Ο ΦΑΣΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΛΙΟΥΝΑΙΟΙ – Η Ληστεία στο Νεοελληνικό κράτος

0125ce259b25ce25b725cf258325cf258425ce25ad25cf258225ce25ba25ce25b125ce25b925ce25b225ce25bf25cf258325ce25ba25ce25bf25ce25af

Κλέφτες της Οθωνικής Περιόδου στα βουνά Σχέδιο του E.Ronjat

Οι πρώτες δεκαετίες του νεότερου Ελληνικού κράτους ήταν ιδιαίτερα ταραγμένες σε πολιτικό και κοινωνικό επίπεδο. Σε πολλά μέρη της Ελλάδας είχαν ξεσπάσει κοινωνικές επαναστάσεις κατά του φορολογικού συστήματος, όπως στην Μάνη, την Ακαρνανία και την Μεσσηνία. Μέσα σε αυτό το ρευστό πολιτικό κλίμα πολλοί επέλεξαν την συνέχιση του κλέφτικου βίου και μέσα στο καινούργιο κράτος. Ο Ταΰγετος συνέχισε όπως και στην Τουρκοκρατία για αρκετά χρόνια μετά την απελευθέρωση να αποτελεί φωλιά λήσταρχων όπως ονομάστηκαν οι οποίοι δρούσαν κυρίως εναντίων των εύπορων οικογενειών της περιοχής. Γνωστοί λήσταρχοι της περιόδου 1830 – 1850 στον Ταΰγετο ήταν ο Φάσος, ο Κυβέλος, ο Παρηγόρης, ο Μικρούτσης και ο Κορώνης.

Ο Φάσος ήταν πρωτοπαλίκαρο του Παρηγόρη. Η οικογένεια του ήταν ονομαστή οικογένεια της έξω Μάνης, η οποία είχε πολεμήσει επί τουρκοκρατίας με τον πρωτοκλέφτη Ζαχαριά,, ενώ διέθεταν πύργους σε Γαιτσές και Ανδρούβιστα. Κύριος χώρος δράσης του κλέφτη Φάσου ήταν οι Πενταυλοί, Γοράνοι, Κουρτσούνα, Ανίνα. Κάποτε αρρώστησε και για να αναρρώσει πήγε στην στάνη των Λιουναίων (οικογένεια Λιούνη της Άρνας), στην Κάμινα απέναντι σχεδόν από τους Γοράνους. Εκεί οι πέντε Λιουναίοι, πατέρας και τέσσερεις γιοι αφού νάρκωσαν τον Φάσο, είτε για να πάρουν την επικήρυξη, είτε για να πάρουν τις ασημοπιστόλες του, τον σκότωσαν κόβοντας του το κεφάλι με ένα τσεκούρι. Οι σύντροφοι ωστόσο του Φάσου όταν ενημερώθηκαν για το γεγονός μετέβησαν επί τόπου και σκότωσαν και τους πέντε Λιουναίους.

Ο θάνατος του Φάσου προκάλεσε ιδιαίτερη συγκίνηση στην περιοχή, καθώς όπως και επί Τουρκοκρατίας, οι κλέφτες ήταν συνδεδεμένοι με το ανυπότακτο πνεύμα κατά της αδικίας. Η ανομία τους ήταν δικαιολογημένη στα μάτια του λαού καθώς αντιπροσώπευαν την δικαίωση, την ελευθερία και την λαϊκή προστασία. Το τραγούδι του Φάσου είναι χαρακτηριστικό του πνεύματος της εποχής ….

 

Κάτσε πουλάκι την αυγή, και τίναξε τα φτερά σου

Να πέσει η δροσούλα τους, και να ακουστεί λαλιά σου

Ανάρια ανάρια λέγε το του Φάσου το τραγούδι

Να μην το μάθει η Φάσαινα η μικροπαντρεμένη

Και δεν ασπρίσει την Λαμπρή και δεν λαμπροφορέσει

Το Φάσο τον σκοτώσανε κείνα τα σκυλιά οι Λιουναίοι

Βάλανε ήρα στο ψωμί κι αφιόνι μες στο γάλα

dsc00132

 Ταΰγετος τόπος κλεφτών και ληστών

Πηγές

  1. Θ.Σ. Κατσουλάκου – Π..Χ Στούμπου «Η Κουμουστά της Λακεδαίμονος», Πολιτιστικός σύλλογος Ξηροκαμπίου, Σπάρτη 2012
  2. Αφροδίτης Α. Φραγκή «Του Φάσου το Τραγούδι», Η Φάρις 15(1996) 4
Advertisements

Οι Κλέφτες Στη Μάνη

Λίγο πριν το 1821

Τότε ελυμαίνοντο οι κλέφτες οι Κολοκοτρωναίοι Θεόδωρος και Ιωάννης αδελφοί, ο Γιώργης από τον Αετό της Τριφυλίας και ελήστευον τους ομόφυλούς τους χριστιανούς και είχον άσυλο τα Πηγάδια και την Μάνη. Εκεί είχον το άσυλόν τους και ηνάγκαζον δια της ληστείας τους προεστούς δια να τους βάνουν αρματολούς και ότι δήθεν ούτοι να εμποδίζουν την τε ληστείαν και την ζωοκλοπή από τν τόπο και κατά καιρόν τους έβγαναν και μπιουγιουρντί του πασιά ως τοιούτους διοριζόμενοι. Αλλά όταν τους έκοβαν τα χάρτζια ταύτα ήτοι τους λουφέδες των εθύμωναν και ήρχιζαν την παλαιάν τους τέχνη με περισσότερη επίτασην.

Το φαράγγι του Ριντόμου στα Πηγάδια ( λημέρι κλεφτών )

Στο παραπάνω απόσπασμα οφείλουμε να παραθέσουμε μερικές διευκρινήσεις …..

1. Ο Γιώργης που αναφέρει στο κείμενο είναι ο Γιώργος Μπέλκος από τον Αετό Μεσσηνίας γνωστός για την προεπαναστατική του δράση στην περιοχή.

2. Ο Παπατσώνης μη γνωρίζοντας καλά την περιοχή της Μάνης αναφέρει ξεχωριστά το χωριό Πηγάδια. Στην πραγματικότητα το χωριό ανήκε πάντα στα χωριά της Μάνης. Μάλιστα το επέλεγαν οι κλέφτες σαν καταφύγιο γιατί ήταν στα σύνορα της Μάνης

3. Ο Παπατσώνης μιλά με περιφρονητικά λόγια για την προεπαναστατική δράση των αναφερθέντων ανδρών διότι ως πρόκριτος είχε έρθει πολλές φορές σε ρήξη με τους κλέφτες. Οι πρόκριτοι της Πελοποννήσου είχαν αποκτήσει δύναμη είτε λόγω εμπορίου είτε λόγω μεγάλων γεωργικών εκμεταλλεύσεων με την ανοχή των Τούρκων που εξασφαλιζόταν με το ανάλογο ποσό.