

Αυτό συνέβαινε διότι πολλοί καπετάνιοι έκαναν αρκετές αγαθοεργίες. Μίσθωναν υπαλλήλους για προσωπική φρουρά, χτίστες, έφτιαχναν εκκλησίες, σχολεία, πλήρωναν γραμματικούς. Ακόμα και συσσίτιο για τους άπορους χωριανούς οργάνωναν μερικοί από αυτούς.
Οι καπετανίες δεν ήταν σταθερές. Αυτό διότι πολλοί καπετάνιοι προσπαθούσαν να επισκιάσουν άλλους ή γιατί με το πέρασμα χρόνου πολλοί νέοι Μανιάτες διεκδικούσαν μερίδιο καπετάνιου. Οι πιο γνωστές καπετανίες ήταν οι εξής ….

  • Του Κουμουνδούρου στις Κιτριές,
  • Του Καπετανάκη στην Τρικότσοβα
  • Του Μούρτζινου στην Καρδαμύλη
  • Του Δουράκη στην Καστάνια
  • Του Βενετσιανάκη στην μικρή Καστάνια
  • Του Κυβέλου στην Μηλιά
  • Του Γιατράκου στην Άρνα
  • Του Καβαλλιεράκη στην Καρυούπολη
  • Του Γρηγοράκη στο Γύθειο και Αγερανό
  • Του Χρηστέα στην Πλάτσα
  • Του Μαυρομιχάλη στην Τσίμοβα

Ωστόσο υπήρχαν και μικρότερες καπετανίες, τέτοιες ήταν:

  • Του Χατζάκου στην Πηλάλα
  • Του Πατριαρχέα στο Πραστείο
  • Του Κιτρινιάρη στην Σαιδόνα
  • Του Καλκανδή στο Σκουτάρι
  • Του Ζερβάκου ή Ζερβομπεάκου στον Καρβελά
  • Του Πετροπουλάκη στην Ράχη
  • Του Ταβουλάρη στα Κονάκια

Η εξουσία των καπετάνιων ήταν αναγνωρισμένη επίσημα και από την Βενετική και Τουρκική εξουσία. Ακόμα και διάφοροι περιηγητές που έρχονταν στην Μάνη υποχρεούνταν να φιλοξενηθούν στο σπίτι ή φρούριο μάλλον του άρχοντα της περιοχής.

Τα σημαντικότερα προνόμια τους ήταν η συλλογή φόρων, το μονοπώλιο σε εμπορικές συναλλαγές από τα λιμάνια της περιοχής τους, η αποκλειστική ηγεσία σε περίοδο πολέμου. Επίσης συχνές ήταν και οι δικαστικού τύπου αποφάσεις που έπαιρναν και επέβαλλαν. Η εκλογή δε του καπετάνιου δεν ήταν αιρετή αλλά κληρονομική.