Σταυριάνοι ( Μεγάλη Μαντίνεια )

Οικογένειες

Οικογένεια Σταυρέα (Μεγάλη Μαντίνεια)

Η περιοχή της Μαντίνειας είναι η κυρίως περιοχή όπου κατά την αρχαιότητα ονομαζόταν Αβία. Επίκεντρο της περιοχής ήταν όπως δηλώνει και το όνομά της η Παλαιόχωρα. Μετά το 1750 προεξέχουσα οικογένεια που δέσποζε στην όλη περιοχή ήταν η οικογένεια Καπετανάκη. Ωστόσο η παλαιότερη οικογένεια της περιοχής Παλαιόχωρας  θεωρείται η οικογένεια Σταυρέα.

Θεωρείται ο πρώτος οικιστής γύρω στα 1700 της παράλιας περιοχής της Αβίας καθώς ο πληθυσμός κατά την Α Τουρκοκρατία μετοίκησε στα ενδότερα και πιο ορεινά της περιοχής για λόγους ασφαλείας. Οι Μανιάτες μπορεί να ήταν τρομεροί πειρατές δέχονταν όμως συχνά και αυτοί επιδρομές από τους μουσουλμάνους πειρατές που εργάζονταν πολλές φορές για τους Τούρκους.

Η παράδοση λέει πως ο Σταυρέας πρώτος μαζί με τους Πετρουλέα και Κοτσονέα πύκνωσαν στην νεότερη ιστορίας της την παράλια Αβία. Ο Σταυρέας ( γιος του Σταύρου ) ανακαίνισε όπως γράφει η επιγραφή παλαιότερη μισοχαλασμένη εκκλησία προκειμένου να προσελκύσει περισσότερους κατοίκους. Χαρακτηριστικά η εκκλησία Κοίμησης της Θεοτόκου αναγράφει

Και ανακαινιστείς 1775….. Σταυρέας

Επίσης αλλού αναγράφει σε κτητορική επιγραφή

ΕΡΗΜΩΘΕΙΣΗΣ ΕΚ ΠΕΙΡΑΤΟΦΟΒΙΑΣ
ΑΡΧΑΙΑΣ ΑΒΙΑΣ ΟΜΗΡΙΚΗΣ ΙΡΗΣ
ΙΔΕΟΛΟΓΙΑΣ ΕΝΕΚΕΝ
ΣΤΑΥΡΕΑΣ ΝΑΟΝ ΗΓΕΙΡΕΝ 1775
ΕΡΕΙΠΙΟΙΣ ΜΕΓΑΛΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ
ΚΑΙ ΓΕΙΤΟΝΙΚΟΥ ΑΣΚΛΗΠΙΕΙΟΥ
ΣΚΟΠΟΥΝΤΟΣ ΕΛΚΥΣΗ ΑΝΟΙΚΟΔΟΜΗΣΙΝ

Από όλα τα παραπάνω συμπεραίνουμε πως έχουμε καταγεγραμμένες αναφορές της οικογένειας ήδη από το 1750. Ο Σταυρέας έκτισε το σπίτι του πάνω στο βράχο που δεσπόζει στα νότια της ακρογιαλιάς. Έτσι αφ’ ενός είχε ένα καλό παρατηρητήριο αφ’ ετέρου ήταν απρόσβλητο από τη θάλασσα. Από τη μεριά της στεριάς είχε πολεμίστρες και πυργίσκους. Σήμερα το σπίτι ανήκει στην οικογένεια Φραγκούλη. Στην ανατολική πλευρά του διακρίνεται μια πολεμίστρα και μια εικόνα σκαλισμένη στον εξωτερικό τοίχο.

 Κατά την επανάσταση του 1821 καταγράφονται με αριστείο (2) μέλη της οικογένειας Σταυρέα. Αξιοσημείωτο είναι μάλιστα πως και οι δύο παρασημοφορήθηκαν σαν αξιωματικοί με αργυρό αριστείο. Πιθανότατα η οικογένεια μπορεί να ήταν ολιγομελής αλλά ισχυρή λόγω πλούτου.

Μάλιστα στους Οθωνικούς ενόρκους του 1850 ο Κωνσταντίνος Σταυρέας αποτελεί επιφανές μέλος της περιοχής με εισόδημα 15000 δρχ, ποσό ιδιαίτερα μεγάλο για τα δεδομένα της Μάνης.

Στα δημοτολόγια του 1856 υπογράφουν (4) μέλη της οικογένειας Σταυρέα από την Μεγάλη Μαντίνεια. Στα δημοτολόγια του 1871 καταγράφονται μόλις (1) μέλος της οικογένειας στο χωριό. Είναι πολύ πιθανό να έχουν μεταναστεύσει σε γειτονικά μέρη όπως η Καλαμάτα. Ιδίως αν σκεφτούμε ότι ήταν έμποροι και λίγοι γεωργοί. Μάλιστα ήδη από το 1860 ο Κωνσταντίνος Σταυρέας υπογράφει σαν συνδρομητής περιοδικού με τόπο αποστολής την Καλαμάτα.

Advertisements

Μεγάλη Μαντίνεια

Η Μεγάλη Μαντίνεια είναι ένα χωριό της Έξω Μάνης στην περιοχή της Αβίας. Βρίσκεται σε υψόμετρο 196 μ. και απέχει 16 χλμ απο την Καλαμάτα.

Το χωριό πιθανότατα ιδρύθηκε απο φυγάδες κατοίκους της ομώνυμης πόλης της Αρκαδίας, μετά απο την καταστροφή της απο Σλάβους.

Η πρώτη γραπτή αναφορά του χωριού εντοπίζεται το 1453, στο χρονικό της άλωσης της Κωνσταντινούπολης, του Γεωργίου Φραντζή.

Αναφορά της Μαντίνειας στο χρονικό της άλωσης της Κωνσταντινούπολης

Το 1470 ο Ενετός τοποτηρητής την κατέστησε έδρα του. Το 1479 οι Ενετοί παρέδωσαν τη πόλη στους Τούρκους και το 1480 απελευθερώθηκε από τον Κλαδά. Το 17ο αιώνα γνώρισε μεγάλες καταστροφές από τους Τούρκους και η περιοχή προσωρινά ερήμωσε.

Το 1618 εμφανίζεται για πρώτη φορά ώς διαιρεμένη σε δύο τμήματα, τη Μεγάλη και τη Μικρή Μαντίνεια.

Νοτιανατολικά της Μεγάλης Μαντίνειας, στη δύσβατη χαράδρα της Σάντοβας βρίσκεται το σπήλαιο Καταφύγι  στου οποίου την είσοδο είναι χτισμένο μεταβυζαντινό προστατευτικό τείχος και αποτελούσε καταφύγιο σε περιπτώσεις κινδύνου. Το 1770 σε επιδρομή των Οθωμανών, ο καπετάν Φάνας  φυγάδεψε τους κατοίκους του χωριού εκεί. Όμως, οι επιδρομείς τούς ανακάλυψαν και «εσκλάβωσαν τους Μαντινέους που ήσαν στο Καταφύγι«.

Απογραφές:

Μεγάλη Μαντίνεια: 1844: 436 κατ. , 1853: 413 κατ. , 1861: 411 κατ., 1879: 469 κατ. , 1889: 423 κατ. , 1896: 421 κατ. , 1907: 424 κατ. , 1920: 302 κατ. , 1928: 153 κατ. , 1940: 175 κατ. , 1951: 223 κατ. , 1961: 210 κατ. , 1971: 172 κατ. , 1981: 136 κατ.

Ο Δήμος Αβίας

Ο δήμος Αβίας ιδρύθηκε το 1835 και είχε σαν έδρα το χωριό Αλμυρός (Αβία). Αποτελούταν από τα χωριά Σέ­λιτσα (Άνω Βέ­ργα), Μεγάλη Μαντίνεια, Μικρή Μαντίνεια και Σωτηριάνικα.

Είχε σφραγίδα κυκλική με έμβλημα «κεφαλήν Ηρακλέους φορούσα τη λεοντήν» και γύρω της τις λέξεις Δήμος Αβίας.

Σφραγίδα Δήμου Αβίας εποχής Όθωνα

Το 1840 γίνεται συγχώνευση του δήμου με το δήμο Γερήνιας που είχε σχηματιστεί το 1834 και είχε έ­δρα τον Κάμπο και με το δήμο Κυτριών που είχε έδρα τους Κάτω Δολούς (Κυτριαί). Έδρα του νέ­ου δήμου έ­γινε ο Κάμπος.

Το 1912 καταργείται ο δήμος και τα χωριά που τον αποτελούσαν γίνονται ξεχωριστέ­ς κοινότητες.

Το 1999 με το νομοσχέ­διο Ιωάννης »Καποδίστριας», ανασυγκροτείται ο δήμος Αβίας και περιλαμβάνει πλέον τις κοινότητες Αβίας (οικισμοί: Αβία, Μεγάλη Μαντίνεια, Ακρογιάλι), Κάμπου (οικισμοί : Κάμπος, Οροβάς, Πλάτωμα, Τούμπια), Δολών (οικισμοί: Δολοί, Κιτριές, Καλιανέικα), Σταυροπηγίου (οικισμοί: Σταυροπήγιο, Μάλτα), Κέ­ντρου (οικισμοί: Κέντρο, Χώρα Γαϊτσών, Βόρειο, Ανατολικό), Αλτομιρών (οικισμοί: Αλτομιρά) και Σωτηριάνικων (οικισμοί: Σωτηριάνικα, Χαραυγή). Η έ­κταση του δήμου ήταν 179,80 km² και είχε έδρα τον Κάμπο.

Με την ψήφιση του προγράμματος »Kαλλικράτης» το Μάιο του 2010, ο δήμος καταργήθηκε και εντάχθηκε στο νέ­ο δήμο Δυτικής Μάνης.