Κιτριές

Οι Κιτριές είναι ένα γραφικό, παραθαλάσσιο χωριό της Έξω Μάνης. Βρίσκεται στην περιοχή της Αβίας και απέχει 14 χλμ. απο την Καλαμάτα.

Το όνομα του το έχει πάρει από τα πολλά Κίτρα (φυτό:Citrus medica/Κιτρέα η μηδική)που υπάρχουν στην περιοχή.

Κατά το παρελθόν αποτέλεσε το επίνειο της Ζαρνάτας και για την περίοδο 1771-1780υπήρξε το σημαντικότερο ναυτιλιακό και εμπορικό κέντρο της νότιας Πελοποννήσου. Αν και σαν όνομα απαντάται ήδη σε σε πηγές του 16ου αι. (porto Chitries-Chitries,Chitres) οργανωμένη οίκηση παρουσιάζει από το δεύτερο μισό του 18ου αι. και μετά.

Ιδρυτής του οικισμού υπήρξε ο μπέης της Μάνης Τζανέτος (Τζανετμπέης) Κουτήφαρης, ο οποίος έχτισε πύργο στο ύψωμα πάνω από το λιμάνι των Κιτριών. Ο πύργος υπήρξε έδρα και για τους επόμενους Μπέηδες της Μάνης, μέχρι να χτίσει ο Μπέης Τζανέτος Γρηγοράκης τον πύργο του στο Μαραθονήσι. Από τότε οι Μπέηδες χρησιμοποιούσαν τον πύργο ως σταθμό-κέντρο για τις διοικητικές και εμπορικές υποθέσεις τους. Ο πύργος δυστυχώς γκρεμίστηκε με το σεισμό του 1944.

Η είσοδος του πύργου των Μπέηδων στις Κιτριές

Αν και μεγάλης σημασίας λιμάνι για την εποχή του, το μέγεθος του οικισμού παρέμεινε πάντοτε μικρό. Σε γαλλικό υπόμνημα του 1786, αν και γίνεται ιδιαίτερη μνεία στο λιμάνι που χαρακτηρίζεται ως ένα από τα καλύτερα του κόλπου της Κορώνης,δεν αναφέρεται τίποτα για τον οικισμό.

Ο περιηγητής Leake που επισκέφθηκε τη Μάνη το 1805, αναφέρει ότι τα μόνα κτίσματα στις Κιτριές είναι ο πύργος του Μπέη και 5-6 αποθήκες δίπλα στη θάλασσα. Χαρακτηρίζει την περιοχή ως την πιο εύφορη στη Μάνη και οι λόφοι γύρω από τις Κιτριές γεμάτους σιτάρι.

Ο πύργος των μπέηδων στις Κιτριές σε χαλκογραφία του 19ου αιώνα

Στις Κιτριές εμφανίστηκε ο Χασάν-Μπαμπά έπειτα από εντολή του Αχμέτ Κιουπρουλή ζητώντας την υποταγή των Μανιατών( Το 1667 στα πλαίσια τουΕνετικοτουρκικού πολέμου,ένας αριθμός Μανιατών έφθασε στό τουρκικό στρατόπεδο του μεγάλου βεζίρη, πού πολιορκούσε τό Χάνδακα καί προσπάθησαν να καταστρέψουν τα εχθρικά κανόνια και να πυρπολήσουν τουρκικές γαλέρες).

Η πρόταση του Χασάν-Μπαμπά εξόργισε τους Μανιάτες οι οποίοι επιτέθηκαν στον στόλο και τους έτρεψαν σε άτακτη φυγή.

Το 1819 έπειτα από ενέργειες του Φιλικού Χριστόφορου Περραιβού ο οποίος διέμενε στους Δολούς, υπογράφεται στον πύργο των Κιτριών από τις 3  δυνατές οικογένειες της Μάνης, τους Μαυρομιχάληδες τους Γρηγοράκηδες και τους Τρουπάκηδες, γενική ‘Τρέβα’ (ανακωχή) μεταξύ τους, για να οργανωθεί ο πόλεμος για την Ανεξαρτησία.

Από τις Κιτριές στις 23 Μαρτίου (ήδη απο το απόγευμα της 22 Μαρτίου) ξεκίνησε η διαδικασία απελευθέρωσης της Καλαμάτας από τον Οθωμανικό ζυγό.

Στις 20 Ιουνίου του 1826 ο Ιμπραήμ βομβάρδισε τις Κιτρίες τον Άγιο Δημήτριο και την Τραχήλα στα πλαίσια του αντιπερισπασμού που προσπάθησε να δημιουργήσει, για να εμποδίσει την συγκέντρωση των Μανιατών στη Βέργα του Αρμυρού.

Ένα χρόνο αργότερα στις 26 Ιουλίου 1827, ο Ιμπραήμ θα βομβαρδίσει ξανά τις Κιτριές ρίχνοντας πάνω από 1700 κανονιοβολισμούς.

Στην είσοδο των Κιτριών, δίπλα από τον πύργο των Μπέηδων υπάρχει η εκκλησία των Αγίου Κων/νου και Ελένης. Κατασκευάστηκε το 1730 και αποτελεί το παλαιότερο κτίσμα των ΚιτριώνΣε αυτή την εκκλησία έγινε, κατά το 1825, η χειροτονία των τεσσάρων αντικανονικών επισκόπων της Μάνης από τον Μητροπολίτη ΖαρνάταςΓαβριήλ Φραγκούλη για τις χηρεύουσες επισκοπές, τον Άνθιμο για την επισκοπή Πλάτσας, τον Ιωαννίκιο για την επισκοπή Μηλέας και Καστάνιας, τον Ιωσήφ για την επισκοπή Μαΐνης και τον Προκόπιο για την επισκοπή Ανδρούβιστας.

Η εκκλησία των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης στις Κιτριές

Κάθε χρόνο στις 23 Μαρτίου τελείται δοξολογία στον ναό, σε ανάμνηση των Μανιατών, οι οποίοι συγκεντρώθηκαν στις Κιτριές, την παραμονή της απελευθέρωσης της Καλαμάτας στις 23 Μαρτίου 1821 και κίνησαν για να την ελευθερώσουν από τα τουρκικά στρατεύματα.

Παραδίπλα από τον όρμο των Κιτριών, στο ακραίο τμήμα του ΄βουνού κεφάλι (κεφαλοβούνι), βρίσκεται ο φάρος των Κιτριών. Κατασκευασμένος το 1892 αποτελεί τον έναν από τους τρεις πέτρινους φάρους που υπάρχουν στη Μάνη( Οι άλλοι δύο είναι του Γυθείου και του Ταινάρου).

Ο Φάρος των Κιτριών

Οι Κιτριές διαθέτουν δύο παραλίες, τον Αϊ Γιάννη και το Πλυμονάρι. Η πρώτη βρίσκεται στα αριστερά του οικισμού προς τη μεριά του φάρου, ενώ η δεύτερη είναι στην είσοδο του οικισμού, κάτω από τον πύργο των Κιτριών.

Απογραφές:

Κιτριαί-Καλλιανέικα: 1853: 61 κατ. , 1861: 61 κατ., 1879: 50 κατ. , 1889: 20 κατ. , 1896:28 κατ. , 1907: 39 κατ. , 1920: 47 κατ. , 1928: 53 κατ. , 1940: 86 κατ. , 1951: 159 κατ. , 1961: 57 κατ. , 1971: 29 κατ. , 1981: 65 κατ.

ΠΗΓΕΣ

  • Σοφίας Καπετανάκη, «Ο Καστρόπυργος του Τζανέτμπεη Κουτήφαρη στίς Κιτριές», Ιθώμη 28
  • Γιάννη Σαΐτα, «οι τρεις πέτρινοι Φάροι» Εφημ. ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ
  • Δικαίου Βαγιακάκου, « Ο Ιμπαραήμ εναντίον της Μάνης»
  • Α.Γ. Κουτσιλιέρη «Ιστορία της Μάνης»
  • mani.org
  • Κώστα Κόμη, «Πληθυσμός και οικισμοί της Μάνης, 15ος – 19ος αιώνας»
Advertisements

Θεσμοί Της Μάνης – Η Καπετανία

Στην έξω Μάνη ( μεσσηνιακή και ως το Γύθειο ) δεν διαμορφώθηκαν οι ίδιοι θεσμοί με την μέσα Μάνη. Οι ιστορικές και γεωγραφικές διαφορές είχαν ως αποτέλεσμα και διοικητικές διαφορές. Στην έξω Μάνη ο πληθυσμός όντως για να ξεπεράσει τις όποιες κοινωνικές δυσκολίες στράφηκε και εκεί προς την οικογένεια.

Στην έξω Μάνη όμως είχαμε δύο σημαντικά χαρακτηριστικά. Μεγάλες και γόνιμες εκτάσεις γης για τις οποίες φιλονικούσαν οι διάφορες οικογένειες και έντονη παρουσία κάποιας Εξουσίας έστω κι αν αυτή δεν επιβαλλόταν αλλά έκανε αισθητή την παρουσία της. ( Φράγκοι, Ενετοί, Τούρκοι ). Η παρουσία κάστρων σε όλη την έκταση της έξω Μάνης ( Πασσαβάς, Ζαρνάτα, Κελεφά, κ.ά. ) οδήγησε πολλούς Μανιάτες σε συνδιαλλαγές με τους ξένους όσο ήταν εκεί και υιοθέτηση κάποιων χαρακτηριστικών τους.

Η δημιουργία μιας φεουδαρχίας στην έξω Μάνη δεν πρέπει να μας κάνει εντύπωση. Η δύναμη της οικογένειας επί μεγάλων εκτάσεων γης σε συνδυασμό με τα διοικητικά πρότυπα των Βενετών οδήγησε σε αυτήν την μορφή οργάνωσης του τόπου με πλήρη επισημότητα. Στην Μάνη τα οικογενειακά αυτά φέουδα ονομάστηκαν καπετανίες και οι ηγέτες αυτών ήταν οι καπετάνιοι οι οποίοι προέρχονταν από τις πιο δυνατές οικονομικά οικογένειες.

Πύργος του Αντώνη μπέη Γρηγοράκη στον Αγερανό

Ο θεσμός της καπετανίας διέφερε τελείως από τους θεσμούς της μέσα Μάνης. Ο καπετάνιος ήταν απόλυτος άρχων του τόπου και η διαταγή του ήταν νόμος απαράβατος σε αντίθεση με την αναρχία και τον συνεχή αγώνα επιβίωσης και επιβολής συμφερόντων που επικρατούσε στα χωριά του Ταινάρου. Τα μέλη της οικογένειας δεν ήταν εξισωμένα. Νόμος ήταν ο λόγος του καπετάνιου που στο απόγειο της δόξης του μπορούσε να γίνει μπέης.

Κάθε καπετανία ακολουθούσε την εντολή του καπετάνιου. Τέτοιες εντολές αφορούσαν πολεμικές προετοιμασίες, καταβολή φόρου, συγκομιδή των ελιών, σπορά των σιτηρών κ.ά. που υποχρεώνονταν οι κάτοικοι να πράξουν. Ωστόσο υπήρχαν και καπετάνιοι ιδιαίτερα αγαπητοί από τους υπηκόους τους, όπως περιγράφει το παρακάτω τραγούδι.

Αφέντη, αφέντη Μούρτζινε
Οι Ξωχωρίτες μου πασι
Να πάρουν τα τουφέκια τους
Να κατεβούσι στο γυαλό ….

Αυτό συνέβαινε διότι πολλοί καπετάνιοι έκαναν αρκετές αγαθοεργίες. Μίσθωναν υπαλλήλους για προσωπική φρουρά, χτίστες, έφτιαχναν εκκλησίες, σχολεία, πλήρωναν γραμματικούς. Ακόμα και συσσίτιο για τους άπορους χωριανούς οργάνωναν μερικοί από αυτούς.
Οι καπετανίες δεν ήταν σταθερές. Αυτό διότι πολλοί καπετάνιοι προσπαθούσαν να επισκιάσουν άλλους ή γιατί με το πέρασμα χρόνου πολλοί νέοι Μανιάτες διεκδικούσαν μερίδιο καπετάνιου. Οι πιο γνωστές καπετανίες ήταν οι εξής ….

  • Του Κουμουνδούρου στις Κιτριές,
  • Του Καπετανάκη στην Τρικότσοβα
  • Του Μούρτζινου στην Καρδαμύλη
  • Του Δουράκη στην Καστάνια
  • Του Βενετσιανάκη στην μικρή Καστάνια
  • Του Κυβέλου στην Μηλιά
  • Του Γιατράκου στην Άρνα
  • Του Καβαλλιεράκη στην Καρυούπολη
  • Του Γρηγοράκη στο Γύθειο και Αγερανό
  • Του Χρηστέα στην Πλάτσα
  • Του Μαυρομιχάλη στην Τσίμοβα

Ωστόσο υπήρχαν και μικρότερες καπετανίες, τέτοιες ήταν:

  • Του Χατζάκου στην Πηλάλα
  • Του Πατριαρχέα στο Πραστείο
  • Του Κιτρινιάρη στην Σαιδόνα
  • Του Καλκανδή στο Σκουτάρι
  • Του Ζερβάκου ή Ζερβομπεάκου στον Καρβελά
  • Του Πετροπουλάκη στην Ράχη
  • Του Ταβουλάρη στα Κονάκια

Η εξουσία των καπετάνιων ήταν αναγνωρισμένη επίσημα και από την Βενετική και Τουρκική εξουσία. Ακόμα και διάφοροι περιηγητές που έρχονταν στην Μάνη υποχρεούνταν να φιλοξενηθούν στο σπίτι ή φρούριο μάλλον του άρχοντα της περιοχής.

Τα σημαντικότερα προνόμια τους ήταν η συλλογή φόρων, το μονοπώλιο σε εμπορικές συναλλαγές από τα λιμάνια της περιοχής τους, η αποκλειστική ηγεσία σε περίοδο πολέμου. Επίσης συχνές ήταν και οι δικαστικού τύπου αποφάσεις που έπαιρναν και επέβαλλαν. Η εκλογή δε του καπετάνιου δεν ήταν αιρετή αλλά κληρονομική.

Ο Δήμος Αβίας

Ο δήμος Αβίας ιδρύθηκε το 1835 και είχε σαν έδρα το χωριό Αλμυρός (Αβία). Αποτελούταν από τα χωριά Σέ­λιτσα (Άνω Βέ­ργα), Μεγάλη Μαντίνεια, Μικρή Μαντίνεια και Σωτηριάνικα.

Είχε σφραγίδα κυκλική με έμβλημα «κεφαλήν Ηρακλέους φορούσα τη λεοντήν» και γύρω της τις λέξεις Δήμος Αβίας.

Σφραγίδα Δήμου Αβίας εποχής Όθωνα

Το 1840 γίνεται συγχώνευση του δήμου με το δήμο Γερήνιας που είχε σχηματιστεί το 1834 και είχε έ­δρα τον Κάμπο και με το δήμο Κυτριών που είχε έδρα τους Κάτω Δολούς (Κυτριαί). Έδρα του νέ­ου δήμου έ­γινε ο Κάμπος.

Το 1912 καταργείται ο δήμος και τα χωριά που τον αποτελούσαν γίνονται ξεχωριστέ­ς κοινότητες.

Το 1999 με το νομοσχέ­διο Ιωάννης »Καποδίστριας», ανασυγκροτείται ο δήμος Αβίας και περιλαμβάνει πλέον τις κοινότητες Αβίας (οικισμοί: Αβία, Μεγάλη Μαντίνεια, Ακρογιάλι), Κάμπου (οικισμοί : Κάμπος, Οροβάς, Πλάτωμα, Τούμπια), Δολών (οικισμοί: Δολοί, Κιτριές, Καλιανέικα), Σταυροπηγίου (οικισμοί: Σταυροπήγιο, Μάλτα), Κέ­ντρου (οικισμοί: Κέντρο, Χώρα Γαϊτσών, Βόρειο, Ανατολικό), Αλτομιρών (οικισμοί: Αλτομιρά) και Σωτηριάνικων (οικισμοί: Σωτηριάνικα, Χαραυγή). Η έ­κταση του δήμου ήταν 179,80 km² και είχε έδρα τον Κάμπο.

Με την ψήφιση του προγράμματος »Kαλλικράτης» το Μάιο του 2010, ο δήμος καταργήθηκε και εντάχθηκε στο νέ­ο δήμο Δυτικής Μάνης.

Φαροφύλακες Φάρου Κιτριών

Απο τα αρχεία της υπηρεσίας φάρων μαθαίνουμε για τα άτομα τα οποία διετέλεσαν φαροφύλακες στον φάρο των Κιτριών.

Οι άνθρωποι αυτοί φρόντισαν να μη σβήσει ποτέ το φώς του φάρου προσφέροντας ένα μήνυμα χαράς και ελπίδας στους θαλασσοδαρμένους ναύτες.

Οι άνδρες οι οποίοι εργάσθηκαν στο φάρο μέχρι και την αυτοματοποίηση του φάρου το 1953 ήταν οι:

1. Μιχαήλ Παναγιώταρος από Οίτυλο
2. Ηλίας Μελέας από Λεύκτρο
3. Πέτρος Δικαιάκος ή Κούκουρας από Οίτυλο
4. Ηλίας Σμαΐλης – Μιχαλόπουλος από Οίτυλο
5. Νικόλαος Γαρίδης από Δολούς
6. Ανδρέας Γαϊτανάρος από Κιτριές
7. Νικόλαος Κωνσταντάκος από Δήμο Μέσσης
8. Αντώνιος Φειδοπιάστης από Οίτυλο
9. Δημήτριος Πετρόγκωνας από Λαγκάδα
10. Παναγιώτης Γαρίδης από Κιτριές
11. Γεώργιος Ξαρχάκος από Πεταλίδι
12. Θεόδωρος Παρασκευάκος από Μεθώνη
13. Ιωάννης Κουμουτσάκης από Μεθώνη
14. Παναγιώτης Κολιάκος από Γύθειο
15. Παναγιώτης Γκιουλέας από Προάστιο
16. Παναγιώτης Γεωργαλέας από Σελίνιτσα
17. Γεώργιος Αλαφάκης από Βάθεια
18. Δημήτριος Γαρίδης από Δολούς
19. Παναγιώτης Λαγούδης από Κιτριές
20. Γεώργιος Γαρίδης από Δολούς
21. Βασίλειος Χαραλαμπέας από Καρδαμύλη
22. Γρηγόριος Καμαρινέας από Δολούς
23. Ιωάννης Δέρκας από Σελίνιτσα
24.Μιχαήλ Λαγουδάκος από Βάθεια
25. Ιωάννης Κοτσονούρης από Δολούς
26. Δημήτριος Μαργαριταράκης από Κορώνη
27.Λύσανδρος Φιλιππίδης από Εξωχώριον
28. Γεώργιος Λαγουδάκος από Καρδαμύλη

Πειρατικές Ιστορίες: Ο Χασάν Μπάμπα Και Οι Μανιάτες

Κατά την διάρκεια των Ενετοτουρκικών πολέμων οι Μανιάτες υποστηριζόμενοι από τους Ενετούς έκαναν συνεχώς επιδρομές εναντίον των τούρκων. Αποκορύφωμα αυτών των επιθέσεων ήταν η πυρπόληση του τουρκικού στόλου που πολιορκούσε την Κρήτη σαν αντίποινα για το σούβλισμα κάποιων συμπατριωτών τους.

Ο Αχμέτ Κιουπρουλής θέλοντας να απαλλαγεί από αυτόν τον ενοχλητικό εχθρό πρότεινε στους Μανιάτες να συνεργαστούν μαζί του και να τους δώσει μισθό διπλάσιο από αυτόν των στρατιωτών του. Περήφανοι όπως ήταν αρνήθηκαν οι πειρατές τέτοια προσφορά και συνέχισαν τις επιθέσεις τους με μεγαλύτερη μανία.

Ο Κιουπρουλής γεμάτος θυμό για την κατάσταση αυτή επιστράτευσε τον Χασάν Μπαμπά. Θεωρείτο ο καλύτερος ναυτικός ηγέτης των Τούρκων. Η εμπειρία του στην θάλασσα ήταν πολύ μεγάλη λόγω του ότι και αυτός ήταν πειρατής και μάλιστα ιδιαίτερα γνωστός. Οι Τούρκοι ήθελαν να πολεμήσουν την φωτιά με την φωτιά. Πίστευαν πως μόνον ένας πειρατής μπορούσε να επιβληθεί.

Αποστολή του Χασάν Μπαμπά ήταν η καθυπόταξη της Μάνης. Εμφανίστηκε στα παράλια του Λακωνικού με καλά εξοπλισμένο στόλο αλλά με λευκή σημαία, πρότεινε στους Μανιάτες να του παραδώσουν ομήρους και να υπογράψουν συνθηκολόγηση. Αντί αυτού δέχτηκε καταιγισμό πυρών. Ντελάληδες καλούσαν τους άνδρες στα όπλα με τόπους συγκέντρωσης την Ανδρούβιστα και τις Κιτριές ενώ τις γυναίκες και τα παιδιά να ανέβουν στον Ταΰγετο για ασφάλεια. Κατά την αναρρίχηση εκείνων των γυναικών στα κακοτράχαλα βουνά της Μάνης μαζί με τα κοπάδια τους και τα πενιχρά έπιπλά τους συνέβη το εξής χαρακτηριστικό επεισόδιο.

Η παραλία του Αϊ Γιάννη στις Κιτριές, λιμάνι της εποχής

Ένας νεαρός, τον οποίο είχε στείλει ο άνδρας μιας από τις γυναίκες, η οποία θήλαζε ένα βρέφος μόλις τριών ημερών, την ρώτησε που είχε βάλει το σπαθί και το τουφέκι μέσα στην ανακατωσούρα της ξαφνικής αναχώρησης. Η γενναία Μανιάτισσα που ανήκε στην επίσημη οικογένεια των Γερακαριάνων αποκρίθηκε οργισμένη,

 Να πεις στον άνδρα μου να έρθει γρήγορα να φυλάξει την γίδα και να κρατήσει το παιδί κι εγώ θα πάω να βρω τα όπλα του και θα τα μεταχειριστώ καλύτερα από αυτόν.

Και παραδίνοντας το βρέφος σε μια γριά έφυγε παραλιακά. Το παράδειγμά της ακολούθησαν πολλές γυναίκες ακόμα φθάνοντας στις Κιτριές λίγο πριν κάνει απόβαση ο Χασάν Μπαμπά. Οι μανιασμένες φωνές των γυναικών αλλά και οι άγριοι αλαλαγμοί ( χούγιασμα ) των ανδρών αποθάρρυναν τον Τούρκο να αποβιβαστεί. Την νύχτα δέκα ψυχωμένοι Μανιάτες κολυμπώντας έκοψαν τις άγκυρες από τα πλοία και δύο από αυτά συνετρίβισαν στην ακτή και λεηλατήθηκαν από τους ντόπιους. Πιάστηκαν και πολλοί Τούρκοι αιχμάλωτοι. Ο Χασάν Μπαμπά έφυγε ντροπιασμένος και μόλις που πρόλαβε να σωθεί στο μοναδικό πλοίο που του απέμεινε. Η ψυχή του Τουρκικού ναυτικού έφυγε άπραγη.

Ο Φάρος Των Κιτριών

 

Νότια της Καλαμάτας και σε απόσταση 6 ν. μιλίων, κοντά στον όρμο των Κιτριών ευρίσκεται η ακρωτηριάζουσα και χερσονησώδης προβολή του ασβεστολιθικού βουνού Κεφάλι ή Κεφαλοβούνι.

Στο ακραίο μέρος αυτού του χώρου, αγέρωχος – άγρυπνος – κουρνιασμένο στην αγκαλιά των βράχων, ορθώνει το πέτρινο ανάστημά του ο φάρος των Κιτριών, ο οποίος παρακολουθεί και υποβοηθάει αγρυπνά τις κινήσεις των πλοίων που διαπλέουν το Μεσσηνιακό Κόλπο.

Ο φάρος των Κιτριών είχε αποπερατωθεί από τα τέλη Οκτωβρίου του 1891, είχε όμως καθυστερήσει η παραλαβή και η λειτουργία του.

Η πρόσβαση προς την περιοχή του φάρου ήταν δύσκολη, διότι δεν υπήρχε ούτε καν μονοπάτι και για να φτάσει κανείς εκεί έπρεπε να πεζοπορήσει τουλάχιστον μία ώρα από τον οικισμό των Κιτριών σε δύσβατο έδαφος.

Σήμερα η πρόσβαση είναι εύκολη, διότι προ δεκαετίας περίπου έχει διανοιγεί αγροτικός δρόμος σε παρακαμπτήριο από τον κεντρικό δημοτικό Κιτριών- Καλιαναίϊκων.

Το κτηριακό συγκρότημα του φάρου χτισμένο σε υψόμετρο 20μ. από τη θάλασσα έχει διαστάσεις 7,00 Χ 11,5μ. και συνολικό εμβαδόν 80τ.μ. Διαθέτει τέσσερα δωμάτια για τη διαμονή των φαροφυλάκων διατεταγμένα ανά δύο εκατέρωθεν ενός κεντρικού αξονικού θαλάμου, μέσω του οποίου γίνεται η πρόσβαση από τη μοναδική εξώπορτα τόσο προς τα δωμάτια όσο και προς τον τετράγωνο πύργο ο οποίος προβάλλει προς την πλευρά της θάλασσας.

Σ’ ένα από τα δωμάτια ( το βορειοανατολικό) βρίσκεται η εστία για το μαγείρεμα, ενώ οι χώροι υγιεινής στεγάζονται στο προς βορράν ανεξάρτητο γειτονικό κτίσμα. Η στέρνα βρίσκεται μέσα και κάτω από το οίκημα. Τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του φάρου είναι ότι στους λιθόκτιστους σοβατισμένους τοίχους, ξεχωρίζουν τα σκουρόχρωμα κουφωτά και ισομεγέθη αγκωνάρια, ή εκατέρωθεν εκ τεσσάρων σειρών αγκωναροειδής βάση, καθώς και τα λευκά μαρμάρινα πλαίσια της πόρτας και των παραθύρων. Ο τετράγωνος πύργος έχει πέτρινο σώμα ύψους 9,50μ. και περιλαμβάνει κυκλική σκάλα ανόδου με σφηνοειδή μαρμάρινα σκαλοπάτια που οδηγούν στην κορυφή του φωτιστικού μηχανήματος.

Ως κεφαλή στην κορυφή του πύργου επικάθεται μεταλλικός κλωβός με το φωτοστάσιο σε εστιακό ύψος 31 μέτρα με αλεξικέραυνο.

Το γεωγραφικό πλάτος του φάρου βρίσκεται σε στίγμα 36° 55’ Ο’’ Βόρειο, το γεωγρ. μήκος σε 22° 07’ 6’’ Ανατολικό και με Αριθμό στον Ελληνικό Φαροδείκτη (ΑΕΦ) 2260-Ε 4032.

Πρωτολειτούργησε την 1-6-1892 κατόπιν της υπ’ αριθμ. 27/1-5-1892 εγκυκλίου αναγγελίας του Υπουργείου Ναυτικών5 ως επιτηρούμενος με το περιστροφικό σύστημα Sautter Lemonnier, με ωρολογιακό μηχανισμό περιστροφής με αντίβαρα και πηγή ενέργειας το πετρέλαιο. Εξέπεμπε λευκό σταθερό φως μιας λευκής αναλαμπής ανά 30 δλ. και φωτοβολία 10 ν. μιλίων.

Κατά τη διάρκεια του 2ου Παγκοσμίου Πολέμου ο φάρος παρέμεινε σβηστός. Τα Γερμανικά στρατεύματα κατοχής απεχώρησαν από την Καλαμάτα στις 6-9-19446, λίγες δε ημέρες πριν αποχωρήσουν καννονιοβόλησαν το φάρο από τα παράκτια πυροβολεία της Καλαμάτας με σκοπό να τον καταστρέψουν.

Ο καννονιοβολισμός, όμως, δεν έφερε αποτέλεσμα εκτός από μία οβίδα, η οποία έπληξε το βόρειο μέρος της κατοικίας των φαροφυλάκων, χωρίς όμως να διαπεράσει τον τοίχο, ούτε να προκαλέσει ιδιαίτερες σοβαρές ζημιές, ειμή μόνο στη τοιχοποιία. Μετά την αποχώρηση των στρατευμάτων κατοχής, στα πλαίσια της ανασυγκρότησης του φαρικού δικτύου, ο φάρος επανελειτούργησε ως επιτηρούμενος, με το σύστημα που προαναφέραμε.

Κατά την δύσκολη περίοδο του εμφυλίου πολέμου, ο φάρος δεν έμεινε αδιάφορος, διασαλεύθη δι’ ολίγον η ησυχία του, οι δε φαροφύλακες ως αυτόπτες μάρτυρες ενός επεισοδίου πού περιγράφουμε πιο κάτω, έζησαν με αγωνία την άνομη βία των επιδραμόντων, εδοκίμασαν τον φόβον και είδαν την καταστροφήν του:

Την νύχταν της 5ης Φεβρουαρίου του 1949, επέδραμον δύο οπλοφόροι αριστερής ιδεολογίας, οι οποίοι προσποιούμενοι ότι ανήκαν εις τας Μονάδας Εθνοφυλακής Αμύνης (ΜΕΑ) της περιοχής, εισήλθαν εντός αυτού και προτάσσοντας τα όπλα των, απαίτησαν από τους φαροφύλακες να τους οδηγήσουν στην κορυφή του πύργου όπου ευρίσκεται το σύστημα του φωτοβολικού μηχανήματος.

Στη συνέχεια τους διέταξαν να καταστρέψουν τον μηχανισμόν του, τούτων όμως αρνηθέντων, το έπραξαν οι ίδιοι άνευ ετέρας, και έτσι, ο φάρος έμεινε πάλι για λίγο καιρό, σβηστός.

Το 1950 η Υπηρεσία Φάρων αντικατέστησε τα μηχανήματα πετρελαίου με αυτόματο πυρσό ασετυλίνης Chance 800m/m Αγγλικής κατασκευής. Από τότε ο φάρος μετετράπη από επιτηρούμενος σε ανεπιτήρητο, λειτουργούσε δε με χαρακτηριστικό δύο λευκών αναλαμπών ανά 12 δλ. και φωτοβολία 12 ν. μιλίων.

Το 1999 μετατράπηκε σε ηλιακό με χαρακτηριστικό δύο λευκών αναλαμπών ανά 12 δλ. η δε φωτιστική του εμβέλεια περιορίσθηκε στα 7 ν. μίλια.

Μετά την αυτοματοποίηση του φάρου και της αποσύρσεως το έτος 1953 και του τελευταίου φαροφύλακα κ. Γεωργίου Λαγουδάκου ο φάρος έμεινε μόνος και απροστάτευτος από τη φθορά του πανδαμάτορος χρόνου.