Έγγραφα Του Πετρόμπεη Ως Προέδρου Του Εκτελεστικού (1823)

Τα παρακάτω έγγραφα του 1823 έχουν ιδιαίτερη αξία όχι τόσο από άποψη σοβαρών γεγονότων όσο από άποψη σύστασης και οργάνωσης του κράτους. Μέσα σε μια εμπόλεμη κατάσταση ο ελληνισμός προσπαθεί να δημιουργήσει κράτος ανάλογων υπηρεσιών και οργάνωσης με του εξωτερικού.

Στο πρώτο έγγραφο ο πρόεδρος του εκτελεστικού Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης διατάσει τον Γενικό Φροντιστή (ταμεία) Ρήγα Παλαμήδη να αποδώσει στον Ιατρό Χοϊδά αμοιβή για τις υπηρεσίες του.

Στο δεύτερο έγγραφο διατάζει να δώσει ο φροντιστής στον φέροντα την επιστολή εξήντα οκάδες κριθάρι για τις ανάγκες του αγώνα. Να σημειωθεί πως έδρα του Φροντιστή ήταν η Σαλαμίνα καθώς ο πληθυσμός ήταν αμιγώς Ελληνικός και όχι Τούρκικος.

Κάτω από το δεύτερο έγγραφο ο Ρήγας Παλαμήδης δίνει εντολή στον κυρ- Νικόλα να εκτελέσει την διαταγή. Τα έγγραφα προέρχονται από τα Γ.Α.Κ φάκελος 005 Υπουργείο Πολέμου.

Advertisements

23/1/1830 Η Μέρα Της Σύλληψης του Πετρόμπεη

Στην Γ’ Εθνική Συνέλευση στην Τροιζήνα (1827), ο Μαυρομιχάλης αποδέχτηκε την εκλογή του Καποδίστρια ως κυβερνήτη της Ελλάδος και μετά την άφιξή του διορίστηκε μέλος της Προεδρίας του «Πανελληνίου» και της Γερουσίας (1828). Η συμμετοχή του Πετρόμπεη στα δύο αυτά σώματα που ίδρυσε ο Καποδίστριας και γενικότερα οι φιλικές σχέσεις των Μαυρομιχαλαίων μαζί του δεν κράτησαν πολύ, εξαιτίας της επίμονης προσπάθειας του Καποδίστρια, με όργανο το νομάρχη Γενοβέλη, να εκμηδενίσει την επιρροή των Μαυρομιχαλαίων στη Μάνη.

Για το λόγο αυτό, στα 1830, ο αδελφός του Πετρόμπεη, Τζανής Μαυρομιχάλης, κίνησε στην Τσίμοβα λαϊκή στάση και ξεσήκωσε τους Μανιάτες εναντίον του νομάρχη της περιοχής. Ο Πετρόμπεης υποχρεώθηκε να παραμένει στο Ναύπλιο, ουσιαστικά κρατούμενος, ενώ ο Καποδίστριας κάλεσε τον Τζανή στο Ναύπλιο, για να συνεννοηθούν. Όταν όμως εκείνος έφτασε εκεί, πιάστηκε και φυλακίστηκε στο Παλαμήδι του Ναυπλίου.

Λίγο αργότερα, κλείστηκε και ο ίδιος στη φυλακή, όπου έμεινε υπόδικος εννιά μήνες με την κατηγορία της εσχάτης προδοσίας. Η σύλληψή του, ξεσήκωσε νέα αναταραχή σε ολόκληρη τη Μάνη.

Ο Πετρόμπεης ζήτησε γι’ αυτό την άδεια να εγκαταλείψει το Ναύπλιο και να φύγει στη Μάνη, για να κατευνάσει τα πνεύματα. Αλλά η άδεια δεν του δόθηκε. Ο φόβος του κυβερνήτη απέναντι στον τοπικό φατριασμό οδήγησε στην σύλληψη ενός από τους πρωτεργάτες της επανάστασης του 1821.

mani.org.gr

Θεσμοί Της Μάνης – Η Καπετανία

Στην έξω Μάνη ( μεσσηνιακή και ως το Γύθειο ) δεν διαμορφώθηκαν οι ίδιοι θεσμοί με την μέσα Μάνη. Οι ιστορικές και γεωγραφικές διαφορές είχαν ως αποτέλεσμα και διοικητικές διαφορές. Στην έξω Μάνη ο πληθυσμός όντως για να ξεπεράσει τις όποιες κοινωνικές δυσκολίες στράφηκε και εκεί προς την οικογένεια.

Στην έξω Μάνη όμως είχαμε δύο σημαντικά χαρακτηριστικά. Μεγάλες και γόνιμες εκτάσεις γης για τις οποίες φιλονικούσαν οι διάφορες οικογένειες και έντονη παρουσία κάποιας Εξουσίας έστω κι αν αυτή δεν επιβαλλόταν αλλά έκανε αισθητή την παρουσία της. ( Φράγκοι, Ενετοί, Τούρκοι ). Η παρουσία κάστρων σε όλη την έκταση της έξω Μάνης ( Πασσαβάς, Ζαρνάτα, Κελεφά, κ.ά. ) οδήγησε πολλούς Μανιάτες σε συνδιαλλαγές με τους ξένους όσο ήταν εκεί και υιοθέτηση κάποιων χαρακτηριστικών τους.

Η δημιουργία μιας φεουδαρχίας στην έξω Μάνη δεν πρέπει να μας κάνει εντύπωση. Η δύναμη της οικογένειας επί μεγάλων εκτάσεων γης σε συνδυασμό με τα διοικητικά πρότυπα των Βενετών οδήγησε σε αυτήν την μορφή οργάνωσης του τόπου με πλήρη επισημότητα. Στην Μάνη τα οικογενειακά αυτά φέουδα ονομάστηκαν καπετανίες και οι ηγέτες αυτών ήταν οι καπετάνιοι οι οποίοι προέρχονταν από τις πιο δυνατές οικονομικά οικογένειες.

Πύργος του Αντώνη μπέη Γρηγοράκη στον Αγερανό

Ο θεσμός της καπετανίας διέφερε τελείως από τους θεσμούς της μέσα Μάνης. Ο καπετάνιος ήταν απόλυτος άρχων του τόπου και η διαταγή του ήταν νόμος απαράβατος σε αντίθεση με την αναρχία και τον συνεχή αγώνα επιβίωσης και επιβολής συμφερόντων που επικρατούσε στα χωριά του Ταινάρου. Τα μέλη της οικογένειας δεν ήταν εξισωμένα. Νόμος ήταν ο λόγος του καπετάνιου που στο απόγειο της δόξης του μπορούσε να γίνει μπέης.

Κάθε καπετανία ακολουθούσε την εντολή του καπετάνιου. Τέτοιες εντολές αφορούσαν πολεμικές προετοιμασίες, καταβολή φόρου, συγκομιδή των ελιών, σπορά των σιτηρών κ.ά. που υποχρεώνονταν οι κάτοικοι να πράξουν. Ωστόσο υπήρχαν και καπετάνιοι ιδιαίτερα αγαπητοί από τους υπηκόους τους, όπως περιγράφει το παρακάτω τραγούδι.

Αφέντη, αφέντη Μούρτζινε
Οι Ξωχωρίτες μου πασι
Να πάρουν τα τουφέκια τους
Να κατεβούσι στο γυαλό ….

Αυτό συνέβαινε διότι πολλοί καπετάνιοι έκαναν αρκετές αγαθοεργίες. Μίσθωναν υπαλλήλους για προσωπική φρουρά, χτίστες, έφτιαχναν εκκλησίες, σχολεία, πλήρωναν γραμματικούς. Ακόμα και συσσίτιο για τους άπορους χωριανούς οργάνωναν μερικοί από αυτούς.
Οι καπετανίες δεν ήταν σταθερές. Αυτό διότι πολλοί καπετάνιοι προσπαθούσαν να επισκιάσουν άλλους ή γιατί με το πέρασμα χρόνου πολλοί νέοι Μανιάτες διεκδικούσαν μερίδιο καπετάνιου. Οι πιο γνωστές καπετανίες ήταν οι εξής ….

  • Του Κουμουνδούρου στις Κιτριές,
  • Του Καπετανάκη στην Τρικότσοβα
  • Του Μούρτζινου στην Καρδαμύλη
  • Του Δουράκη στην Καστάνια
  • Του Βενετσιανάκη στην μικρή Καστάνια
  • Του Κυβέλου στην Μηλιά
  • Του Γιατράκου στην Άρνα
  • Του Καβαλλιεράκη στην Καρυούπολη
  • Του Γρηγοράκη στο Γύθειο και Αγερανό
  • Του Χρηστέα στην Πλάτσα
  • Του Μαυρομιχάλη στην Τσίμοβα

Ωστόσο υπήρχαν και μικρότερες καπετανίες, τέτοιες ήταν:

  • Του Χατζάκου στην Πηλάλα
  • Του Πατριαρχέα στο Πραστείο
  • Του Κιτρινιάρη στην Σαιδόνα
  • Του Καλκανδή στο Σκουτάρι
  • Του Ζερβάκου ή Ζερβομπεάκου στον Καρβελά
  • Του Πετροπουλάκη στην Ράχη
  • Του Ταβουλάρη στα Κονάκια

Η εξουσία των καπετάνιων ήταν αναγνωρισμένη επίσημα και από την Βενετική και Τουρκική εξουσία. Ακόμα και διάφοροι περιηγητές που έρχονταν στην Μάνη υποχρεούνταν να φιλοξενηθούν στο σπίτι ή φρούριο μάλλον του άρχοντα της περιοχής.

Τα σημαντικότερα προνόμια τους ήταν η συλλογή φόρων, το μονοπώλιο σε εμπορικές συναλλαγές από τα λιμάνια της περιοχής τους, η αποκλειστική ηγεσία σε περίοδο πολέμου. Επίσης συχνές ήταν και οι δικαστικού τύπου αποφάσεις που έπαιρναν και επέβαλλαν. Η εκλογή δε του καπετάνιου δεν ήταν αιρετή αλλά κληρονομική.

Σασσαριάνοι Και Καποδίστριας

https://kvc5gq.bn1.livefilestore.com/y1pYIBoEwYFIIeG9utSG2Vj8mFPIa1FTpO0Z9-mQ0kBabYG-CpLivxoZo7eNaeaTW5Ihz-LS3shibH1cgaEtkcZhqobH2fP78PQ/DSC_6971_Medium.JPG?psid=1

Είναι γεγονός ότι η Μάνη κατά την Καποδιστριακή περίοδο δοκιμάστηκε από εσωτερικές ταραχές, οι οποίες από τα τέλη του 1830 και καθ’όλη τη διάρκεια του 1831 έλαβαν διαστάσεις ανοικτού στασιαστικού ενόπλου κινήματος κατά του Κυβερνήτη Ι. Καποδίστρια και των τοπικών Αρχών.

Αντίπαλοι στις συγκρούσεις αυτές υπήρξαν από την πλευρά των στασιαστών εξέχοντα μέλη της οικογένειας του Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη στο Λιμένι (όπως ο Ηλίας Κατσάκος, ο Αναστάσιος Μαυρομιχάλης και λοιποί), συνεπικουρούμενοι από ντόπιους υποστηρικτές τους και τους Υδραίους, ενώ από την άλλη πλευρά υπήρξαν οι κυβερνητικοί, συνεπικουρούμενοι και αυτοί από ντόπιες ένοπλες δυνάμεις που τροφοδοτούνταν από τον Νικόλαο Πιεράκο Μαυρομιχάλη (πολιτικό αντίπαλο των συγγενών του και παραπάνω αναφερομένων Μαυρομιχαλαίων) και τον Πανάγο Πικουλάκη.

Στην κορύφωση των γεγονότων κατά τον μήνα Αύγουστο του 1831 οι στασιαστές, οι αποκαλούμενοι ως «Συνταγματικοί», προχώρησαν με τη συνδρομή των Υδραίϊκων πλοίων σε κανονιοβολισμό από θαλάσσης του λιμένος του Μεζάπου, όπου η οικογένεια των πιστών στον Κυβερνήτη Σασσαριάνων, αλλά και οι λοιποί κάτοικοι του οικισμού, προέβαλαν σθεναρή αντίσταση και εμπόδιζαν τα σχέδια των στασιαστών.

Πράγματι η στάση των κατοίκων του Μεζάπου απέτρεψε τελικά την επιχειρούμενη απόβαση στην περιοχή τους και ανάγκασε τον μοίραρχο του στολίσκου των Συνταγματικών, τον Υδραίο Εμμανουήλ Βούλγαρη, να κινηθεί προς άλλη περιοχή βορειότερα.

Σε τεύχος της Γενικής Εφημερίδος της Ελλάδος, που εκδόθηκε την εποχή εκείνη, έχει δημοσιευθεί και σώζεται αφενός μεν η διακήρυξη του Υδραίου μοιράρχου Εμμ. Βούλγαρη προς τους κατοίκους του Μεζάπου, αφετέρου δε η Λακωνική απάντηση εκείνων, που χαρακτηρίζει το σθένος και το φρόνημά τους, έναντι του σοβαρού κινδύνου που αντιμετώπιζαν.

Η δημοσιευθείσα διακήρυξη του Υδραίου μοιράρχου έχει ως ακολούθως.

«Κάτοικοι του Μετζάπου,

Διέταξα τα υπό την οδηγίαν μου πλοία να κτυπήσω τον πύργον και τα πλησίον οσπήτια, τα οποία κρατούνται από τους αντισυνταγματικούς. Ειδοποιείσθε λοιπόν να παραμερίσετε τα γυναικόπαιδά σας και τα πράγμάτά σας, δια να μην τους προξενηθή καμμιά βλάβη από τα κανόνια.

Εκ του βρικίου ο Απόλλων, την 19 Αυγούστου 1831

Ο κατά την Σπάρτην Αρχηγός του Στολίσκου Εμμανουήλ Γ. Βούλγαρης»

https://kvc5gq.bn1.livefilestore.com/y1p0St3utMF-_0r2SI8ohyYSh4onBSC2mE8IXv4Y-ELHgSWzp_XjS0xdQQ4XNFAtULEtIEMsSn42tMy09FysONuypvuRDjaxFDX/%CE%9F%20%CE%9C%CE%AD%CE%B6%CE%B1%CF%80%CE%BF%CF%82%20%CE%BA%CE%B1%CE%B9%20%CE%BF%20%CF%80%CF%8D%CF%81%CE%B3%CE%BF%CF%82%20%CF%84%CE%BF%CF%85%20%CE%A3%CE%AC%CF%83%CF%83%CE%B1%CF%81%CE%B7%20%CE%AE%20%CE%9A%CE%AC%CF%84%CE%B6%CE%BF%CF%85.jpg?psid=1

Ο Μέζαπος και ο πύργος του Σάσσαρη ή Κάτζου 

Ακολουθεί η απάντηση των αμυνομένων, που προσυπογράφεται από ηγετικά μέλη της οικογένειας των Σασσαριάνων, όπως ο θρυλικός Θεόδωρος Κάτζος, ο Μιχάλης Κέκος και λοιποί, και έχει ως εξής.

«Απόκρισις προς τον Εμμανουήλ Γ. Βούλγαρην

Με το αντάρτικόν σου βρίκιον ο Απόλλων και με τα κατακρατημένα εθνικά πολεμικά πλοία ήλθες με τρόπον βάρβαρον να βαρέσεις τους ευπειθείς και ησύχους πολίτας.

Εις απόκρισίν σου λοιπόν σε λέγομεν ότι ημείς είμεθα αφοσιωμένοι εις τα καθεστώτα, καθώς και η παρά του αρχηγού μας Ν.Π. Μαυρομιχάλη, διωρισμένη ενταύθα φρουρά, χωρίς να στοχαζώμεθα ούτε ότι υπάρχετε άνθρωποι, ούτε ότι έχετε όπλα όσον της θαλάσσης, καθώς οι εν Λιμενίω ερχόμενοι ομόφρονές σας, εις την ξηράν.

Δεν θέλομεν ποτέ καταδεχθή κατά το γράφειν σας ούτε γυναικόπαιδον, ούτε πράγμα να παραμερίσωμεν, διότι θέλομεν βοηθηθή από τας Αρχάς της Σ. Κυβερνήσεως και τα όπλα μας, όπου δεν θέλει μας προξενηθή η παραμικρά βλάβη.

 Εν Μετζάπω, 19 Αυγούστου 1831 

Οι κάτοικοι Μετζάπου,

Θεόδωρος Κάτζος

Μιχάλης Κέκος

Δ. Γερακαράκος

Μ. Γιαννάκος 

και λοιποί»

Επιστολή Πατριάρχου Γρηγορίου Ε’ Προς Τον Πετρόμπεη

Ο Πατριάρχης Γρηγόριος ο Ε στέλνει στον Πέτρο Μαυρομιχάλη ευχαριστήρια επιστολή για τις κινήσεις και τις προσπάθειες που έκανε αυτός και οι υπόλοιποι καπετάνιοι της Μάνης για την δημιουργία σχολείου. Στην επιστολή του συγχαίρει την προσπάθεια εκπαίδευσης στην Μάνη και υπογραμμίζει την σημασία της παιδείας για το Γένος και τον άνθρωπο γενικότερα.

Ο Διορισμός Του Κυριάκου Μόραλη Ως Επαρχου Σάμου

 

Στο παραπάνω έγγραφο έχουμε τον διορισμό του Κυριάκου Μόραλη ως έπαρχου Σάμου με τις ευλογίες της κεντρικής εξουσίας. Ο Κυριάκος Μόραλης αν και μη Σάμιος αναδείχθηκε σε ανώτατος άρχων της νήσου και εν τέλει δημιούργησε πλήθος προβλημάτων που οδήγησε σε καταγγελία σε βάρος του. Αυτό που είναι όμως εντυπωσιακό είναι ο τεκτονικός όρος αδελφοί στον διορισμό του άνωθεν των υπογραφών…… Με σειρά υπογράφουν

Α. Υψηλάντης
Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης
Θεόδωρος Κολοκοτρώνης
Γρηγόριος Δικαίος Φλέσσας
Αρχιμανδρίτης.

Μαντουβαλιάνοι(Κοίτα – Μπουλαριοί – Γερολιμένας) Α’ Μέρος

Οικογένεια Μαντούβαλου (Κοίτα – Μπουλαριοί – Γερολιμένας)

ΓΕΝΟΣ: Νικλιάνοι ΠΑΤΡΙΑ: Λιάνοι ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ: Μαντουβαλιάνοι

Ο τετραώροφος πύργος των Μαντουβαλιάνων στους Μπουλαριούς

Οικογένεια με όνομα βαρύ σαν ιστορία στα χωριά της Μάνης για την δύναμή της αλλά και την φιλοπατρία της είναι οικογένεια Μαντούβαλου. Εχθροί και φίλοι έχουν πολλά να διηγηθούν. Για την καταγωγή της οικογένειας δύο είναι οι κυρίαρχες απόψεις.

Η μία θέλει τον Μαντούβαλο απευθείας απόγονο του δεύτερου γιου του Νίκλου, του Λία. Ο Νίκλος κατέβηκε γύρω στα 1500 από την Τεγέα στην Μάνη στην περιοχή της Κοίτας του λεγόμενου ως σήμερα Νικλιάνικου. Από τον Λία προήλθε η πατριά των Λιάνων με εστία την Κοίτα.

Η δεύτερη άποψη θέλει τον Μαντούβαλο πειρατή με Μικρασιατική καταγωγή ο οποίος όπως και άλλοι πολλοί γύρω στα 1600 ήρθε στην Μάνη για ασφάλεια και έγινε γαμπρός και σύμμαχος με τους Λιάνους. Το σίγουρο πάντως είναι πως η Κοίτα αποτελεί εστία της οικογένειας και οι υπόλοιποι Λιάνοι το έβρισκαν από παράδοση σαν συγγενής με τους Μαντουβαλιάνους.

Η παράδοση λέει πως προεπαναστατικά η οικογένεια Μαντούβαλου ασκούσε πειρατεία με ορμητήριο τον όρμο του Λιμένα ( Γερολιμένα ). Μάλιστα είχαν ισχύ και όνομα σοϊλή από τότε. Κατά την επανάσταση του 1821 η οικογένεια Μαντούβαλου έλαβε πολλές διακρίσεις λόγω των σημαντικών ( όπως διαβεβαιώνεται από τους καπετάνιους ) εκδουλεύσεών που προσέφερα στην πατρίδα. Πάνω από (10) δέκα μέλη της οικογένειας συμμετείχαν ενεργά στον αγώνα. Εκ των οποίων οι 4 παρασημοφορήθηκαν ως αξιωματικοί.

Παρακάτω παραθέτουμε πρόταση του Ν. Βοιδή Μαυρομιχάλη για προαγωγή του Γεωργούλια Μαντούβαλου.

Εδώ πρέπει να αναφέρουμε τις καλές σχέσεις που διατηρούσε η πατριά των Λιάνων με τους Μαυρομιχαλιάνους καθότι οι Μαντουβαλιάνοι παρασημοφορήθηκαν κυρίως από τον Α. Π. Μαυρομιχάλη, Ν. Πιερράκο, Ν. Βοιδή που είναι όλοι Μαυρομιχαλιάνοι.

Του Κυριακούλη Μαυρομιχάλη

Κυριακούλης Μαυρομιχάλης

ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ

Πετρόμπεης καθότανε ψιλά στο μπαλκονάκι

Κι εσκούπιζε τα μάτια του μεταξωτό μαντήλι

Κυριάκαινα τον ρώτησε Κυριάκαινα του λέει

Τι έχεις μπέη και χλίβεσαι και χύνεις μαύρο δάκρυ ?

Σαν με ρωτάς Κυριάκαινα θα ζε το πω ρε νύφη

Απόψε μου ήρθαν γράμματα από το Μεσολόγγι

Και μαύρο ήταν ταπόγραμμα καμένο ήταν το γράμμα

Τον Κυριακούλη σκότωσαν τον πρώτο καπετάνιο

Ο Κυριακούλης Μαυρομιχάλης επικεφαλής δύναμης 400 ανδρών κυρίως Μανιατών εστάλη στο Σούλι της Ηπείρου προκειμένου να στηρίξει τον εκεί αγώνα που βρισκόταν σε κρίση. Ο θάνατός του έπεσε σαν κεραυνός στην Μάνη.

Το παραπάνω δημοτικό τραγούδι έχει την εξής πρωτοτυπία, δεν μας πληροφορεί για τον θάνατο του Κυριακούλη απευθείας λέγοντας τα γεγονότα του πολέμου αλλά αντιθέτως περιγράφει την ανακοίνωση του θανάτου του από τον αδελφό του Πετρόμπεη ( άνδρα ιδιαίτερα γνωστό εκείνη την εποχή ) στην γυναίκα του.

Επίσης μαθαίνουμε διάφορα έθιμα που είχαν εκείνη την εποχή για την ειδοποίηση πένθους. Μαύρο τοπόγραμμα, μαύρο εξωτερικό βούλωμα, καμένο γράμμα, έκαιγαν τις άκρες του χαρτιού ( επιστολής ) για να δείξουν τον θυμό, πικρία ή πένθος.

Το Συμβάν Του Κολοκοτρώνη Με Τον Κυριακούλη Μαυρομιχάλη.

Μέσα απο τα απομνημονεύματα του Κανέλλου Δεληγιάννη γίνεται γνωστό ένα συμβάν ανάμεσα στον Κολοκοτρώνη και τον αδελφό του Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη, Κυριακούλη. Το γεγονός εκτυλίχθηκε μετά την κατάληψη της Τρίπολης και δείχνει μια πιο ανθρώπινη πλευρά των ηρώων της επανάστασης του 1821, περισσότερο ευάλωτη στα ανθρώπινα πάθη.

Αναφέρεται συγκεκριμένα περί του γεγονότος:

Την επαύριον —της καταλήψεως της Τριπολιτσάς— υπήγον οι οπλαρχηγοί να διανείμουν τους 50 ίππους των βεζυράδων, να πάρη αναλόγως έκαστος το ανήκον εις το σώμα του μερίδιον. Εγώ έκρινα αναξιοπρεπές δια τον εαυτόν μου να παρευρεθώ εις τοιαύτην διανομήν και υπήγεν ο αδελφός μου ο Δημητράκης. Εδιόρισαν λοιπόν άπαντες τον Κυριακούλην Μαυρομιχάλην ομοφώνως να κάμη την διανομήν και αυτός να δώση αναλογίαν εκάστου και την έκαμεν. Αλλ’ ο Κολοκοτρώνης απήτει να λάβη όλον το μερίδιον της επαρχίας Καρυταίνης, να το αναλογίση αυτός ως αρχηγός. Ο Κυριακούλης τον απήντησεν, ότι όλοι ημείς εγνωρίσαμεν απ’ αρχής του αγώνος μόνους τους Δεληγιανναίους. Θυμωθέντες και οι δύο και λογοτριβούντες, θυμώσας ο Κυριακούλης, διότι τον επρόσβαλε, του έδωσε μίαν κλωτσιάν, ώστε ολίγον έλειψε να τον κρημνίση κάτω από την σκάλαν να συντριφτή, λέξας μετ’ οργής προς αυτόν:

-Σκατόβλαχε. Θα σε κάμω και σένα αρχηγόν και μεγάλον. Παλιόκλεφτα!

Έπεσαν λοιπόν εις τό μέσον ό Αναγνωσταράς, ό Παπαφλέσιας, ό Δ. Δεληγιάννης, οί Γιατράκηδες, έφθασε και ό Γεωργάκης Μαυρομιχάλης και άνεχαίτισαν τον θυμόν του Κυριακούλη και ούτω διελύθη και αυτή ή σκηνή. Άφ’ όσα δε ενδύματα, χρυσόν, άργυρον, μαργαρίτας, πολυτίμους λίθους άλλα έπιπλα, τά όποια έφερον μεθ’ εαυτών τά χαρέμια και οι αυλικοί, δέν τους άφαιρέθη μικρόν τι έξ αυτών.»

Του Πιέρου Βοϊδή

Θέλου ν ανοίξου το χαρτί
Και να διαβάσω το ψηφί
Από το Α ως το Μ
Που μολογάει τον Βοιδή
Ε καπετάνιο μου Βοιδή
Απού δεν χόρταινες τιμή
Το ήβρες από τον πάππο σου
Καπετανία να βαστείς
Και να σαι πρώτος μπουλουξής
Πάντεχες τι ήταν Πρέβεζα
Κι οι Τούρκοι της Καρύταινας
Μα εκεί ήτα ο Ιμπραήμ Πασάς
Κι είχε κολώνες δώδεκα
Ρέμπελους και ταχτικούς
Και ξέχωρα καβαλλαριούς
Κι βγήκες όξου στον Μωιρά
Όξου στην Μοθωκορωνιά
Κι επήγες έστησες τσαρδί
Απά σε γυάλινη κορφή
Ήταν κι ο Φλέσσας ο παπάς
Μεϊντάνι σας και συντροφιά
Ήρθασι σε σκοτώσασι
Μ ένα αλογάκι κόκκινο
Που να το βρούσι σκότεινο
Κι έσουρες δυνατή φωνή
Ζ όλο τον κόσμο ν΄ ακουστεί
Που στε Μανιάτες μπιστικοί
Και μπουλουξήδες του Βοιδή
Πάρτε το έρημο σπαθί
Το καριοφίλι το μακρύ
Την δόξα μου και την τιμή
Όπου χα ζ όλη τη ζωή
Πάτε τα στην γυναίκα μου
Στα μαυρομιχαλιάνικα
Πείτε της πως παντρεύτηκα
Κι εκείνη την αρνήθηκα
Πείτε της ν ανασκουμπωθεί
Και ν αναστήσει το παιδί
Τα άρματα μου να ζωστεί
Και στο ποδάρι μου να βγει.

ΝΟΗΜΑΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ

Το παραπάνω μοιρολόι μιλά για τον Πιέρρο  Βοιδή της γενιάς των Μαυρομιχαλαίων ο οποίος έπεσε ηρωικά μαχόμενος στο Μανιάκι της Μεσσηνίας το 1826. Ήταν επικεφαλής της δύναμης 120 περίπου Μανιατών οι οποίοι έπεσαν σχεδόν όλοι. Στο ιστορικό αυτό τραγούδι περιγράφεται ζωηρά η ψυχοσύνθεση του παλαιού Μανιάτη όσον αφορά τα όπλα του, η δόξα μου και η τιμή, καθώς και η θέλησή του να συνεχίσει τον αγώνα η γενιά του, στο ποδάρι μου να βγει. Για την ιστορία το ταμπούρι του Πιέρρου έπεσε τελευταίο.

Μνημείο πεσόντων στο Μανιάκι

Το μοιρολόι αυτό περιλαμβάνει επίσης πλήθος χαρακτηριστικών μανιάτικων περιγραφών.

( Α ως το Μ ) είναι ο μυστηριακός αριθμός 12…. Τα 12 ευαγγέλια

( κολώνες ) είναι ο σχηματισμός μάχης σε κουτιά της εποχής των τακτικών στρατών

( Μοθωκορωνιά ) είναι η Μεθώνη και η Κορώνη

( αλογάκι κόκκινο ) είναι το καφέ χρώμα στα μανιάτικα

( σκότεινο ) εννοεί να το φάει το μαύρο σκοτάδι …. Νεκρό

( μπουλουξήδες ) είναι οι ομαδάρχες , συνήθως σοϊλήδες

( γυάλινη κορφή ) εύθραυστη θέση